ظرفیت ‌ترانزیتی ایران بازی مدیران دولتی!

آرمان‌ملي: ايران داراي ظرفيت‌هاي ترانزيتي معتبر و قدمت‌داري است که هميشه مورد توجه شرق و غرب و شمال و جنوب بوده و دليل آن هم اين است که ايران داراي موقعيتي استراتژيک و ژئوپليتيک ويژه است که باعث شده تا يکي از بهترين مسيرها براي ترانزيت محسوب شود و کشورهاي زيادي از راه دريا، زمين و هوا خواهان بهره‌مندي از جغرافياي ايران بودند، با اين حال برخي مديران قدمي براي توسعه اين راه‌ها برنداشتند . هند يکي از کشورهايي است که براي توسعه بندر چابهار وارد شده بود اما به دليل عدم اجراي تعهداتي که طرف ايراني داده بود خارج شد و حالا از مسير گرجستان که دورتر و پرهزينه‌تر است براي ترانزيت استفاده مي‌کند. سيدجليل جلالي‌فر، عضو اتاق ايران و روسيه اظهار کرد: کريدور شمال- جنوب آنطور که مدنظر است فعال نشده و هندي‌هايي که خودشان پاي قرارداد اين کريدور را امضا کرده بودند، ترانزيت کالا را از طريق کانال سوئز انجام مي‌دهند زيرا تاجر به دنبال اين است که با هزينه کم و سرعت بالا، کالا را ترانزيت کند. او با بيان اينکه زيرساخت‌هاي کريدور شمال-جنوب ما آماده نيست، افزود: يکي از اهدافي که هندي‌ها در چابهار سرمايه‌گذاري کردند همين مساله ارسال کالا با هزينه کم و سرعت بالا بود اما هنوز خط ريلي در اين منطقه آماده نيست. همچنين اگرچه بندرعباس فعال است اما فاصله کوتاهي که از رشت تا بندر کاسپين بايد آماده مي‌شد هنوز آماده نشده و اين پروژه بسيار کند پيش مي‌رود. جلالي‌فر گفت: کمبود کاميون يخچالي و کشنده در حمل و نقل زميني هم داريم؛ در حوزه دريا نيز کمبود شديد کشتي به‌ويژه کشتي‌هاي کانتينربر و جنرال کارگو داريم، کالا در بنادر روسيه و ايران وجود دارد اما با کمبود کشتي براي حمل کالا مواجهيم. او با بيان اينکه در حوزه ريل نيز مشکلات زيادي داريم، افزود: ريل از آستارا به روسيه جاري است اما مونوپل آذري‌هاست بنابراين نياز به سرمايه‌گذاري داريم؛ سرمايه‌گذاران ايراني در رابطه با تأمين ريل ورود کنند و واگن‌هاي يخچالي تأمين شود تا کالا ارسال شود. عضو اتاق بازرگاني مشترک ايران و روسيه ادامه داد: از سوي ديگر شاهد وضعيت بسيار نابسامان در پايانه مرزي و گمرکي آستارا هستيم که حتي براي سرويس بهداشتي رانندگان تا مساله ظرفيت پارک ماشين‌ها و وجود دلالان و افراد غيرمرتبط مشکل داريم؛ همچنين در مرز بيله سوار طرف ايراني ريل دارد اما در طرف آذربايجان يک ريل هم نداريم تا کالا سريع‌تر عبور کند. بنابراين نياز به استفاده از ديپلماسي اقتصادي داريم تا طرف آذري هم مرز را تجهيز کند. او گفت: در حال حاضر يک مرز ورود و خروج کاميون در مرز مشترک آذربايجان با روسيه وجود دارد بنابراين با توجه به افزايش حجم مبادلات بايد با استفاده از ديپلماسي اقتصادي با روسيه و آذربايجان مذاکره شود که به جاي يک مرز، دو مرز براي ورود و خروج کاميون داشته باشند. جلالي‌فر اظهار کرد: ايجاد کريدور سبز نکته ديگري است که بايد مورد توجه قرار گيرد؛ با ايجاد اين گمرک کاميون‌ها با يک ضوابط راحت‌تري عبور کنند تا کارها سرعت گيرد. عضو