آرمان ملي : سخنگوي وزارت خارجه تاکيد کرد: خدمه دو نفتکش يوناني که توسط ايران توقيف شدهاند در امنيت و سلامت به سر ميبرند. سعيد خطيبزاده در صفحه توييتر خود نوشت: «روابط کهن ما با يونان و مردم فوقالعاده آن همواره بر احترام متقابل مبتني بوده است. روابط ما نبايد با سوء محاسبات عميقاً کوتهبينانه، از جمله راهزني به دستور طرف ثالث، مختل شود. خدمه نفتکشها در امنيت و سلامت به سر ميبرند.»
ماجرا چه بود؟
سيام فروردينماه نفتکش حامل 115 هزار تن نفت خام ايران از سوي گارد ساحلي يونان در کناره جزيره ائوبويا توقيف شد. کمي بعد مقامات يوناني تصميم گرفتند نفتکش را به آمريکا تحويل دهند. ايران به اين اقدام اعتراض کرد، خواهان رفع توقيف شد و تاکيد کرد در غير اينصورت منتظر «تنبيه» و «مقابلهبهمثل» باشند. حالا وعده تلافي عملي شده و سپاه پاسداران دو نفتکش يوناني را در خليجفارس توقيف کرده است. پس از انتشار نخستين اخبار توقيف نفتکش روسي در آبهاي يونان که به گفته گارد ساحلي اين کشور براي اجراييکردن تحريمهاي روسيه انجام شده بود، يکي از مقامات وزارت خارجه آمريکا در اظهاراتي اعلام کرد: «ما از گزارشهايي که نشان ميدهند اين نفتکش حامل نفت ايران است، باخبريم.» مسئولان يوناني هم در همان زمان تاکيد کردند که تنها نفتکش توقيف شده است و محموله آن توقيف نيست. مسئولان ايراني نيز نسبت به اين اقدام واکنشي رسمي نشان ندادند. شايد با اعلام اوليه اينکه محموله نفتکش، توقيف نشده است، اميدواريهايي وجود داشت که بتوان از طريق مجاري ديپلماتيک، اقدامات لازم براي آزادسازي 115 هزار تن نفت خام ايران را بدون احضار سفير و اعتراضهاي مرسوم در اين موارد، پيش برد. اما پس از گذشت نزديک به يک ماه از زمان توقيف اين نفتکش، مقامات يوناني تصميم گرفتند گره مشکل را کورتر کنند و نفتکش و محموله آن را به آمريکا تحويل دهند. ايسنا نوشت؛ خبر اين اقدام که منتشر شد اولين واکنش جمهوري اسلامي احضار کاردار سفارت يونان در تهران (در غياب سفير) به وزارت خارجه و ابلاغ اعتراض دولت به وي بود. يک مسئول ايراني هم در گفتوگو با شبکه الجزيره اظهار کرد: نفتکشي که يونان توقيف کرد حامل محموله قانوني نفت ايران بود و تحويل محموله نفتي آن به آمريکا امري غيرقابل پذيرش است و پيامدهايي به دنبال خواهد داشت. او اين اقدام يونان، را دزدي دريايي دولتي خواند و آن را در تضاد با قوانين بينالمللي دانست و خواهان آزادي فوري اين نفتکش شد. اما برخلاف احضار و اعتراض و هشدار و تاکيد، يونان محموله نفت اين نفتکش را به کشتي ديگري که از سوي آمريکا اجاره شده بود، انتقال داد. با بازشدن پاي آمريکا به ماجرا، کاردار سفارت سوئيس در تهران نيز به وزارت خارجه فراخوانده شد تا به دليل مصادره شدن محموله نفت ايران از سوي آمريکا، اعتراض جمهوري اسلامي را به گوش مقامات ايالات متحده برساند و يادآور شود که اين اقدامات، بدون تلافي نميمانند. مدت کوتاهي پس از اعلام موضع جمهوري اسلامي به يونان و آمريکا، عصر روز ششم خردادماه، نيروي دريايي سپاه پس از هشدارهاي شورايعالي امنيت ملي درباره تنبيه يونان در صورت آزاد نکردن کشتي حامل نفت ايران، در بيانيهاي خبر از توقيف 2 فروند نفتکش يوناني در خليجفارس داد و اعلام کرد اين اقدام به دليل تخلفات انجام گرفته اين دو نفتکش بوده است. آنطور که منابع آگاه اعلام کردهاند: «توقيف نفتکشهاي يوناني در خليجفارس در عملياتي هماهنگ و همزمان از سوي رزمندگان مناطق چهارم و پنجم نيروي دريايي سپاه پاسداران صورت گرفته است.» همچنين تاکيد شده که هنوز 17 فروند کشتي يوناني ديگر در خليجفارس حضور دارند که در صورت ادامه اقدامات غيرقانوني يونان، احتمال توقيف آنها نيز توسط سپاه وجود دارد. اين منابع آگاه گفتهاند يونان بايد هرچه زودتر اقدامات جبراني در قبال نفتکش حامل نفت ايران را اجرايي کند.
بازداشت 9 شهروند يوناني در جريان توقيف دو نفتکش
اسامي اين دو نفتکش «Delta Poseido» و «Prudent Warrior» اعلام شده و گفته ميشود عمليات توقيف آنها در سواحل بندرلنگه و عسلويه اجرا شده است. آسوشيتدپرس نيز گزارش داده که در مجموع 9 شهروند يوناني در جريان توقيف دو نفتکش در خليجفارس بازداشت شدهاند و بر اساس بررسيهاي انجامشده هر دو کشتي توقيفي در مجموع ظرفيتي حدود 300 هزار تن (معادل 8/1 ميليون بشکه نفت يا ديگر فرآوردههاي نفتي) دارند که در صورت بارگيري کامل، اکنون اين مقدار، در اختيار ايران است. خبر که اعلام شد نوبت وزارت خارجه يونان بود تا اعتراض خود را نسبت به توقيف 2 فروند کشتي يوناني اعلام کند. آنان خواستار آزادسازي فوري کشتيها و خدمهشان شدند و اينگونه اقدامات را منجر به شکلگيري «تبعات منفي» براي روابط دوجانبه و رابطه ايران و اتحاديه اروپا دانستند. نيروي دريايي ايالات متحده هم اعلام کرد گزارشهاي منتشر شده درباره توقيف اين دو نفتکش را بررسي ميکند و يک مقام دفاعي آمريکا نيز در اظهاراتي گفت که به نظر ميرسد دو کشتي به محدوده آبهاي ايران نزديک شدهاند اما داخل آن نبودهاند.