تشکيل ناتوي عبري عربي شکست خورده است
حسن هانيزاده در گفتوگو با «آرمان ملي»:
تشکيل ناتوي عبري عربي شکست خورده است
بايدن براي تحکيم قدرت بن سلمان به عربستان ميرود
آرمان ملي- عليرضا پورحسين: در ساليان اخير روابط تهران و قاهره همواره پر از فراز و فرود بوده و دو کشور اغلب مناسبات درخور توجهي با يکديگر نداشتهاند. وزيرخارجه ايران در روزهاي اخير با اشاره به اينکه تاکنون مذاکره مستقيمي با طرف مصري نداشته است، تاکيد کرد که مصر کشور مهمي در جهان اسلام است و توسعه روابط بين تهران و قاهره به نفع دو ملت است. همچنين منابع ديپلماتيک مصري اعلام کردند که در سايه تحرکات منطقهاي اخير و در آستانه سفر جو بايدن، رئيسجمهوري آمريکا به منطقه در ماه جاري، پيشرفتهاي جديدي در روابط ايران و مصر به وجود آمده است. در همين راستا به نظر ميرسد که در سفر اخير عبدالفتاح سيسي، رئيسجمهوري مصر به عمان در اوايل هفته گذشته ديداري ميان مسئولان بلندپايه ايراني و مصري انجام شد و با هماهنگيهاي کشور عمان يک شخصيت عالي رتبه مصري که همراه سيسي بود در اين ديدار حضور يافت. در راستاي بررسي روند مذاکرات ايران با کشورهاي مصر و اردن، «آرمانملي» گفتوگويي با حسن هانيزاده، سفير پيشين ايران در لبنان داشته است که در ادامه ميخوانيد:
مذاکرات ايران با مصر و اردن با چه اهدافي در دستور کار قرار گرفته است؟
مذاکراتي که ميان ايران با مصر و اردن شکل گرفته است با وساطت عراق آغاز شده و عراق در اين ميان سعي ميکند تا نقشآفريني مهمي داشته باشد. اين تلاشها از سوي قطر، عراق و عمان نشان ميدهد که دو جبهه ايجاد شده است تا آينده منطقه را به شکلهاي مختلفي رقم زنند که اين تلاشها در تضاد با يکديگر هستند. قطر، عمان و عراق تلاش ميکنند تا تنشزدايي در منطقه شکل گيرد و روابط ساير کشورهاي منطقه با ايران بهبود يابد اما برخي نيز در اين منطقه از اين روند حمايت نميکنند و تلاش ميکنند تا ناتوي عبري عربي عليه ايران شکل دهند. اين دو جريان امروز در عرصه سياسي مقابل يکديگر قرار گرفتهاند. اسرائيل به هيچ وجه علاقه ندارد تا رابطه کشورهاي عربي با ايران بهبود يابد و تمام تلاش خود را ميکند تا ناتوي عبري و عربي را عليه ايران شکل دهد. همزمان با سفر جو بايدن اسرائيل ميخواهد اين طرح را آغاز کند تا يک مجموعه نظامي مشترک عليه ايران در منطقه داشته باشد. آنها به دنبال تنشزايي عليه ايران هستند. عراق، مصر و اردن امروز به اين نتيجه رسيدهاند که شکل گيري ناتوي عربي عليه ايران منجر به گسترش ناامني در منطقه ميشود و به همين علت مذاکراتي را با ايران آغاز کردهاند تا از مسيرهاي ديگر تنشزدايي صورت گيرد.
بهبود روابط ايران با کشورهاي عربي نظير مصر و اردن به مولفههاي خاصي بستگي دارد؟
مشخصا در سالهاي اخير دولت مصر به دنبال نقشي فرادستي در تحولات منطقهاي است. البته بايد به اين موضوع نيز توجه داشت که مصر بدون چراغ سبز عربستان و آمريکا نميتواند اقدام به فعاليت مشخصي در جهت کاهش تنش و بهبود روابط با ايران کند و در همين چارچوب بايد گفت اگر مساله برجام بين ايران و آمريکا حل شود و روابط بين تهران و رياض نيز برقرار شود مصر نيز در شرايط بهتري ميتواند اقدام به بهبود مناسبات با تهران کند. آنها ميدانند ايجاد بيثباتي در منطقه به نفع کشورهاي فرامنطقهاي است و شايد در اين ميان مصر، اردن و عراق بيشترين ضرر را متحمل شوند. اردن بهرغم اختلافاتي که با ايران دارد اين مساله را مطرح کرده است که در همکاري با ايران ميتوان به نقاط خوبي رسيد و دستاوردهاي بهتري براي منطقه رقم زد. اردن صريحا اعلام کرده است که شکل گيري مجموعه نظامي در منطقه عليه ايران نميتواند نتايج خوبي داشته باشد و از آن حمايت نخواهد کرد.
بنابراين شکل گيري ناتوي عبري عربي با شکست مواجه شده است؟
علاوه بر اردن، مصر و عراق نيز مشخصا به ناتوي عبري عربي نخواهند پيوست و با اين مجموعه مخالف هستند. عراق ميداند که شکل گيري گروهي نظامي عليه ايران يک بحران بزرگ خواهد بود و به همين علت تلاش خود را دوچندان کرده تا روابط ايران با کشورهاي عربي را بهبود بخشد. سفر جو بايدن به منطقه بعيد به نظر ميرسد بر اين مساله تاثير بگذارد و سفر بايدن بيشتر براي مشروعيت بخشيدن به محمد بن سلمان است تا هم جايگاه سياسي او تحکيم شود و هم غرب به انرژي مورد نياز خود دست پيدا کند. هدف اصلي بايدن از سفر به منطقه آينده کشور عربستان است و در اين خصوص رايزني خواهد شد و شکل گيري ناتوي عبري عربي به علت مخالفت برخي کشورهاي عربي به حاشيه رانده شده است. بايدن تغيير سياست داده است و ميخواهد در ادامه از بن سلمان در عرصه سياسي حمايت کند. از سوي ديگر اسرائيل با يک بحران سياسي مواجه شده و بايدن ميخواهد اسرائيل را از اين بحران نجات دهد. بايدن بعيد به نظر ميرسد بخواهد به سمتي حرکت کند که تامين انرژي جهان با مشکل مواجه شود. پيش بيني آمريکا و برخي قدرتهاي غربي اين است که در سال 2022 تحولاتي در عربستان رخ خواهد داد و اين تحولات موجب ميشود که بن سلمان خود را به عنوان حاکم مطلق و پادشاه عربستان معرفي کند. سفر بن سلمان به اردن و مصر حاکي از اين است که تحرکاتش براي به قدرت رسيدن کاملا جدي است ضمن اينکه کشورهاي عربي منطقه نيز اين آمادگي را دارند که بن سلمان را به عنوان پادشاه عربستان بپذيرند.
