مسئولیت اجتماعی در زمان بحران
فروپاشي ساختمان پلاسکو، سينا اطهر در تهران و متروپل در آبادان، موضوع را از بهصدا در آمدن زنگ خطر پيشتر برده است، اين خطر فقط از نظر شهري و ساختماني نيست و به مسئوليتهاي اجتماعي و فردي بازميگردد. هنوز بسياري از افراد نحوه مديريت بحران در مواقع حساس را نميدانند. يکي از مقولههاي مورد بحث در زمينه ساختمان متروپل و پلاسکو، بُعد اجتماعي و رفتارهاي شهروندي است. بسياري با دست خالي و حتي با ظروفي نظير قابلمه به کندن زمين روي آوردند و اين رفتار احساسي آنها از مسئوليتهاي اجتماعي آنها سرچشمه ميگيرد. در اين ميان، بسياري از افراد جامعه نحوه بروز رفتار مناسب در شرايط بحراني را نميدانند. طبيعتا بروز چنين اقداماتي به دليل بيتوجهي به آموزش رفتار شهروندي مشاهده ميشود. بر اساس تصاوير موجود از عملکرد نيروهاي امداد و نجات در وهله نخست بهکارگيري لوازم ابتدايي در اطفاي حريق مشاهده ميشود. اين در حالي است که هر يک از سازمانهاي امداد و نجات بايد تجهيزات به روز و مدرن را در اختيار داشته باشند. در اين شرايط مسئولان بايد بهطور شفاف نارساييهاي حوزه مربوطه را بيان کرده و مسئوليت اين سمت را به افراد شايسته واگذار کنند. فروپاشي ساختمان پلاسکو، ساختمان سينا اطهر و حالا متروپل نشان ميدهد که بهطور کلي ما قواعد و دستور العملهاي اجتماعي شهري را بلد نيستيم. هم اکنون حوزه مديريت شهري، وزارت کشور و ديگر سازمانهاي مربوطه بايد در مقابل افکار عمومي پاسخگو باشند و به آنها آمار شفاف درباره فاجعه متروپل و تعداد افرادي که در زير آوار هستند، بيان کنند. از طرف ديگر، حضور مردم و اقداماتي همچون عکاسي، فيلمبرداري و انتشار آن در فضاي واقعي و مجازي به دليل بروز هرگونه رخ داد در جامعه نشان دهنده عدم بلوغ رفتار شهروندي است، چون در مرحله بعد در بين اين افراد شکلگيري واکنشهاي متعدد نسبت به اين پيامها و رخدادها بروز ميکند که در شرايط بحران و رخداد ديگري پديدار ميشود. اين امر نشان ميدهد که جامعه و مديريت بحران و حتي رفتارهاي اخلاقي افراد در جامعه دچار مشکلات متعدد و عدم کنترل شرايط شده است. شايد در ساعات اوليه اين فاجعه با استفاده از تجهيزات مدرن و همکاري شهروندان در ساختمان متروپل مانند پلاسکو از سوي آتش نشانان کنترل ميشد و به اين ترتيب راه براي ورود افراد متخصص، امدادگران و ديگر افراد آگاه به مسائل باز گذاشته ميشد. ميتوان با پيامهاي متعدد و انتشار آن در گذرگاههاي سطح شهر در امر اطلاعرساني همگاني تاثيرگذار بود. با اين حال بحران امري است که ناگهان ايجاد ميشود و هميشه زماني رخ ميدهد که هيچکس انتظارش را نداشته و آمادگي لازم را ندارد. پلاسکو وقتي فروريخت يک پيام روشن به ايرانيان داد. هيچکس نه در تهران و نه در کل کشور، آماده رويارويي با چنين بحراني نيست. شواهد در متروپل نشان ميدهد که هيچ آمادگي قبلي براي مواجهه با چنين بحراني پيشبيني نشده بود.
