رجزخوانی برای 4 درصد بیاثر
آرمان ملي: خبرگزاري دولت با استناد بر آمار تغييرات شاخصههاي پولي خرداد ماه که در آن بر اساس گفته بانک مرکزي رشد پايه پولي با 4 درصد کاهش مواجه شده به انتقاد از رئيس اسبق بانک مرکزي پرداخته و خطاب به عبدالناصر همتي تاکيد کرده سياست دولت در تنوع سبد ارزي از نگاه اين منتقد سياستهاي پولي و مالي دور مانده و حال که نرخ پايه پولي در خردادماه هم منفي شده همتي که از او به عنوان سلطان چاپ پول نام برده سکوت اختيار کرده است. البته اين اظهارات خبرگزاري دولت محدود به حال نشده و اکثر مسئولان و تيم رسانهاي مدافع دولت در مقابله با منتقدان به جاي شفاف سازي روش اتهامزني و نمايش عملکرد گذشته را به کار گرفتهاند. به اعتقاد کارشناسان آنچه باعث شده تا روند رشد پايه پولي در اين ماه هم منفي شود در ابتدا اثرگذاري ماههاي گذشته است و پس از آن استقراض غيرمستقيمي است که دولت از طريق بانکهاي ديگر و شرکتهاي بورسي رقم ميزند تا دست در جيب تنخواه بانک مرکزي نکند موضوعي که همتي نيز نسبت به آن واکنش نشان داده و گفته با ادعاي عدم اخذ تنخواه از بانک مرکزي و براي تأمين کسري بودجه دولت، دست در حسابهاي شرکتهاي دولتي کرده و از سپردههاي آنها برداشت کردهايد.
رجزخواني خبرگزاري دولتي براي همتي
بر اساس اين گزارش خبرگزاري دولت روز گذشته با استناد به کاهش 4 درصدي نرخ رشد پايه پولي آورده است؛ همانطور که انتظار ميرفت روند ماههاي گذشته در بهبود تغييرات متغيرهاي پولي بهويژه نسبت به سال گذشته ادامه يافت. بهعنوان مثال حجم نقدينگي در پايان خردادماه 1401 به رقم 51049. 6 هزار ميليارد ريال رسيد که نسبت به پايان سال 1400 معادل 5. 6 درصد رشد نشان ميدهد و در مقايسه با رشد نقدينگي دوره مشابه سال قبل (6. 6 درصد)، 1. 0 واحد درصد کاهش داشته است. از اينرو رشد دوازدهماهه نقدينگي منتهي به پايان خردادماه 1401 نسبت به رشد دوره مشابه سال قبل (39. 4 درصد)، معادل 4. 1 واحد درصد کاهش نشان ميدهد. با اين حال مهمترين نکته در گزارش بانک مرکزي، رشد ماهانه منفي پايه پولي بود. بر اساس گزارش بانک مرکزي، حجم پايه پولي در پايان خردادماه نسبت به رقم پايان ارديبهشت حدود 3 هزار ميليارد تومان کاهش يافت و بدين ترتيب رشد ماهانه پايه پولي در خردادماه سالجاري منفي 0. 4 درصد ثبت شد. اين موضوع باعث شد رقم رشد سهماهه پايه پولي نيز به 6 درصد محدود شود که نسبت به رشد 9. 2 درصدي در سهماهه بهار سال گذشته، نشان دهنده کاهش چشمگير رشد پول پرقدرت است. همچنين پايه پولي در دوازدهماهه منتهي به پايان خردادماه 1401 معادل 27. 8 درصد رشد يافت که نسبت به رشد دوره مشابه سال قبل (30. 7 درصد)، 2. 9 واحد درصد کاهش نشان ميدهد. همچنين اين خبرگزاري در بخش ديگري از مطلب خود عبدالناصر همتي را خطاب قرار داده و گفته: نکته جالب از حواشي اين گزارش، سکوت رئيس کل بانک مرکزي دولت قبل نسبت به تغييرات اميدوارکننده شاخصهاي پولي بود. عبدالناصر همتي که پس از گزارش ارديبهشتماه بانک مرکزي، رشد پايه پولي در ارديبهشتماه را نشانه مديريت ضعيف دولت خوانده بود، پس از مشخص شدن رشد منفي پايه پولي در خردادماه و کاهش شديد رشد پايه پولي نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ترجيح داد با سکوت نسبت به اين گزارش، از کنار اين موضوع عبور کرده تا انتقاد پيشين وي در اين رابطه فراموش شود. به گفته اين رسانه دولتي، سلطان چاپ پول تنها ساعاتي پس از انتشار آمار شاخصهاي پولي ارديبهشتماه را مورد انتقاد قرار داده بود پس از مشخص شدن رشد منفي پايه پولي در خردادماه، ترجيح داد به جاي پرداختن به جزئيات گزارش بانک مرکزي، از لزوم «رفع تحريم» بنويسد و موضوع «تنوع سبد ارزي» را کماهميت جلوه دهد.
