پرونده ايران به شوراي امنيت نميرود
علي بيگدلي در گفتوگو با «آرمان ملي»:
پرونده ايران به شوراي امنيت نميرود
قطر به دنبال آرام کردن فضاي شوراي حکام است
آرمــان ملي- عليـرضـا پورحسين: جلسه شوراي حکام در خصوص ايران به يکي از مهمترين مباحث عرصه بينالملل در روزهاي اخير بدل شده است. در اين خصوص چهارشنبه شب يا پنجشنبه صبح درباره پيش نويس قطعنامه ارائه شده به شوراي حکام، توسط آمريکا، آلمان، فرانسه و انگليس رأيگيري خواهد شد. در اين ميان طبق برخي شنيدهها، لحن اين پيش نويس ملايم است و در آن هيچ اشارهاي به ارجاع موضوع به شوراي امنيت سازمان ملل نشده است. پيش نويس قطعنامه انگليس، فرانسه، آلمان و آمريکا عليه ايران سهشنبه به نشست شوراي حکام آژانس بينالمللي انرژي اتمي ارائه شده است. نشست فصلي شوراي حکام آژانس بينالمللي انرژي اتمي روز دوشنبه در وين، مقر اين سازمان آغاز شده است که ايران، اوکراين، موضوعات پادماني، اجراي پادمانها در کره شمالي و همکاريهاي فني از موضوعات مورد اصلي در اين دور از نشست خواهد بود. اين در حالي است که وزيرخارجه قطر بار ديگر تاکيد کرده است که برجام تمام نشده و همچنان ميتوان در مسير احياي آن گام برداشت. در راستاي بررسي اين مساله «آرمانملي» گفتوگويي با علي بيگدلي، تحليلگر ارشد مسائل روابط خارجي داشته است که در ادامه ميخوانيد:
صحبتهاي وزيرخارجه قطر در خصوص اينکه برجام هنوز شکست نخورده و تلاش ميکنند تا راهي ديپلماسي در اين خصوص ايجاد کنند، با چه اهدافي مطرح شده است؟
مسئولان قطري در هفتههاي اخير تلاشهاي زيادي کردهاند تا برجام احيا شود و بتوانند اختلافات ميان ايران و آمريکا را کاهش دهند اما تاکنون موفق نبودهاند. مشخصا در برههاي از زمان قرار گرفتهايم که طرفين حاضر نيستند از مواضع خود کوتاه بيايند و به همين علت کار براي قطر در خصوص ميانجيگري سخت خواهد بود. در چنين شرايطي اين اظهارات مسئولان قطري با هدف آرام کردن فضاي جلسه شوراي حکام است تا اتفاق خاصي در اين جلسات رخ ندهد. احتمالا امروز يا فردا در خصوص پرونده ايران رأيگيري ميشود و به نظر ميرسد که يک قطعنامه نيز عليه ايران صادر خواهد شد. در اين قطعنامه به ايران صرفا اخطار داده ميشود زيرا غرب نيز نميخواهد پنجره مذاکرات با ايران بسته شود و همچنان تمايل دارد تا از طريق ديپلماسي مسائل خود را با ايران حل و فصل کند. همه چيز به نحوي پس از جلسه شوراي حکام بار ديگر آغاز خواهد شد و اگر در ماههاي آتي بار ديگر توافق صورت نگيرد، شايد تحرکات سياسي غربيها عليه ايران بيشتر شود. قطر در هفتههاي اخير همواره به دنبال آرام کردن شرايط بوده و شايد در اين خصوص نيز مشورتي با مقامات ايراني داشته و پس از آن اظهارنظر کرده باشند. بايد توجه داشت که قطر جزو معدود کشورهايي است که هم مورد اعتماد ايران است و هم مورد اعتماد آمريکاست و در اين خصوص معمولا وارد عرصه ميشود. بايد توجه داشت که اگر کشورهاي ديگر نيز بخواهند ايران را محکوم کنند، ايران نيز ابزاري در اختيار دارد که يکي از آنها غني سازي فراتر از 60 درصد است و نسل ششم سانتريفيوژها را نصب کند. با اين وجود ايران نيز تمايل دارد تا از مسير ديپلماسي مسائل حل و فصل شود.
بايدن جهت تشديد فشارها به ايران به منطقه خاورميانه سفر ميکند؟
بايد توجه داشت که بايدن جهت پيروزي در انتخابات و موفقيت دموکراتها به مواردي نياز دارد که يکي از آنها حل بحران اوکراين است. مشخصا مساله اوکراين براي آمريکا مهمتر از مساله برجام است و تلاش خواهند کرد تا در ابتدا آن موضوع را حل و فصل کنند. سفر بايدن به منطقه نيز نشان ميدهد که به نحوي پس از موضوع اوکراين، مساله خاورميانه نيز براي دولت بايدن اهميت دارد و به نحوي به دنبال يک هماهنگي هستند تا با مديريت عرصه بتوانند از جنبههاي انتخاباتي آن نيز استفاده کنند. شرايط دولت بايدن نيز مطلوب نيست و نميخواهد وقت خود را معطوف به حل مساله برجام کند بلکه ميخواهد مسائلي که بيشتر بر انتخابات ايالات متحده آمريکا تاثير دارد را زودتر حل و فصل کند.
تا چه ميزان احتمال دارد پرونده ايران به شوراي امنيت سازمان ملل ارجاع داده شود؟
اگر بنا به صدور قطعنامه باشد، يک قطعنامه اخطاري خواهد بود، نه تنبيهي. سفر رافائل گروسي به تل آويو سفر مهمي بود. اگر چه هنوز به صورت دقيق معلوم نيست که او چرا و با چه هدفي به اين سفر رفته اما انجام اين سفر نشان ميدهد که سياست هماهنگي عليه ايران شکل گرفته و اميد چنداني به احياي برجام نيست. بايد توجه داشت که در صورت عدم احياي برجام ما با واکنشهاي بسياري مواجه ميشويم. ايران هم اگر بخواهد دست به واکنش بزند بايد غني سازي را افزايش دهد. لذا شرايط خيلي سخت است و بايد هوشمندانه گام برداشت. بايد توجه داشت که نميتوان مانع روند ديپلماتيک در جهان شد بلکه بايد توجه داشت که چه اقدامي در حال رخ دادن است و متناسب با آن نيز رفتار کرد. گروسي به تلآويو رفت تا اسنادي از اسرائيليها دريافت کند و مشخصا اين يک پيام براي ايران است. در اين ميان به نظر ميرسد که شوراي حکام قطعنامه تنبيهي عليه ايران صادر نکند بلکه يک قطعنامه اخطاري عليه ايران بدهد تا موضوع در ماه سپتامبر بار ديگر مورد بررسي قرار گيرد که شوراي حکام جلسه ديگري دارد. اگر ما به همين روال پيش برويم در آن نشست سپتامبر به احتمال زياد قطعنامه تنبيهي عليه ايران صادر ميشود که آن قطعنامه ميتواند پرونده ما را به شوراي امنيت ببرد اما در حال حاضر چنين چيزي مطرح نيست و پرونده ايران به شوراي امنيت نميرود.
