موضوعي است که اما و اگرهاي زيادي را ايجاد کرده است اما در اين بين قرار گرفتن بازنشستگان و مستمري بگيران نيز در اين طرح و تعيين سقف 2 ميليارد توماني در سال نشان ميدهد بانک مرکزي دايره نظارت خود را حسابي تنگ کرده حال بايد منتظر شد و ديد آيا پس از اجراي اين طرح ديگر شاهد سوء استفادههاي مختلف و اخذ تسهيلات کلان با نام افراد ديگر نخواهيم بود؟ بر اساس اين گزارش، بانک مرکزي به تازگي در راستاي جلوگيري از سوءاستفادههاي احتمالي از حسابهاي بانکي و مبارزه با پولشويي، طرح رصد تراکنشهاي بانکي مشکوک را آغاز کرده است. در اين طرح براي مقابله با حسابهاي اجارهاي، سقف تراکنش سالانه براي اشخاص بازنشسته، مستمري بگيران و اشخاص بيکار و غير فعالان مالياتي (اشخاص حقوقي غير فعال) بهطور شفاف تعيين شده است. در اين زمينه، در ابتدا اين بانک «دستورالعمل اجرايي تعيين حدود ارائه خدمات بانکي به اشخاص محجور در مؤسسات اعتباري» را براي جلوگيري از سوءاستفاده از حسابهاي سپرده و ساير خدمات بانکي قابل ارائه به اين افراد ابلاغ ميکند البته، در مرحله بعدي الزامات مربوط به تعيين سطح فعاليت اشخاص حقيقي شاغل و اشخاص حقوقي فعال نيز به بانکها ابلاغ خواهد شد. حال اين سوال مطرح ميشود که آيا سود سپرده هم مشمول رصد ميشود يا خير؟ درجواب بايد گفت که اشخاص حقيقي فاقد شغل در صورت وجود درآمدهاي غيرشغلي مستمر مانند دريافت اجاره از املاک و يا سود دريافتي از سپردههاي بانکي، بايد بتوانند با ارائه اسناد و مدارک معتبر خدمات بانکي مورد نياز خود را به نحو مطلوبي مديريت کنند..
بازنشستگان و بيکاران مشمول اين طرح ميشوند؟
رصد حسابهاي بانکي نگراني برخي مشاغل را موجب شده است. در اين دايره تکليف بازنشستگان و افراد بيکار نيز مشخص شده و براي آنها سقفي مشخص شده است. از آنجا که حداکثر سطح فعاليت مورد انتظار در بازه يکساله براي افراد بازنشسته 2 ميليارد تومان، مستمريبگير يک ميليارد تومان، بيکار 500 ميليون تومان و غيرفعال مالياتي 500 ميليون تومان اعلام شده، به اين افراد در صورت خروج از سقف تعيينشده فرصت داده ميشود که اسناد و مدارک در خصوص واريز وجه بيش از سقف تعيينشده را ارائه کنند. البته، اشخاص حقيقي فاقد شغل ميتوانند در صورت اعتراض به سطح فعاليت مورد انتظار تعيين شده توسط بانک براي آنها، حداکثر ظرف مدت 2 ماه پس از اطلاع از سطح فعاليت مورد انتظار تعيين شده، به بانک مراجعه کرده و با ارائه اسناد و مدارک مربوط، تقاضاي خود براي افزايش سطح فعاليت مورد انتظار تعيين شده را به مؤسسه اعتباري ارائه کنند. البته در اين زمينه، مراجعه نکردن شخص حقيقي فاقد شغل به بانک ظرف مهلت زماني مذکور، به منزله تأييد سطح فعاليت مورد انتظار تعيين شده است و در صورت تأييد تقاضاي شخص حقيقي فاقد شغل توسط بانک نيز، افزايش سطح فعاليت موردانتظار وي بلامانع خواهد بود. فارغ از اين، بخشنامه بانک مرکزي وظايفي برعهده بانکها قرار داده که بايد سطح فعاليت مورد انتظار هر يک از اشخاص حقيقي فاقد شغل يا حقوقي غيرفعال را به صورت سامانهاي نگهداري کنند و سطح فعاليت محقق شده