رونق اقتصاد در ارديبهشت ماه؟
در پي رشد شامخ؛
رونق اقتصاد در ارديبهشت ماه؟
آرمان ملي: اتاق بازرگاني ايران در جديدترين گزارش خود از شامخ يا همان شاخص مديران خريد در ارديبهشت خبر داده که به ثبت رکود جديدي منجر شده است، در واقع بر اساس اين شاخصه هرچه ميزان شامخ از عدد 50 بالاتر باشد به معناي رونق اقتصاد بوده و پايينتر از اين عدد نشان دهنده عميقتر شدن رکود را ميدهد، اگرچه که بر اساس گزارش اتاق در ارديبهشت ماه اين شاخصه با رشد قابل توجهي همراه شده است که البته دلايل رشد اين آمار را شايد بهتر است در انتظار رشد قيمتها و تلاش شرکتها براي خريد مواد اوليه تا پيش از گرانيها جستوجو کرد؟ بر اساس اين گزارش، مرکز پژوهشهاي اتاق ايران هر ماه با بررسي وضعيت بنگاههاي اقتصادي و نظرخواهي از مديران اين بنگاهها، عدد شامخ را منتشر ميکند. که بر اين اساس در ارديبهشت ماه عدد شامخ با رشد قابل ملاحظهاي از ميانگين 50 عبور کرده است. بر اساس اعلام اتاق بازرگاني ايران رقم اين شاخص در ارديبهشتماه 16/75 واحد بوده که بيشترين مقدار در دوره 32 ماهه از ابتداي شروع طرح است. اگرچه شدت اين افزايش تا حدود زيادي به دنبال عادي شدن فعاليت کسبوکارها بعد از تعطيلات فروردين ماه بوده؛ اما به عقيده فعالان اقتصادي، علاوه بر رونق سفارشات بعد از تعطيلات فروردين، بخشي از افزايش تقاضا نيز ناشي از تعجيل مشتريان در خريد قبل از بالا رفتن قيمتهاست. از نکات قابلتأمل در گزارش شامخ ارديبهشت اين است که شاخص قيمت مواد اوليه يا لوازم خريداري شده به بيشترين مقدار در 19 ماه گذشته رسيده و همين مساله به کاهش شاخص ميزان موجودي مواد اوليه يا لوازم خريداريشده در هر سه بخش اقتصادي صنعت، خدمات و کشاورزي دامن زده است. همچنين آمارها نشان ميدهد که در ارديبهشتماه، شاخص قيمت محصولات توليدشده و خدمات ارائه شده نيز بهشدت افزايش داشته و به بيشترين مقدار در 19 ماه گذشته رسيده است.
کاهش شاخص انتظارات
نکته ديگر اينکه با وجود رکوردشکني شاخص مديران خريد اقتصاد در ماه ارديبهشتماه، شاخص انتظارات در ارتباط با ميزان فعاليت اقتصادي در خردادماه کاهشي شده که نشاندهنده انتظارات کاهشي فعالان اقتصادي بهويژه در بخش خدمات و کشاورزي است.
