برجام اسير بازيهاي سياسي است
مرتضي مکي در گفتوگو با «آرمان ملي»:
برجام اسير بازيهاي سياسي است
ميتوان به يک توافق خوب رسيد
آرمـــــان ملي- عليرضا پورحسيـن: وزير امورخارجه قطر در آخرين اظهارنظر خود در خصوص برجام گفته است که مقامات ايراني به آنها اطلاع دادهاند که آماده پذيرفتن راهکار ميانه براي حل و فصل پرونده هستهاي ايران هستند. وزير خارجه قطر تاکيد کرد که تزريق مقادير بيشتري از نفت ايران به بازارها به ثبات قيمت نفت خام و کاهش تورم کمک ميکند. اين اظهارات وزير قطري در حالي است که تميم بن حمد آل ثاني، امير قطر نيز چند روز پيش در ديدار با صدر اعظم آلمان در برلين درباره دستيابي ايران و طرف غربي به توافق ابراز خوش بيني کرده بود. اين اظهارات در حالي مطرح ميشود که از يک سو قطريها عنوان ميکنند که توافق نزديک است اما پس از چند ساعت نيز عنوان ميکنند که مذاکرات پيچيده شده است. اظهارنظرهاي متفاوت و غيراصولي که به نظر ميرسد ريشه در بيتجربگي و مبتدي بودن مقامات اين کشور در عرصه ديپلماتيک دارد. در راستاي بررسي اين مسائل «آرمانملي» گفتوگويي با مرتضي مکي، تحليلگر مسائل بينالملل داشته است که در ادامه ميخوانيد:
نقل قولهاي متفـــاوت مقامات قطري در خصوص برجـــام حاوي چه پيامهايي است؟
در روزهاي اخير نقل قولهاي کاملا متفاوتي از سوي مقامات قطري شنيده شده است که شائبههاي زيادي بهوجود آورده و سناريوهاي متفاوتي در خصوص آن روايت شده است. مشخصا سفرها و ديدارها در سطحي صورت گرفته است که نميتوان به سادگي از کنار نقل قولهاي آن عبور کرد. قطر در ماههاي اخير به شدت فعال شده است و ميخواهد خودي در عرصه بينالملل نشان دهد و براي اين امر پرونده برجام را مناسب ميداند. از يک سو نقل قولهاي متفاوت شايد ريشه در عجله برخي طرفها دارد. از سوي ديگر نيز شايد پالسهايي از سوي ايران باشد تا واکنش طرفهاي ديگر را مورد سنجش قرار دهند. بايد توجه داشت که هنوز هم در داخل ايران در خصوص برجام يک جمع بندي کامل صورت نگرفته است. امروز ضرورت احياي برجام در داخل ايران بر همگان مشخص شده است اما شايد امروز اختلاف نظرهايي بر سر اين باشد که چگونه بايد به سمت توافق گام برداشت و برجام را احيا کرد. مشخصا با احياي برجام بازار ارزي کشور به ثبات ميرسد و قيمت ارز و اقلام مهمي همچون طلا کاهش پيدا خواهد کرد و همين امر سبب شده تا در خصوص اصل احيا اختلافي وجود نداشته باشد. از سوي ديگر دولت سيزدهم مشخصا با احياي برجام ميتواند جراحي اقتصادي خود را آسانتر به سرانجام برساند. با اين وجود هنوز هم طيفي در داخل ايران وجود دارند که از اساس با برجام و مذاکره مخالف هستند.
شما بر اين باور هستيد که هنوز هم برجام در داخل ايران گرفتار بازيهاي سياسي است؟
يکي از مواردي که در روزهاي اخير جالب بود خبر يک رسانه عربي بود که ميتوان از آن چنين برداشتي کرد که هنوز برجام در داخل ايران جنبههاي سياسي دارد. برجام از روز اول در راستاي منافع ملي ايران پايهگذاري شد اما برخي به دنبال به حاشيه بردن آن بودند به نظر ميرسد هنوز هم مذاکرات از اين گرداب خارج نشده است و حواشي پيرامون آن وجود دارد.
به چه علت روند مذاکرات و همين ميانجيگريها تا به اين اندازه طولاني شده است؟
با طولاني شدن روند احياي برجام و ميانجيگريهاي اخير، انگيزهها و ارادهاي که براي توافق وجود داشت نيز در حال نابودي است و اين در حالي است که هم ايران و هم آمريکا با اهداف و انگيزههايي توافق قبلي را امضا کرده بودند. همچنين فرسايشي شدن مذاکرات با توجه به چندجانبه بودن آن باعث ميشود تا بحرانهاي حاشيهاي در جهان مانند بحران اوکراين نيز بر آن تاثيرگذار باشد و اين نکتهاي بود که از ابتداي شکل گيري اين بحران، صاحبنظران بر آن تاکيد داشتند که مذاکرات هرچه سريعتر به نتيجه برسد، نقش عوامل خارجي بر آن کاهش خواهد يافت. در همين راستا بايد به اين نکته نيز توجه داشته باشيم که دموکراتها در موقعيت شکنندهاي قرار دارند و ما حدود 5 ماه آينده شاهد برگزاري انتخابات مياندورهاي ايالات متحده آمريکا خواهيم بود که اگر آقاي بايدن نتواند موقعيت خوبي را چه در عرصه داخلي و چه خارجي کسب کند و اکثريت کنگره را از دست بدهد، آن زمان ديگر نميتواند به سهولت يک سال گذشته مذاکرات احياي برجام را پيش برد.
