تحقيقات جديد منتشرشده در مجله علوم و پزشکي نشان ميدهد که کاهش يکساعت کمتحرکي در روز بهمدت سهماه، سلامت قلب و سلامت متابوليک را بهبود ميبخشد. توصيهها در مورد ترک سيگار و کاهش زمان بيتحرکي، هر 2 به موارد متداول تبديل شدهاند.اما واقعا چقدر بايد کمتحرکي خود را کاهش داد تا فوايد سلامتي آن را مشاهده کرد؟ طبق يک مطالعه جديد که در مجله Science and Medicine منتشرشده است، روزانه يکساعت تحرک اضافي ميتواند در عرض سهماه تغييرات معنيداري را در سلامت قلبوعروق و خطر ابتلا به ديابت نوع2 ايجاد کند. محققان فنلاندي در اين مطالعه، 64 بزرگسال ميانسال کمتحرک مبتلا به سندرم متابوليک را مورد بررسي قرار دادند و شرکتکنندگان را به دو گروه تقسيم کردند: يک گروه روال معمول خود را حفظ کردند و گروه دوم رفتار بيتحرکي را روزانه يکساعت با افزايش ايستادن و ورزش با شدت سبک کاهش دادند. سندرم متابوليک مجموعهاي از عوامل خطرزاي متابوليک است که در يک فرد وجود دارد. برخي از علل زمينهاي اين سندرم که سبب افزايش اين عوامل خطرزاي متابوليک ميشوند عبارتنداز: چاقبودن يا داشتن اضافهوزن، عدم فعاليت جسماني، داشتن مقاومت به انسولين و عوامل ژنتيک. سندرم متابوليک حالتي خطرناک براي سلامتي است. افراد دچار اين حالت ميزان خطر بيشتري براي ابتلا به بيماريهاي مرتبط با رسوب چربي در ديواره سرخرگها(آترواسکلروز) دارند. بيماري قلبي کرونري که ممکن است منجر به حمله قلبي شود، تنها نمونهاي از اين بيماريهاست. سکتهمغزي و بيماري عروق محيطي مثالهاي ديگري هستند. همچنين احتمال ابتلا به ديابت نوع2 درافراد دچار سندرم متابوليک بيشتر است. محققان ميزان فعاليت و زمان بيتحرکي افراد شرکتکننده در اين مطالعه را به مدت سهماه اندازهگيري کردند. آنها همچنين فشارخون، سطح گلوکز خون و آنزيم کبدي خاصي را که در تعيين سلامت متابوليک قلب استفاده ميشود، رديابي کردند. به گفته «تاروگراتويت» نويسنده ارشد اين طرح تحقيقاتي از دانشگاه تورکو در فنلاند، اين طرح تحقيقاتي منحصربهفرد است، زيرا مطالعات قبلي عمدتا بر اندازه گيري اين نشانگرها در ابتدا و انتهاي دوره مطالعه متکي بودند که بينشي در مورد چگونگي بهبود اين تغييرات رفتاري در طول زمان ارائه نميدهد. وي افزود: نتيجه اين مطالعه نشان داد که گروهي که روزانه يکساعت رفتار بيتحرکي خود را کاهش دادند، نتايج بهتري را در رابطه با تنظيم قندخون، حساسيت به انسولين و سلامت کبد مشاهده کردند.
فقط تحرک داشته باشيد
پيام اصلي اين مطالعه اين است که صرفا با کمي کمتر نشستن در روز، بهخصوص اگر از نظر بدني خيلي فعال نيستيد، ميتوانيد تفاوت زيادي را در سلامت خود ايجاد کنيد. محققان افزودند: اين تصور دلگرمکننده است که تنها با اندکي کاهش در ميزان بيتحرکي و با استفاده از فعاليتهاي بدني با شدت کم در روز بهجاي نشستن مداوم ميتوان به فوايد سلامتي دست يافت و لزوما نيازي به شروع يک برنامه ورزشي سخت نيست. آنها ادامه دادند: علت اينکه چرا نشستن اينقدر مضر است، هنوز کاملا مشخص نيست. با اين حال، سرنخهايي در مورد مکانيسمهاي فيزيولوژيکي وجود دارد. به عنوان مثال، عدم فعاليت عضلات پا و تغييرات در جريان خون و عروق احتمالا در اين موضوع نقش دارند. بهگفته محققان، ايستادن و حرکت به اطراف بهطور طبيعي ماهيچهها را فعال ميکند و جريان خون را در مقايسه با نشستن مداوم افزايش ميدهد و اين به نوبه خود متابوليسم گلوکز و چربي را بهبود ميبخشد. با اين حال افرادي که فعاليت بدني خوبي دارند بايد بهخاطر داشته باشند که آنها بايد کاهش بيشتري را در زمان نشستن خود ايجاد کنند تا بتوانند از فوايد سلامتي اين کاهش برخوردار شوند ؛ اين در حالي است که براي افراد کمتحرک و غيرفعال که قبلا داراي برخي از اختلالات متابوليک هستند - مانند شرکتکنندگان در اين مطالعه- حتي مقدار کمي فعاليت بدني ميتواند براي آنها فوايد سلامتي بهدنبال داشته باشد. اين مطالعه نشان ميدهد، مهم نيست که نقطه شروع شما چيست، اما، پيام يکسان است: انجام برخي از فعاليتهاي بدني، با هر شدتي، بهتر از هيچ است.