درآمد روسيه از صادرات نفتي در آستانه نصف شدن
آرمانملي: تحريم نفتي که اتحاديه اروپا سرگرم برنامهريزي براي اعمال عليه روسيه است، باعث از دست رفتن نيمي از درآمد اين کشور خواهد شد. تحريم نفتي اتحاديه اروپا عليه روسيه هنوز نهايي نشده و بعيد است به همين زودي آنطور که اوکراين ميخواهد، نهايي شود، زيرا اتحاديه اروپا يک چهارم از نفت خود را از روسيه دريافت ميکند. اتحاديه اروپا به همراه آمريکا در پي حمله نظامي روسيه به اوکراين، تحريمهاي گستردهاي را عليه مسکو اعمال کرده است. در حالي که صنعت نفت و گاز روسيه درست مانند صنايع ايران و ونزوئلا هدف آشکار تحريمها بوده اما تنها اقدامي که تاکنون انجام شده است از سوي آمريکا و انگليس بوده است که ممنوعيت واردات نفت روسيه را اعلام کردهاند، اما بلافاصله آن را اجرايي نکردهاند. اتحاديه اروپا هدف فشارهاي گستردهاي از سوي دولت اوکراين قرار گرفته تا نفت و گاز روسيه را تحريم کند و بر مبناي اظهارات عمومي مقامات اروپايي مختلف، متعهد شده است اين اقدام را در مقطعي انجام دهد. در اين بين، روسيه به فروش نفت و گاز به کل اروپا ادامه ميدهد، هرچند که بسياري از خريداران نفت اروپايي به تحريم خودخواسته دست زده و خريد هيدروکربن روسيه را کاهش دادهاند. حتي بدون تحريم نفت، صنعت نفت روسيه با تاثير کامل تحريمها روبهروست. ولاديمير پوتين اذعان کرده که تحريمها روي فعاليتهاي عادي اين صنعت تاثير گذاشته و اعلام کرده که روسيه بايد بخشي از صادرات نفتش را از اروپا به آسيا گسيل کند. با اين حال اينکه اين آسيب تا چه حد شديد بوده و در صورت تحريم کامل واردات نفت روسيه به اتحاديه اروپا تا چه حد شديد خواهد بود، هنوز نامعلوم است. هفته جاري ميخائيل خودورکوفسکي، صريحترين منتقد کرملين گفت: اگر پوتين جريان صادرات نفت و گاز را از اروپا به بازارهاي آسيايي تغيير دهد، بيش از نيمي از درآمدش از دست ميرود. وي همچنين گفت: تحت چنين شرايطي آيا پوتين قادر خواهد بود به جنگ ادامه دهد و چه مدت ميتواند تحت اين شرايط به جنگ ادامه دهد. گفتن آن دشوار است اما تصور ميکنم ضربه بسيار جدي باشد. روسيه سومين توليدکننده بزرگ نفت خام در جهان و بزرگترين صادرکننده نفت و فرآوردههاي نفتي است. پيش از نخستين موج تحريمها، بيش از نيمي از صادرات نفت روسيه به اتحاديه اروپا ميرفت. از آن زمان ميزان نفت روسيه که به اتحاديه اروپا ميرود، کاهش پيدا کرده است و طبق اعلام آژانس بينالمللي انرژي، صادرات روسيه ماه آينده کاهش بيشتري پيدا ميکند و به دليل تعطيلي چاههاي نفت، اين کاهش به 3 ميليون بشکه در روز ميرسد. چنين کاهش قابل توجه ميزان توليد در مسکو ملموس خواهد بود و اين حس به هيچ وجه خوشايند نيست. با اين حال تحريم فوري و کامل واردات نفت روسيه در اتحاديه اروپا از اين هم ناخوشايندتر خواهد بود زيرا اين بلوک بايد تامين کنندگان ديگري پيدا کند تا بتوانند جاي نفت روسيه را بگيرند. دولتهاي اروپايي در حال حاضر اقداماتي شامل قيمتهاي بالاتر سوخت را اتخاذ کردهاند تا به مردمشان براي رويارويي با افزايش قيمتهاي انرژي کمک کنند. به عنوان مثال تخفيفهاي قابل توجه قيمتهاي بنزين و ديزل در فرانسه، ايتاليا و اسپانيا به اجرا درآمد و هلند نرخ ماليات را براي کاستن از فشار قيمت بالاي سوخت، کاهش داده است. بر اساس گزارش اويل پرايس، با اين حال اگر تحريم کامل اجرايي شود، همه اين موارد هيچ به نظر ميرسند. مهمتر از همه، اتحاديه اروپا بايد جايگزيني براي بيش از سه ميليون بشکه در روز نفت و سوخت پيدا کند و منابع آن را سريع بايد پيدا کند. اين منطقه خريد نفت آمريکا را افزايش داده است اما اين خريدها بايد به ميزان قابل توجهي افزايش پيدا کنند که کار راحتي نيست چراکه هيچ خط لولهاي در بستر آتلانتيک وجود ندارد. به همين دليل است که اتحاديه اروپا براي تحريم کامل نفت روسيه هنوز به توافق نرسيده است.
جزئيات آثار تحريم بر کاهش توليد نفت
در رابطه با توليد گاز هم بايد به اين نکته اشاره کرد که کاهش حجم گاز سوزانده شده از 35 ميليون مترمکعب در روز در سال 97 به 24 ميليون مترمکعب در سال 99 رسيد که عمدتا ناشي از کاهش در توليد نفت خام بوده است. بيشترين و کمترين حجم گاز سوزانده شده به ازاي هر بشکه نفت خام توليدي متعلق به شرکت فلات قاره با 40 مترمکعب و مناطق نفت خيز جنوب با 6 مترمکعب بوده است. ميزان گاز تزريقي به ميادين نفتي از 60 ميليون مترمکعب در سال 97 به 26 ميليون مترمکعب در سال 99 کاهش يافته است، در حالي که اين رقم مطابق قانون برنامه ششم توسعه بايد 150 ميليون در روز باشد. در پايان جزئيات آثار تحريم بر کاهش توليد نفت گفتني است که به طور ميانگين در هر فاز پارس جنوبي معادل 2. 4 ميليارد دلار هزينههاي سرمايهاي انجام شده است. تفاوت در هزينههاي توسعه هر فاز تابع سه عامل زير است: قيمت جهاني نفت و تورم هزينههاي مرتبط، مشخصات پالايشگاه احداث شده و تعداد چاههاي حفاري شده؛ به عنوان مثال فاز 1، 2، 3 و 12 فاقد واحدهاي فرآورش اتان و LPG åÓÊäÏ æ íÇ ÝÇÒ 6¡ 7æ8 ÝÇÞÏ ÇáÇíÔÇå ÇÒí ÇÓÊ.