تلاش ظاهری اروپا، انفعال آمریکا
آرمان ملي- مذاکرات احياي برجام همچنان در هالهاي از ابهام قرار دارد. جوزف بورل مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا در آخرين اظهار نظر خود درباره توافق هستهاي گفته نبايد اميدوار باشيم همه مشکلات يکشبه رفع شوند. يک مقام ديپلماتيک فرانسوي هم اعلام کرده احتمال کمي وجود دارد که آمريکا به برخي درخواستهاي ايران وقعي بنهد. بلومبرگ معتقد است اميد کمي به احياي برجام است. اين رسانه به نقل از چهار مقام که نامشان برده نشده، نوشته بعيد است سفر مورا به تهران گشايشي در امور ايجاد کند. يک اتفاق عجيب ديگر هم زمان بازگشت مورا از تهران رخ داده که به زعم رسانههاي نزديک به دولت ميتواند نشانههاي به بنبست خوردن از سرگيري مذاکرات برجامي باشد. ماموران فرودگاه فرانکفورت، براي مدت چندين ساعت انريکه مورا و تيمش را بعد از بازگشت از تهران معطل نگه داشتند. مورا در توييتر خود در توضيح اين اتفاق نوشت «ما را از هم جدا کردند و از هر گونه توضيحي درباره دلايلشان براي نقض کنوانسيون وين سر باز زدند..» عدهاي معتقدند که بين اين اتفاق و از سرگيري مذاکرات ارتباطي وجود دارد. چنانکه گفته مي شود رژيم صهيونيستي پشت اين حادثه بوده تا مانع پيشرفت مذاکرات وين شود. اما يکي از دلايل بينتيجه ماندن اين سفر به زعم رسانههاي آمريکايي، هزينهاي است که جو بايدن بايد براي احياي برجام در آمريکا پرداخت کند. بايدن يک زمان به احياي برجام خوشبين بوده، اما الان به اين نتيجه رسيده که قبل از انتخابات مياندورهاي مجلس سناي آمريکا که شش ماه ديگر قرار است برگزار شود، احياي برجام سودي براي دموکراتها ندارد. بلومبرگ در مطلبي نوشته جمهوريخواهان در اين انتخابات هر تعاملي با ايران را به عنوان يک باج به اين کشور نمايش خواهند داد و اين به نفع دموکراتها نيست. از سوي ديگر جرياني شامل هر دو حزب آمريکا هفته گذشته به کاخ سفيد هشدار دادهاند که کنگره با لغو تحريمهاي سپاه مخالف است. يکي ديگر از دلايل بدبيني آمريکاييها به احياي برجام، اتفاقاتي که دو ماه پيش آغاز شده است. قبل از حمله روسيه به اوکراين احياي برجام در دسترس بود، اما جنگ اخير معادلات ژئوپليتيکي منطقه را برهم زده و انگيزهها را براي رسيدن به يک توافق از بين برده است و در اين ميان نقش روسيه بسيار مهم است؛ در ابتدا مذاکرات به خاطر درخواست روسها براي دريافت ضمانتهايي از آمريکا در خصوص ارتباط روسيه به ايران متوقف شد. برخي معتقدند ظاهرا چشمانداز کاهش قيمت نفت در صورت فروش نفت ايران در بازارهاي جهاني انگيزه روسيه براي حمايت از احياي برجام را کم کرده است. از نظر ايران نفت صد دلاري احياي برجام را يک امر ضروري کرده است. قيمت نفت از زمان آغاز مذاکرات برجام دو برابر شده، ولي همزمان چين و روسيه به اين کشور اطمينان دادهاند که به خريد نفت و توزيع اقلام ضروري ادامه ميدهند. همين مساله ميتواند احياي برجام را مادامي که ايران نيازهاي اوليهاش را برآورده و نفتش را ميفروشد، به تعويق بيندازد. تا اين لحظه طرفهاي اروپايي هنوز اعلام نکردهاند که توافق برجام از بين رفته، چون در صورت اعلام چنين امري، سازمان ملل بايد از مکانيسم «اسنپ بک» تحريمهاي بينالمللي استفاده کند و اين يعني نفت بيشتري از بازارهاي جهاني کسر خواهد شد و قيمت انرژي سر به فلک خواهد کشيد.
اروپا در پي نجات برجام؟
يک شبکه تلويزيوني به نقل از منابع نزديک به هيات ايراني در مذاکرات وين تاکيد کرد : پرونده مذاکرات در وين بار ديگر فعال شده است. به گفته الميادين منابع مزبور درعين حال گفتند: هنوز زود است از دستيابي به توافق در آينده نزديک سخن به ميان آوريم و اين موضوع نيازمند بحث و بررسي بيشتري است . آنان ابراز داشتند: اروپاييها بخاطر بحران فراروي شان به دليل جنگ در اوکراين و نياز شديدشان به نفت و گاز ايران عجله دارند تا هر چه زودتر در مذاکرات وين با تهران به توافق برسند . اين در حالي است که جوزف بورل مسئول سياست خارجه اتحاديه اروپا ديروز «ازسرگيري مذاکرات»در خصوص احياي توافق هستهاي را اعلام کرد. بورل گفته : مذاکرات متوقف شده بود اما دوباره از سرگرفته شده است . من تصور ميکنم سفر انريکه مورا هماهنگ کننده اروپايي مذاکرات وين به تهران باعث حل و فصل موضوع شده است. به گفته الميادين ، روزنامه انگليسي «فايننشال تايمز» در هفتم ماه مي خاطر نشان کرده؛ اتحاديه اروپا در حال بهکار بردن آخرين تلاش خود جهت نجات توافق هستهاي ايران و پايان دادن به حالت رکود موجود در آن بسر مي برد.
وزارت خارجه در پي رفع تحريمهاست
مذاکره کننده ارشد ايران در مذاکرات وين گفت: جمهوري اسلامي ايران به همان اندازه که در مذاکرات جدي است، در عدم اعتماد به دشمن نيز مصمم است. علي باقري معاون سياسي وزارت امور خارجه صبح ديروز به همراه تعدادي از مديران کل اين وزارتخانه از نمايشگاه بينالمللي نفت، گاز و پتروشيمي بازديد کرد. معاون سياسي وزارت امور خارجه در حاشيه اين بازديد تصريح کرد: سياست راهبردي خنثيسازي تحريم در کنار ابتکار هوشمندانه رفع تحريم، ترفند دشمن در متوقفسازي قطار توسعه همهجانبه کشور را ناکام گذاشته است. وي توان خنثيسازي تحريم را ايجادکننده قدرت بازدارندگي در برابر تحريمهاي ظالمانه عنوان کرده و اظهار داشت: «توانمندي دانشمندان و صنعتگران» در خنثيسازي تحريم، افزون بر آنکه «ظرفيت ديپلماسي» براي رفع تحريمها را بهشدت افزايش ميدهد، «قدرت بازدارندگي» کشور در قبال تحريمهاي ظالمانه را بهطور قابل ملاحظهاي ارتقا ميبخشد. باقري تصريح کرد: «پايداري رفع تحريمها»در گرو حفظ و ارتقاي ظرفيتهاي سخت و نرم در خنثيسازي تحريمها است. معاون سياسي وزارت امور خارجه و مذاکرهکننده ارشد کشورمان در مذاکرات رفع تحريم، همچنين تاکيد کرد: جمهوري اسلامي ايران همان اندازه که در فرآيند مذاکرات و انجام تعهدات بينالمللي از جمله در موضوع توافق براي رفع تحريمها جدي است.