طبق نظرسنجي انجام شده از بنگاههاي اقتصادي کشور، شاخص مديران خريد (تعديل فصلي نشده) براي کل اقتصاد ايران در ارديبهشت 17/57 ثبت شد که به بيشترين مقدار 32 ماهه خود از ابتداي شروع طرح رسيده که البته شدت اين افزايش به دنبال کاهش شديد فعاليت کسبوکارها در تعطيلات فروردينماه بوده است. در اين ماه بهغيراز موجودي مواد اوليه يا لوازم خريداريشده ساير مؤلفههاي اصلي بالاي 50 ثبت شدهاند. در ارديبهشتماه شرکتهاي صنعتي افزايش قابلتوجهي در فعاليتها داشتند، درحاليکه بخش ساختمان با رکود و کاهش در فعاليت روبهرو بودهاند. شاخص ميزان فعاليتهاي کسبوکار در ارديبهشتماه (61. 37) رشد قابلتوجهي داشته و بعد از کاهش شديد فروردينماه به بيشترين ميزان از ابتداي شروع طرح رسيده است. بخش صنعت بيشترين ميزان رشد را در ميان ساير بخشهاي اصلي داشته است. شاخص ميزان سفارشات جديد مشتريان در ارديبهشتماه (19/55) افزايش داشته است، افزايش آن بيشتر متأثر از افزايش در بخش صنعت است اين در حالي است که سفارشات در بخش ساختمان با کاهش روبهرو بوده و در بخش خدمات و کشاورزي نيز رشد اندکي داشته است. شاخص ميزان موجودي مواد اوليه يا لوازم خريداريشده (45. 34) با کاهش روبهرو بوده است، اين شاخص در هر سه بخش اقتصادي صنعت، خدمات و کشاورزي کاهشي بوده البته شدت کاهش نسبت به ماه قبل کمتر است و افزايش شديد قيمت مواد اوليه در کاهش اين شاخص تأثيرگذار بوده است. شاخص قيمت مواد اوليه يا لوازم خريداري شده (92. 75) به بيشترين مقدار 19 ماهه خود از آبان 99 رسيده است، که در برخي از فعاليتها با افزايش بيشتري همراه بوده است. بر اساس آخرين گزارش مرکز آمار از شاخص قيمت مصرفکننده، نرخ تورم نقطهاي در ارديبهشتماه به عدد 3/39رسيده است و در مقايسه با ماه قبل.7/3 واحد درصد افزايش يافته و نرخ تورم نقطهاي گروه عمده«خوراکيها، آشاميدنيها و دخانيات» با افزايش 6 واحد درصدي به 49. 4 درصد رسيده است. شاخص موجودي محصول نهايي در انبار يا کارهاي معوق 49. 63 نسبت به ماه قبل کاهش داشته است. به نظر ميرسد از يکسو با افزايش ميزان سفارشات مشتريان و از سوي ديگر کاهش موجودي مواد اوليه يا لوازم خريداري شده اين شاخص با کاهش روبهرو بودهاند.
شاخص قيمت محصولات توليدشده و خدمات ارائه شده (70,05) بهشدت افزايش داشته و طي 19 ماه اخير از آبان ماه 1399 به بيشترين مقادير خود رسيده است. هرچند به عقيده بسياري از فعالان اقتصادي قيمت فروش در برخي از رشته فعاليتها متناسب با افزايش هزينههاي توليد افزايش نيافته است.
بيشترين کاهش انتظار به خدمات و کشاورزي رسيد
شاخص انتظارات در ارتباط با ميزان فعاليت اقتصادي در ماه آينده (43. 82) بعد از يک ماه افزايش مجددا کاهشي شده است و نشاندهنده انتظارات کاهشي فعالان اقتصادي بهويژه در بخش خدمات و کشاورزي است. اکثر فعالان اين بخش بهخصوص در بخش کشاورزي که با افزايش قيمت نهادهها روبهرو بودهاند معتقدند که به دليل عدم تناسب قيمت توليد و هزينههاي حملونقل با قيمت فروش، ادامه توليد در قيمتهاي تعيين شده توسط دولت، صرفه اقتصادي ندارد. از طرفي افزايش قيمت تمامشده توليد باعث شده تا توان رقابت صادراتي را نيز نداشته باشند.
بهطورکلي روند شاخص کل (تعديل فصلي نشده) در ارديبهشتماه، طبق روال ارديبهشت سالهاي قبل افزايشي بوده اگرچه در بخش خدمات و کشاورزي فعاليتها با کاهش رشد روبهرو بودهاند. افزايش شديد قيمت مواد اوليه بر روي قيمت فروش محصولات تأثيرگذار بوده و با توجه به شاخص انتظارت پيشبيني ميشود طي ماه آينده فعاليتهاي بخش خدمات و کشاورزي با کاهش رشد روبهرو باشند. همچنين بسياري از فعاليتها براي حفظ تقاضاي مشتريان قيمتها را متناسب با افزايش هزينههاي تمامشده بنگاه افزايش ندادهاند. به دليل شرايط نابسامان قيمتي و کمبود شديد نقدينگي، بنگاهها با مشکل تأمين مواد اوليه روبهرو هستند. از طرفي فعاليتهايي که وابسته به ارز ترجيحي بودند با بالا رفتن قيمت مواد اوليه با کمبود شديد نقدينگي موردنياز براي تأمين مواد اوليه روبهرو هستند و قادر به ادامه توليد در قيمتهاي دستوري نيستند.