آنها نزد خود را حداکثر پس از 48 ساعت از زمان وقوع هر تراکنش محاسبه کنند، به نحوي که در صورت تخطي سطح فعاليت محقق شده شخص حقيقي فاقد شغل يا شخص حقوقي غيرفعال قبل از سررسيد يکساله از سطح فعاليت مورد انتظار وي، مراتب به صورت خودکار اعلام شود. همچنين، افرادي که در چارچوب رويه فوق از سطح فعاليت مورد انتظار عبور کنند، بايد به طريق مقتضي از جمله ارسال دعوتنامه به نشاني ارباب رجوع، ارسال پيامک و يا ساير روشها، براي ارائه توضيحات و عنداللزوم تسليم مدارک و اسناد مثبته به درگاههاي حضوري يا غيرحضوري بانک دعوت شوند و فرم پيوست براي تکميل در اختيار آنها قرار گيرد. در اين شرايط، نحوه اقدام مؤسسات اعتباري متناسب با توضيحات ارائه شده از سوي شخص حقيقي فاقد شغل يا شخص حقوقي غيرفعال مربوط تبيين شده است. به نظر ميرسد اين قانون در راستاي فعاليت بسياري از اين کلاهبرداران که با اجاره حساب از ديگران اقدام به انجام اعمال مجرمانه ديگري مانند کلاهبرداري و يا پولشويي ميکنند. برخي از اين افراد نيز براي فرار از ماليات و يا حتي از ميان برداشتن رقباي خود اين شيوه را مورد استفاده قرار ميدهند. از نگاه فرد به دام افتاده شايد تا اينجاي موضوع مشکلي وجود نداشته باشد، اما موضوع زماني جدي خواهد شد که وي بيخبر از تراکنشهاي ميلياردي صورت گرفته شده توسط حساب خود، با برخورد پليس مواجه ميشود، چراکه قانون در قبال اجاره حساب بانکي و يا کد ملي مجازات سختي در نظر گرفته است. مدير اداره مبارزه به پولشويي بانک مرکزي گفت: از امروز حساب افراد فاقد شغل که تراکنش حسابهاي آنها بيش از سقف تعيين شده باشد رصد و مسدود ميشود. به گفته مدير اداره مبارزه با پولشويي بانک مرکزي اين اقدام و پايش در خصوص گردش حساب افراد و واريز سود و مديريت نقدينگي از يک حساب به حساب ديگر را شامل نميشود، اما در اجراي اين پايش تمامي حسابهاي يک شخص در يک موسسه اعتباري در نظر گرفته ميشود. دهقان گفت: براي اجراي مقررات بالا دستي قانون ماده 67 و ماده 14 مبارزه با پولشويي اشخاص مکلف به پايش مستمر و خطر پذيري برقراري تعاملات متناسب با سطح فعاليت هستند، بر اين اساس اطلاعات براي مبارزه با پولشويي شفافيت و متناسب با ارائه خدمات به مشتريان و متناسب با نياز و اطلاعات اقتصادي پايش ميشوند.
اين طرح شامل چه کساني ميشود؟
اين طرح شامل افراد بازنشسته و يا از کار افتاده و مستمري بگير، افراد تحت پوشش کميته امداد و سازمان بهزيستي و دانش آموزان و بانوان خانهدار نميشود. مبناي سقف اجراي اين طرح متناسب با ارائه خدمات است و به تمامي افراد در صورت خروج از سقف تعيين شده فرصت داده ميشود که اسناد و مدارک در خصوص واريز وجه بيش از سقف تعيين شده را ارائه کنند. بانک مرکزي دستورالعمل اجرايي تعيين سطح فعاليت اشخاص حقيقي فاقد شغل و اشخاص حقوقي غيرفعال را منتشر کرد که طبق ماده 3 اين بخشنامه: حداکثر سطح فعاليت مورد انتظار در بازه يک ساله براي افراد بازنشسته 2 ميليارد تومان، مستمري بگير يک ميليارد تومان، بيکار 500 ميليون تومان و غيرفعال مالياتي 500 ميليون تومان اعلام شده است.