اخلال آمريکا در آزاد شدن پولهاي بلوکه شده ايران
بازي برجامي سئول
در زمين واشنگتن
در حالي که مقامات کره جنوبي در ملاقاتهاي قبلي و جاري خود و همچنين مراودات غير حضوري با مقامات وزارت امور خارجه کشورمان با آزادسازي پولهاي بلوکه شده جمهوري اسلامي ايران و انتقال آنها موافقت کرده بودند، اکنون شاهد توقف اين روند در نتيجه دستور مستقيم واشنگتن به سئول هستيم! اخيرا سخنگوي وزارت خارجه آمريکا گزارشها در مورد گشايش در مذاکرات وين و آزادسازي پولهاي بلوکه شده ايران را نادرست خواند. ند پرايس تاکيد کرد تمام تحريمهاي آمريکا عليه جمهوري اسلامي همچنان اعمال ميشوند و اعمال خواهند شد. در اين خصوص، پرايس به نکته قابل تامل ديگري اشاره کرده است، گزارشهاي منتشر شده درباره آزادسازي داراييهاي بلوکه شده ايران در کشورهاي ثالث نادرست هستند و متحدان آمريکا پولي را آزاد نکردهاند و آمريکا هم انتقال اين داراييهاي بلوکه شده را تائيد نکرده و براي اين کار مجوزي نداده است. همان گونه که مشاهده ميشود، مقامات آمريکايي رسما مسئوليت عدم آزادسازي پولهاي بلوکه شده ايران در کره جنوبي را برعهده گرفتهاند. به نظر ميرسد يکي از اصليترين دلايل اين اقدام، تلاش براي امتيازگيري از تهران بر سر مسائل اختلافي باقيمانده در روند تکميل مذاکرات وين باشد. اين مذاکرات از حدود دو هفته قبل معطل تصميم نهايي آمريکا بر سر موضوعاتي مانند ارائه تضمينهاي اعتباري و خروج سپاه پاسداران و برخي نهادهاي ديگر از ليست گروههاي تروريستي ادعايي واشنگتن شده است. مخالفت رسمي آمريکا با آزادسازي پولهاي بلوکه شده ايران در کره جنوبي در حالي صورت ميگيرد که اخيرا اخباري درباره احتمال آزادسازي بخشي از پولهاي بلوکه شده ايران منتشر شده بود. بر اين اساس، قرار بود داراييهاي ايران در کره جنوبي آزاد و به حساب بانک مرکزي ايران منتقل شود. سعيد خطيبزاده، سخنگوي وزارت امور خارجه کشورمان نيز قبلا اصل آزادسازي اين پولهاي بلوه شده را مورد تاييد قرار داده بود. حدود 7ميليارد دلار از منابع حاصل از فروش نفت ايران به کره جنوبي در بانکهاي اين کشور بلوکه است.
*سکوت معنادار کره
در اين ميان، سکوت مقامات کرهاي در قبال اظهارات ند پرايس کاملا معنادار است! مقامات کره جنوبي رسما پذيرفتهاند که واشنگتن يک تصميم کاملا داخلي و حاکميتي کره جنوبي را با اراده خود رقم زده و استتباط کند! به عبارت بهتر، به رغم ادعاي مقامات کرهاي مبني بر لزوم بهبود روابط سئول- تهران، اکنون شاهد استمرار بازي اين کشور در زمين ايالات متحده آمريکا هستيم. در چنين شرايطي حتي اگر بعدها بر اثر انعقاد برجام شاهد آزادسازي پولهاي بلوکه شده خود در کره جنوبي باشيم، نميتوان هزينهها و تبعات بازي برجامي سئول در زمين واشنگتن را ناديده انگاشت. کرهجنوبي با توجه به اينکه 7 ميليارد دلار از داراييهاي ايران را بلوکه کرده است، سعي دارد در عين بازي در زمين واشنگتن و عدم آزادسازي پولهاي بلوکه شده کشورمان تا زمان عدم موافقت آمريکا، لطمهاي به مناسبات اين کشور و ايران وارد نشود! اين دوگانگي و پارادوکس سالهاست در سياست خارجي کشورهايي مانند کره جنوبي، ژاپن و ديگر متحدان بينالمللي آمريکا وجود دارد. کرهجنوبي منافع اقتصادي و تجاري بالايي در ايران دارد و تحريم ايران به ضرر اقتصاد کرهجنوبي خواهد بود. با همه اين اوصاف، سئول در عرصه بينالمللي سالهاست که در کسوت متغيري وابسته به کاخ سفيد ايفاي نقش ميکند. اين مسأله ارتباطي با حضور يکي از دو حزب دموکرات يا جمهوريخواه در راس هرم قدرت در آمريکا ندارد. مقامات کرهاي به لحاظ حقوقي و اعتباري آگاهند که شدن پولهاي بلوکهشده ايران در کرهجنوبي، ارتباطي با مذاکرات وين ندارد. اين پولها برخلاف قوانين بينالمللي بلوکه شده است. کره در ابتدا قصد داشت بهجاي پرداخت پول مستقيم، به ايران کالا صادر کند اما اين موضوع مغاير با تعهدات بازرگاني کرهايها به کشورمان بود. در حال حاضر نيز سئول رسما آزادسازي پولهاي بلوکه شده را به سرنوشت مذاکرات وين گره زده است. در هر حال، قطعا مقامات کرهاي بابت عقب نشيني دوباره از توافقات صورت گرفته و عدم اجرايي کردن آنها، مورد عتاب و بازخواست دستگاه ديپلماسي و سياست خارجي کشورمان قرار خواهند گرفت. يک رمزگشايي ساده از اظهارات ند پرايس و ديگر مقامات آمريکايي نشان ميدهد که در آينده نيز کرهايها تنها در صورت موافقت واشنگتن و مقامات کاخ سفيد، به تعهدات حداقلي خود مبني بر آزادسازي اموال بلوکه شده کشورمان عمل خواهند کرد.