اصرار داريد ميگويم، دست در حساب شرکتهاي دولتي کردهايد
البته با کنايه و ادبيات نه چندان مناسب خبرگزاري دولتي همتي نيز در توئيتي واکنش نشان داده و تاکيد کرده: خبرگزاري رسمي دولت از کاهش4 درصدي پايه پولي در خردادماه با افتخار ياد کرده و از اينکه چرا من در خصوص اين افتخار ادعايي چيزي نگفته و سکوت کردهام گله کرده است! حالا که خودتان اصرار داريد ميگويم: با ادعاي عدم اخذ تنخواه از بانک مرکزي و براي تأمين کسري بودجه دولت، دست در حسابهاي شرکتهاي دولتي کرده و از سپردههاي آنها برداشت کردهايد. بقيه مطالب را هم توضيح بدهم؟ نتيجه سياستهاي پولي و مالي دولت بايستي عملا در سفرههاي مردم ديده شود و مردم به عينه رفاه خود را احساس کنند.
اثرات کنترل پايه پولي در بلندمدت قابل لمس است
در اين رابطه کامران ندري، کارشناس پولي و مالي درباره کاهش رشد نرخ پايه پولي در خرداد ماه در حاليکه در اين ماه شاهد رکوردشکني تورم بودهايم پيش از اين به «آرمان ملي» گفته بود: نرخ رشد پايه پولي بلافاصله در تورم تاثير نميگذارد و نرخ رشد پايه پولي منجر به کنترل تورم ميشود و اينکه تورم خرداد افزايش يافته علت آن به عوامل چندماه قبل باز ميگردد بنابراين تورم خرداد را نميتوان تماما به عوامل پولي نسبت داد و بخشي از آن به حذف ارز 4200 توماني برميگردد که نقش مهمي در تورم خواهد داشت و بخش ديگر مربوط به کالاهاي پايهاي در جهان ميشود که قيمت آن بر تورم تاثيرگذارند و عوامل ديگري نظير افزايش حقوق کارگران که ناشي از افزايش هزينههاي توليد است موجب شده تا تورم ماهانه بالايي در خرداد داشته باشيم. ندري ادامه داد: عوامل پولي در ايجاد تورم خرداد ماه موثر نبوده و نرخ تورم ماهانه 2/12درصد درخرداد ماه بوده که اين امر ناشي از اين است که در اين ماه شوک بزرگي در اقتصاد رخ داده و آن شوک حذف ارز 4200 توماني است بنابراين افزايش پايه کالاهاي اساسي و حذف ارز 4200 توماني باعث رشد ناگهاني تورم خرداد شد و نميتوان آن را به عوامل پولي نسبت داد، همچنين کنترل نرخ پايه پولي اگر مستمر باشد و بانک مرکزي بتواند در ميان مدت اين نرخ را کنترل کند ممکن است بين يک سال تا يکسال و نيم ديگر اثرات آن مشهود شود و بعد از يکسال است که نتيجه کنترل نرخ پايه پولي در کنترل نرخ تورم خود را نشان ميدهد. اين اقتصاددان درمورد تفاوت پايه پولي و نقدينگي گفت: پايه پولي بدهيهاي بانک مرکزي است و خلق پولي است که توسط بانک مرکزي صورت ميگيرد که عمدتا شامل اسکناس و مسکوکات ميشود اما نقدينگي بدهي بانکهاست در واقع پايه پولي، پولي است که توسط بانک مرکزي خلق ميشود و بخش کوچکي در مبادلات مردم مورد استفاده قرار ميگيرد و مابقي توسط بانکها آن هم براي تسويه بين بانکي مورد استفاده قرار ميگيرد.