اتاق بازرگاني مشترک ايران و روسيه تصريح کرد: بنابراين تا زماني که اين کارها انجام نشود، کريدور شمال-جنوب در حد حرف است. زماني اين کريدور فعال مي‌شود که هندي‌ها از اين مسير کالا را ترانزيت کند وقتي اين کار را نمي‌کند يعني هزينه‌ها بالاست. او تاکيد کرد: براي فعال کردن اين کريدور، راه‌آهن و سازمان بنادر تا مي‌توانند هزينه‌هاي بندري، تخليه بارگيري، هزينه حمل از بندرعباس تا سرخس، از بندرعباس تا رشت و از بندرعباس تا اينچه برون و … را پايين بياورند تا صاحب کالا انگيزه استفاده از اين مسير را داشته باشد. در حال حاضر راه‌آهن حاضر است اين کريدور غيرفعال بماند اما هزينه‌ها را پايين نياورد. جلالي فر با بيان اينکه روي کاغذ کريدور شمال- جنوب فعال است، گفت: بنابراين براي فعالسازي کريدور شمال- جنوب، مورد نخست تأمين و تجهيز زيرساخت‌ها و مورد دوم کاهش هزينه‌ها از سوي راه‌آهن و سازمان بنادر است تا صاحبان کالا انگيزه براي استفاده از اين مسير را داشته باشند. مي‌گويند بازه زماني حمل کالا در اين کريدور ميانگين 15 روز است اما با توجه به نبود امکانات تا 50 روز هم طول مي‌کشد. عضو اتاق بازرگاني مشترک ايران و روسيه تصريح کرد: دولت در حال تلاش براي فعال سازي کريدور است اما کم و کند است؛ براي همگرايي اقتصادي با کشورهاي همسايه هفته‌اي دو جلسه در دولت برگزار مي‌شود اما بايد براي تکميل کريدور اقدامات بيشتري انجام شود. او گفت: ترانزيت کالا به منزله درآمد بدون سرمايه‌گذاري بوده و بهترين تجارت است اما متأسفانه دولت قبل توجهي به اين موضوع نداشت و حتي براي راه اندازي راه‌آهن چابهار- زاهدان کارشکني‌هاي بسياري را شاهد بوديم. همچنين عليرضا پيمان پاک رئيس کل سازمان توسعه تجارت ايران با بيان اينکه در سال‌هاي اخير توجه چنداني به کريدور شمال-جنوب نشده است، گفت: اگر ما اين کريدور را در تأمين کالا راه‌اندازي کنيم نه تنها براي ايران بلکه هند، کشورهاي حاشيه خليج فارس، کشورهاي شرق آفريقا، جنوب شرق آسيا نسبت به مسيري که در حال حاضر از کانال سوئز و درياي سرخ و درياي سياه مي‌رود تا 30 درصد زمان و هزينه کمتري دارد و يک مزيت نسبي محسوب مي‌شود. او اظهار کرد: کريدورها و ارتباطاتي که کشورهايي مثل قزاقستان، قرقيزستان و ارمنستان با کشورهاي غربي داشتند اين فضا از آنها گرفته شد و مانع در اين بازارها از نظر ژئوپليتيکي، انتقال کالا، تأمين کالا با کشورهاي غربي و عملا يک فضاي بسيار خوبي براي ما به وجود آمد. کريدور شمال- جنوب مهم‌ترين حلقه تجارت بين آسيا و اروپاست که در مقايسه با مسيرهاي سنتي از نظر مسافت و زمان تا 40 درصد کوتاه‌تر و از نظر هزينه تا 30 درصد ارزان‌تر است. اين کريدور يکي از مسيرهاي مهم ترانزيتي در آسياي ميانه محسوب مي‌شود و کشورهاي در مسير اين راه‌گذر هر يک با تشکيل اتحاديه و انعقاد قراردادهاي همکاري در رقابتي همه‌جانبه به توسعه و تجهيز بنادر، جاده‌ها، ترمينال و مسيرهاي ريلي خود مي‌پردازند. موافقتنامه کريدور شمال-جنوب در شهريور ماه 1379 در سن پترزبورگ به امضاي وزراي حمل و نقل سه کشور ايران، هند و روسيه رسيد.