ایران در هیچ شرایطی هرگز دست از حقوق تعیین شده خود بر نمیدارد
آرمان ملي: رئيس پيشين سازمان انرژي اتمي کشورمان در بيست و دومين کنفرانس آمالدي با موضوع «تسليحات و مخاطرات هستهاي» که در رم برگزار شد اظهار داشت: بنبست طولاني مدت با غرب از سال 2000، با وجود همه پيامدهاي منفي ناشي از آن، در نهايت اين مورد به تغيير ديدگاه در بدنه سياست آمريکا به ويژه در دوره دوم رياست جمهوري اوباما منجر شد. تحميل آشکارا و بيهودهي موسوم به «غني سازي صفر» جاي خود را به رويکردي عملگرايانهتر و راهحل محور در واشنگتن داد که اتفاقاً توسط ايران نيز به طور متقابل پاسخ داده شد. مذاکراتِ بسيار جالب و به همان اندازه هيجانانگيز و چالش برانگيز، در نهايت به توافق هستهاي نويدبخش برد- برد به نام برجام ختم شد. توافقي که حقوق و امتيازات قانوني مسلم ايران را که در معاهده عدم گسترش سلاحهاي هستهاي و اساسنامه آژانس بينالمللي انرژي اتمي تصريح شده است، تضمين ميکند. علياکبر صالحي گفت: اين توافق با ارزشتر از آن است که اجازه داده شود تضعيف يا مختل شود. برخلاف تصور سلبي دولت قبلي ايالات متحده، برداشت نسبتاً ايجابي از توافق در کشور من وجود دارد. من معتقدم که اکثريت قريب به اتفاق جامعه بينالمللي نيز ديدگاه ايجابي مشابهي دارند. خروج دولت قبلي آمريکا از برجام، اين توافق را در آستانه فروپاشي قرار داد. اگر واکنش معقول و موضع منطقي ايران نبود، اين توافق تاکنون فسخ شده بود. با اين حال، جهت يادآوري اعلام ميدارم که ايران، در هيچ شرايطي هرگز دست از حقوق تعيين شده خود برنميدارد. وي افزود: در نهايت، مجدداً تاکيد ميکنم که کشور من هرگز تصميم نداشته است که اين معامله از بين برود. با اين حال، در صورت انحلال توافق، منافع جامعه بينالمللي بيش از منافع ملي ايران - امري که آمريکا ميخواهد به آن آسيب برساند - در خطر بود و اگر چنين ميشد به طور يقين رويکرد سياسي دولت ايران در اين ارتباط تغيير ميکرد و اعتبار سياسي آمريکا و جايگاه بينالمللي آن نيز بيش از پيش تضعيف ميشد. وزير اسبق امور خارجه کشورمان بيان کرد: اگر برجام بخواهد از بن بست فعلي جان سالم به در ببرد، بايد اعتماد متقابل بازسازي شود. اگر چنين شود، راه براي حل ساير مسائل جدي باقي مانده هموار خواهد شد. اميدواريم تحت اين شرايط، عقل سليم و بصيرت لازم حاکم باشد. وي افزود: امر بديهي و پذيرفته شدهاي است که مذاکره، مهمترين ابزار ديپلماسي است. بنابراين در ديپلماسي علمي، مذاکره ميتواند گامي کليدي در رسيدن به تفاهم باشد. استدلال و مذاکره با مبناي علمي، نقطه قوت ديپلماسي علمي است. زبان علم به موقعيت اجتماعي، ايدئولوژيک، تاريخي يا سياسي، توجهي ندارد و بنابراين از چنين اموري فاصله دارد. تاريخ خصومتها و منازعات در زبان علم جايي ندارد، بلکه عقل سليم و بردباري، از ويژگيهاي آن است. با ارتقاي ديپلماسي علمي، ميتوان به تدريج زمينه را براي حل و فصل اختلافات قديمي، آماده کرد. به طور خلاصه، همکاري علمي باعث ارتقاي صلح و توسعه ميشود. صالحي ادامه داد: از سوي ديگر، ديپلماسي علمي، در تعامل ميان دانشمندان و ديپلماتها شکل ميگيرد. القاي «چشمانداز علم» به ديپلماتها و «ديدگاه ديپلماسي» به دانشمندان، گفتوگو را براي حل اختلافات تسهيل ميکند. بر اساس تعامل ميان دانشمندان و ديپلماتها، ميتوان عناصر مؤثري را که براي آشتي و توافق ضروري هستند بهتر درک کرد. در سالهاي اخير، موضوع توسعه هستهاي کشورهاي منطقه، چالشهايي را در روابط آنها، ايجاد کرده است. آغاز گفتوگو در مورد ديپلماسي علم هستهاي به تقويت اعتماد، احترام و درک متقابل کمک خواهد کرد. براي پيگيري اين هدف، پيشنهاد ميشود موضوعاتي که پتانسيل همکاري را دارند، از منظري کاملاً علمي مورد توجه قرار گيرند تا از سوءتفاهمها جلوگيري شود و از طريق به اشتراک گذاشتن دانش و تبادل تجربه و تخصص، اعتمادسازي شود. رئيس پيشين سازمان انررژي اتمي عنوان کرد: جمهوري اسلامي ايران، بر اساس سياست ديرينه خود، خواستار استفاده از مکانيسم همکاريهاي منطقهاي در زمينههاي مختلف، به ويژه فناوري هستهاي، به منظور ايجاد اعتماد و شفافيت بيشتر در ميان کشورهاي منطقه است. در اينجا چند پيشنهاد در رابطه با گسترش همکاريهاي کشورهاي منطقه توصيه ميشود: ايمني هستهاي، يکي از اولويتهاي ايران است. اگرچه مسئوليت ايمني هستهاي کاملاً بر عهده هر کشوري است، اما ايران قوياً معتقد است که اين حوزه بايد از طريق همکاري ميان کشورهاي منطقه، تقويت شود. در اين راستا، ايران، تأسيس يک مرکز ايمني هستهاي پيشرفته را به عنوان مرکز ايمني قابل اعتماد براي منطقه، پيشنهاد داده است.
