انريکه مورا به ايران پيشنهاد اقتصادي داد
محسن جليلوند در گفت و گو با «آرمان ملي»:
انريکه مورا به ايران پيشنهاد اقتصادي داد
قطر نماينده آمريکا براي حل مسائل منطقهاي است
حاشيه برجام بر متن آن چيره شده است
اروپا انرژي ايران را جايگزين روسيه ميکند
آرمان ملي-عليرضا پورحسين: مذاکرات در خصـــوص احيـــاي برجام همچنان پر فراز و نشيب دنبال ميشود. مشخصا در اين برهه زماني هرچند اروپا بر حفظ گفتوگوها به منظور نزديک کردن ديدگاههاي طرفين اصرار دارد اما بايد ديد در فضاي داخلي آمريکا چه اتفاقاتي ميافتد. مسئولان ايران در اين ميان بر اين باور هستند که بايد به خواستههاي خود برسد و خطوط قرمز تعيين شده از طرف ايران رعايت شود و در عين رعايت اين خطوط، خواستههاي آمريکا نيز تحقق يابد. مشخصا در اين خصوص راههايي وجود دارد که بسته به ابتکار طرف اروپايي، از هر کدام آنها ميتوان استفاده کرد. در اين ميان انريکه مورا بايد نتيجه سفر خود به ايران را ابتدا به کشورهاي اروپايي و سپس به آمريکا گزارش دهد اما تا دستورالعمل آمريکاييها به مورا اعلام نشود، نميتوان به طور قطع نسبت به سرنوشت مذاکرات احياي برجام اظهار نظر کرد. در راستاي بررسي اين فراز و نشيبها، «آرمانملي» گفتوگويي با محسن جليلوند، استاد روابط بينالملل دانشگاه داشته است که در ادامه ميخوانيد.
انريکه مورا با چه پيشنهادهايي به تهران آمده بود؟
مذاکرات احياي برجام به مرحلهاي رسيده است که حاشيه آن از متنش پيشي گرفته است زيرا متن برجام در خصوص مسائل هستهاي بود که مشخصا در اين خصوص توافق حاصل شده و در خصوص مواردي اختلاف وجود دارد که ارتباطي به مذاکرات برجام ندارد. به همين علت است که بنبست دو ماهه در مذاکرات بوجود آمد. پس از اين اتفاقات انريکه مورا با يک پيشنهاد اقتصادي به تهران آمد تا شايد بتواند مذاکرات را از بنبست خارج کند. پيشنهادي که از سوي اروپا مطرح شده است که به نظر ميرسد ايران روي خوشي به آن نشان داده است اما بايد منتظر ماند و ديد که نگاه روسيه و به خصوص آمريکا نسبت به آن چيست و در روزهاي آينده چه اتفاقي رخ ميدهد.
پيشنهاد اقتصادي اروپا به ايران شامل چه مواردي ميشود؟
پس از وقوع جنگ در اوکراين، اقتصاد سياسي بينالملل تغيير کرده و مشخصا سياست بينالملل تابع اقتصاد سياسي بينالملل است. از سوي ديگر حقوق بينالملل نيز تابع سياست بينالملل است. برنامه هستهاي ايران نيز در اين مسير قرار گرفته است. بر همين اساس به نظر ميرسد پيشنهاد اروپا اين است که روسيه نفت خود را با تخفيف به چين به فروش برساند و ايران نيز نفت خود را به سمت اروپا سوق دهد و اروپا به جاي خريد انرژي از روسيه، از ايران نفت و گاز خريداري کند. اين برنامه و نظر انريکه موراست و امروز در آمريکا ميخواهند در اين خصوص رايزني کرده و توافق نهايي را بدست آورند. انريکه مورا با اين پيشنهاد پيش ميرود که تحريم به صورت کلي از بازار انرژي ايران برطرف شود و اروپا نيز خريدار آن شود. قطر نيز در اين ميان ميخواهد به نمايندگي از آمريکا مسائل منطقهاي را حل و فصل کند و به عنوان يک ميانجي عمل کند. گفتوگوهاي چندجانبه ميان ايران، قطر، عربستان و امارات نيز مشخصا ميتواند در اين مسير راهگشا باشد. بايد توجه داشت که آمريکا نيز بايد پيشنهادهاي قطر و اروپا را بپذيرد و يک توافق دو طرفه حاصل شود. بايد منتظر نظر آمريکاييها نيز ماند. در اين ميان اوليانوف ميگويد که پاي خود را کنار کشيده است که نشان ميدهد روسيه نيز از اين روند رضايت ندارد اما ناگزير است براي اين که تمام بازار انرژي چين را بدست آورد، نفت ايران را به سمت اروپا سوق دهد. مشخصا چين نيز نميخواهد دچار انباشت منابع شود زيرا ظرفيت چين براي دريافت نفت غيرمحدود نيست. در اين ميان جوزف بورل با خوشحالي عنوان ميکند که به توافق نزديک شدهايم اما تجربه نشان مي دهد که همچنان بايد منتظر نتيجه اصلي طرفين و نظرات باقي ماند.
آيا ممکن است در اين ميان باز هم شاهد بدقولي از سوي طرفين برجام باشيم؟
ايران بر اين باور است که آمريکا بار ديگر بدعهدي خواهد کرد. در چنين شرايطي هرکدام نيز با مشکلاتي دست و پنجه نرم ميکنند. ايران با مشکلات اقتصادي مواجه شده و از سوي ديگر آمريکا نيز نگران اين است که ايران به غني سازي 90 درصد رسيده و از مرز 60 درصد عبور کند. طرفين همواره مسائل همديگر را رصد ميکنند و آگاه هستند چه اتفاقي در حال رخ دادن است.
