سنگ قبرهایی با نگارهای گیاهی و انسانی
آرمان ملي: فصل پنجم کاوشهاي تخت جمشيد با يک کشف مهم همراه بود، آنهم در آبراههايي که در معرض ديد عموم قرار ندارد. آنطور که سرپرست هيات باستانشناسي اعلام کرده است، قطعه سنگ داراي نقش برجسته در کاخ «تچر» کشف شده است. بنا به گفته احمدعلي اسدي: «اين کاوش در ادامه کاوش فصل چهارم و با هدف شناسايي چگونگي امتداد آبراهههاي موجود در حياط جنوبي کاخ تچر انجام شد. نتايج اين کاوش نشانگر اين بود که يک آبراه فرعي از آبراه شرقي- غربي شمال حياط کاخ تچر جدا شده و به سمت جنوب و تا نزديکي پيکان کاخ موسوم به «اچ» امتداد داشت.
برداشته شدن راز نماي کاخ اچ
در اين ميان صدها قطعه سنگ داراي نقوش برجسته که عمدتاً به نظر ميرسد مربوط به پلکان اصلي کاخ اچ هستند، کشف شده که اسدي معتقد است که «اين سنگ قبرها در دوره پساهخامنشي به صورت عمدي شکسته و از دريچههاي عمودي که به کف حياط راه داشته ريخته شدهاند» اسدي با بياناينکه قطعات سنگ نقوش برجستهدار داراي نگارهاي گياهي و انساني هستند، خاطرنشان کرد: «دستکم يکي از سنگهاي شناسايي شده داراي نوشته ميخي است و در صورت کاوش کامل مجموعه سنگها احتمال برخورد با نمونههاي کتيبهدار ديگر بسيار زياد است. با توجه به اينکه مجموعه سنگهاي ياد شده در روزهاي پاياني کاوش مشاهد شدند و همچنين نياز به حضور برخي اعضاي متخصص بهويژه در حوزه کتيبهخواني، کاوش اين سنگها به فصل ششم آبراههها محول شد.» در اين ميان، کارشناسان اميدوارند که با کشف اين سنگ قبرها، بخشي از مشکلات و پيچيدگيهاي نماي شمالي کاخ اچ که از دشوارترين مسائل باستانشناختي تخت جمشيد است، برطرف شود. لازم به ذکر است که يکي از شگفتانگيزترين بخشهاي تخت جمشيد که معمولآ هيچوقت ديده نميشود، آبراهههاي زير زميني آن است. هخامنشيان در برخي از قسمتها صخره را تا 9 متر تراش داده و پايين رفتهاند و در بخشهايي نيز با افزودن سنگهاي غول پيکر توانستهاند به شيب مورد نظر دست يابند. آنها با روشهاي خاص و مهندسي تدابيري انديشيده بودند که آب بدون گل و لاي از کانال خارج شود.
