تاثیر ریزگرد بر سلامتی و محیط‌زیست

در ابتدا ذكر يك مطلب لازم است و آن اينكه انسان محور توسعه پايدار و باارزش‌ترين موجودات است و هرچه كه براي رضايت اوست، ارزشمند است. بنا بر آنچه گفته شد، عوامل گوناگون‌ وقتي ارزش‌گذاري مي‌شوند كه توسط انسان ارزيابي شوند. ريزگردها يا هر عامل تغييردهنده محيط نيز بايد توسط انسان مورد بررسي و مداقه قرار گيرد و اگر مورد سليقه او بود، ابعاد قابل قبول خواهد داشت. حدود 2 سال پيش شهر زيباي خوزستان، اهواز زيباي ايراني موجب هجوم ريزگردها واقع شد. اين هجوم كليه تشكيلات و تاسيسات شهري را از كار انداخت. سيستم اينترنت، سيستم آب شهري، تلفن همه از كار افتادند و كار به تعطيل شدن اداره‌ها، مدارس و دانشگاه‌ها كشيد. تمام اينها تاثير يك ذراتي است كه قابل شناسايي هم نيستند و چنان تاثيري بر يك شهر متمدن امروزي مي‌گذارند كه زندگي را مختل مي‌كنند به طوري كه قبل از اين حتي اين تاثيرات قابل شناسايي نبود. در قسمتي ديگر از اين گزارش ذكر كردم كه مراكز دانشگاهي تاثيرات ريزگردها را در تاسيسات شهري مورد بحث و بررسي قرار دادند و از آن عبرت گرفتند. همچنين كه در حال نگارش اين مقاله بودم يكي از خبرنگاران تماس گرفتند و مساله عجيبي را مطرح كردند. ايشان گفتند در فضاي مجازي شايع شده كه در عراق دستگاهي را به‌كار مي‌گيرند كه گرد و خاك را (ريزگرد) به طرف ايران مي‌فرستند و اين ذرات تا تهران طي طريق مي‌كنند. واقعا كه چون نديدند حقيقت ره افسانه زدند. بنده هيچ دستگاهي را نمي‌شناسم كه ريزگرد را از عراق تا تهران بفرستد. اما اگر با واقعيت‌ها سروكار داشته باشيم قطعا بهتر از شايعات پاسخ مي‌گيريم. حقيقت آن است كه مساله بغرنج ريزگرد تا آينده قابل پيش‌بيني مهمان ما خواهد بود. تا جايي كه كشورهاي درگير متفقا به فكر رفع مشكل باشند و آن وقت شايد تا 10 سال بعد از ريزگرد رهايي يابند. زودتر از اين امكان ندارد. اصلا اگر چنين اتفاقي بيفتد به‌طور قطع اين مهم‌ترين معاهده بين چند كشور براي بهبود وضع محيط‌زيست منطقه خواهد بود. براي جلوگيري از تاثير ريزگردها استفاده از ماسك‌هاي به خصوص توصيه مي‌شود. ولي تجربه كوويد- 19 به ما آموخته كه استفاده از ماسك به خصوص آنها كه چشمه‌هاي ريز دارند موجب نفس تنگي مي‌شود و به صورت ممتد براي زمان‌هاي طولاني نمي‌توان از آنها استفاده كرد و حتي‌المقدور بعد از هر نيم ساعت استفاده بايد آن را از صورت برداشت و به صورت آزاد نفس كشيد. تا به حال از يك نوع ريزگرد كه متأسفانه فقط در ايران به كار مي‌رود سخن نگفته‌ام و آن ريزگرد حاصل از سوزاندن مازوت در برخي نيروگاه‌هاست. مازوت كه به آن نفت كوره يا نفت سياه مي‌گويند در نانوايي‌ها و حمام‌ها به مصرف مي‌رسد و تحقيقات نشان داده كه سرطان‌زا هستند.