علت روی آوردن کشورهای منطقه به ایران
آرمان ملي: وبگاه شبکه سيانان در گزارشي درباره تعاملات اخير کشورهاي عربي با ايران نوشت: از آنجا که کشورهاي عربي حاشيه خليج فارس در حال از دست دادن اعتمادشان نسبت به تعهد آمريکا در قبال امنيت خود هستند، دو رقيب بزرگ منطقهاي سعي دارند کنترل امور را به دست خود بگيرند. ايسنا به نقل از سيانان ادامه داد: ايران روز دوشنبه اعلام کرد که پنجمين دور از مذاکرات با عربستان سعودي را اوايل هفته پيش انجام داده است. طبق گفته سخنگوي وزارت امور خارجه ايران، مذاکرات ميان اين دو قدرت منطقهاي «رو به جلو و مثبت» بوده است. عربستان سعودي هنوز نظري در اين باره ارائه نکرده است. سخنگوي وزارت خارجه ايران همچنين گفت مذاکرات براي اعزام 40 هزار زائر ايراني به سفر حج در سال جاري در جريان است. اين شبکه ميافزايد: در حالي که مذاکرات تا به امروز بر مسائلي نسبتا جزئي مانند سفرهاي زيارتي متمرکز بوده و مقامات در سطح اطلاعاتي در آن شرکت کردهاند، احتمال ورود مقامات در سطح وزارت خارجه دو کشور در مذاکرات آتي ميتواند نشانگر پيشرفتي چشمگير و تمايل به نتيجه رساندن برخي از سختترين مناقشات منطقه باشد. عربستان سعودي در سال 2016 و در پي يورش معترضان ايراني به سفارت اين کشور در تهران، روابط با ايران را قطع کرد. در گزارش سيانان آمده است: کشورهاي عربي حاشيه خليج فارس در حالي که از شاهد بودن تمايل رو به افول آمريکا به مسائل امنيتيشان نااميد شدهاند، اخيرا سعي داشتهاند خودشان کنترل امور را به دست بگيرند و به دشمنان و رقبايشان روي آوردهاند تا اختلافاتي را حل کنند که ميتواند اقتصادشان را با نابساماني و اخلال مواجه کند. اين شبکه با طرح ادعاهايي عليه نقش ايران در منطقه نوشت: تاسيسات نفتي عربستان و امارات ، هر دو در سالهاي اخير توسط حوثيهاي يمن، مورد حمله قرار گرفتهاند. در هر دو مورد، کشورهاي حاشيه خليج فارس از واکنش آمريکا دلسرد شده و به فکر تجديد نظر در رکن ديرينه روابط آمريکا- خليج فارس افتادند که توجه اعراب به نيازهاي انرژي آمريکا را در ازاي تامين امنيت آنها، تضمين ميکرد. در اين گزارش همچنين مطرح شد: آمريکا تعهد خود نسبت به امنيت کشورهاي حاشيه خليج فارس را با تقويت توانمنديهاي منطقهاي در قبال حملات موشکي تکرار کرده است. رئيسجمهور بايدن، روز جمعه مايکل رتن، ديپلماتي حرفهاي را به عنوان سفير بعدي آمريکا در رياض برگزيد. او در صورت تاييد، اولين ديپلمات حرفهاي در 3 دهه اخير خواهد بود که به اين سمت در عربستان سعودي ميرسد. سيانان در ادامه مينويسد: بارزترين نمود اين تجديدنظر، واکنش بيسروصداي کشورهاي حاشيه خليج فارس به جنگ در اوکراين بود. اين متحدان آمريکا از صميم قلب از موضع دولت بايدن در جنگ روسيه در اوکراين حمايت نکردند و مقامات منطقهاي اين درگيري را به عنوان تغيير در نظم جهاني تلقي کردهاند که در آن ممکن است غرب کمتر از گذشته حرفي براي گفتن داشته باشد.
