«فيلمبردار» اصطلاح درستي براي کار من نيست

محمود کلاري:

«فيلمبردار» اصطلاح درستي براي کار من نيست

محمود کلاري در آخرين روز جشنواره بين‌المللي فيلم شهر در يک کارگاه آموزشي درباره نادرستي استفاده از واژه فيلمبردار براي کاري که در حرفه او انجام مي‌شود، صحبت کرد. کارگاه آموزشي اين فيلمبردار قديمي و حرفه‌اي کشور شامگاه 30 تيرماه در پرديس سينمايي ملت برگزار شد و کلاري ضمن توضيح اينکه فيلمبرداري تا حد زيادي با فهم و درک فرد از زيبايي‌شناسي ارتباط دارد، گفت: الفباي ورود به عرصه‌هاي تجسمي، سينما و تئاتر، ساختار ذهني آماده و نگاه زيباشناسانه است و وقتي فرد چنين نگاهي داشته باشد نمي‌تواند به هر چيزي رضايت دهد و تا زماني‌که حس زيبايي‌شناختي‌اش راضي نشود تلاش براي تصويربرداري بهتر را متوقف نمي‌کند. کلاري با بيان اينکه فيلمبردار اصطلاح چندان درستي براي کاري که او انجام مي‌دهد نيست، اظهارکرد: در سينماي جهان از اين جهت که از دستگاه سينماتوگراف براي ثبت تصاوير استفاده مي‌شود، براي کسي‌که اين تصاوير را ثبت مي‌کند از اصطلاح سينماتوگرافر استفاده مي‌شود، اما از آنجا که در گذشته اصطلاح عکسبرداري را در ايران داشتيم، وقتي ثبت فيلم و تصاوير متحرک هم آمد، از همان فعل «برداشتن» و اصطلاح «فيلمبرداري» استفاده شد. با اين حال نزديک‌ترين اصطلاحي که در فارسي براي يک سينماتوگرافر استفاده مي‌شود اصطلاح سينماپرداز است. وي با بيان اينکه خيلي از حرفه‌ها در سينما نقشي را که يک سينماتوگرافر در توليد نهايي ايفا مي‌کند ندارند، عنوان کرد: وقتي سينما به‌وجود آمد سينماتوگرافي هم به‌وجود آمد. در سينما به شکل نانوشته يکسري مسئوليت‌ها به عهده سينماتوگرافر است. يک سينماتوگرافر يا سينماپرداز بايد ساختار فيلم را شکل دهد، به فرم فيلم شکل دهد و مسائل فني فيلم را رعايت کند. همچنين يک سينماپرداز بايد مراقب مواردي مثل خط، جهت و نگاه هم باشد. کلاري اضافه کرد: اين وظيفه دشوار از زماني آمده است که هنوز تکنولوژي ديجيتال نيامده بود و فقط فيلمبردار بود که حين کار مي‌توانست تصاوير درحال ثبت را ببيند. درنتيجه حتي کارگردان بايد به او اعتماد مي‌کرد. بنابراين سينماپرداز کسي است که شغلش فيلمبرداري است. سينماپرداز کسي است که به خلق فضاي فيلم کمک مي‌کند و همان‌طور که در ابتداي بحث اشاره کردم، اين از درک و فهم زيبايي مي‌آيد.