وضعيت نامتعادل نفت
اين گزارش ميافزايد: عربستان سعودي، بزرگترين صادرکننده نفت جهان و امارات متحده عربي درخواست آمريکا را براي افزايش توليد نفت براي پايين آوردن قيمت نفت خام رد کرده و در عوض اتحاد با روسيه، صادر کننده همکار را براي بالا بردن تدريجي توليد ترجيح دادهاند. محمد بن سلمان، وليعهد عربستان سعودي و جو بايدن با گذشت بيش از 15 ماه از دوران رياست جمهورياش هنوز باهم صحبت نکردهاند. سيانان نوشت: با اين حال، هم امارات متحده عربي و هم عربستان سعودي در حال ترميم روابطشان در منطقه هستند. در 2 هفته اخير، عربستان سعودي از طريق آتشبسي نادر، از گستره جنگش در يمن کاسته و پس از گسست نادر روابطش با لبنان در سال گذشته، دوباره سعي کرده است با اين کشور ارتباط برقرار کرده و به آن نزديک شود. اين شبکه ادامه داد: به گفته محمد مرندي، استاد دانشگاه تهران و مشاور رسانهاي تيم مذاکرهکننده ايران در مذاکرات وين، بزرگترين مانع براي گرمکردن روابط، از ديدگاه ايران، جنگ در يمن بوده است. به گفته او، «الآن که اين مذاکرات متوقف شده است، حداقل فعلا، اميد واقعي به بهبود وضعيت وجود دارد» و ايران فقط آماده مذاکره درباره موضوعاتي است که ماهيتي دوجانبه دارند، نه «مذاکره به نيابت از» حوثيهاي يمن. سيانان علاوه بر اين نوشت: ازسرگيري مذاکرات [تهران- رياض] همزمان با رسيدن مذاکرات ايران با قدرتهاي جهاني به مرحلهاي پيشرفته براي احياي توافق هستهاي 2015 انجام شده است. کشورهاي عربي حاشيه خليج فارس به دليل عدم پرداختن به نگرانيهاي آنها راجع به ايران در اين مذاکرات نااميد شدهاند و بر اين باورند که اعمال نفوذشان روي تهران در قياس با اهرم فشاري که آمريکا به کار ميبندد، تاثير چنداني ندارد. اين شبکه ادامه داد: الهام فخرو از اعضاي انديشکده چتم هاوس لندن در اين باره ميگويد، «کشورهاي حاشيه خليج فارس بر اين باورند که آمريکا بايد سر ميز [مذاکرات] حضور داشته باشد تا ايران به هر وعدهاي که به آنها ميدهد، عمل کند.» اما به گفته او، دولت بايدن مصر بوده است که اين مذاکرات بايد به صورت جداگانه ميان ايران و کشورهاي حاشيه خليج فارس انجام شود. در گزارش سيانان آمده است: مذاکرات مستقيم با ايران تلاشي از سوي کشورهاي عربي حاشيه خليج فارس براي انجام دادن همين کار است اما تحليلگران در توانايي آنها در رسيدن به نتايجي که براي هر دو طرف رضايتبخش باشد، ترديد دارند. اين شبکه همچنين نوشت، محمد اليحيا، يکي از اعضاي انديشکده هادسون مدعي است، «اين مذاکرات محکوم به شکستند. در اصل، مشکل ميان ايران و عربستان سعودي نيست، ميان ايران و آمريکاست.» گزارش اين شبکه ميافزايد: اما اين حمايت آمريکاست که اخيرا زير سوال رفته است. نارضايتي از آمريکا آنقدر در ميان کشورهاي حاشيه خليج فارس عميق شده است که برخي به جاي اينکه نقش واشنگتن در منطقه را ضامن صلح و ثبات بدانند آن را بر هم زننده صلح ميدانند. سيانان نوشت: اليحيا در اين باره ميگويد، «کشورهاي خليج فارس سياست آمريکا در قبال ايران در دهه گذشته را مسئول تشديد اقدامات ايران ميدانند» و افزود، اين سياست آمريکا «آتشهايي را در منطقه برافروخته است که ممکن است به خانه ما سرايت کند.»
