نکاتی در مورد بیماری «گلوکوم»

گلوکوم یا آب‌سیاه بیماری است که طی آن در اثر عواملی نظیر افزایش فشار داخل چشمی، عصب بینایی دچار آسیب پیش‌رونده می‌شود و این آسیب غیرقابل‌ برگشت است و به‌تدریج موجب نقص میدان بینایی می‌شود. در صورتی‌که بیماری درمان نشده و پیشرفت کند در نهایت می‌تواند به نابینایی کامل منجر شود و تشخیص و درمان زودرس می‌تواند مانع پیشرفت بیماری و نابینایی شود. ‌عصب بینایی از بیش از یک‌میلیون رشته عصبی تشکیل شده است و وظیفه آن اتصال شبکیه (پرده حساس به نور در قسمت عقب چشم) به مغز است. برای داشتن دیدخوب، سالم‌بودن عصب بینایی ضروری است و با آسیب‌دیدن تدریجی این رشته‌های عصبی در ضمن بیماری گلوکوم، نقاط کور در میدان بینایی فرد بیمار ظاهر می‌شود و اگر تمام این رشته‌های عصبی از بین بروند فرد بیمار نابینا خواهد شد.‌ این بیماری اغلب بدون علامت آغاز می‌شود و پیش می‌رود؛ به همین دلیل بسیاری از افراد مبتلا به آب‌سیاه متوجه بیماری خود نیستند. یکی از دلایل اصلی بروز این بیماری بالارفتن فشار چشم است که چون به‌تدیج افزایش می‌یابد بیمار آن را احساس نمی‌کند. دید مرکزی هم تا مراحل پایانی بیماری بدون نقص باقی می‌ماند؛ از آنجا که آب‌سیاه تا مراحل بسیار پیشرفته که میدان دید محیطی به‌شدت آسیب‌دیده است بدون علامت است، به این بیماری دزد بی‌صدای بینایی هم گفته می‌شود. به همین دلیل تمام افرادی که سابقه خانوادگی گلوکوم دارند لازم است منتظر علامت نمانند و در فواصل زمان معین توسط چشم پزشک معاینه شوند. هر ساله با توجه به اهمیت بیماری گلوکوم یا آب‌سیاه و شیوع نابینای ناشی از آن هفته دوم ماه مارس به‌عنوان هفته جهانی گلوکوم گرامی داشته می‌شود. بیماری گلوکوم شایع‌ترین علت نابینایی قابل پیشگیری اما غیرقابل برگشت در دنیاست. افزایش آگاهی عمومی برای جلوگیری از نابینایی ناشی از این بیماری اهمیت به‌سزایی دارد. هدف اصلی از نامیدن هفته‌ای به‌نام این بیماری آگاهی‌بخشی عمومی برای ترغیب افراد جامعه به معاینات مرتب چشمی و پیشگیری از نابینایی ناشی از گلوکوم است. بسیاری از افراد تصور می‌کنند در صورتی مبتلا به گلوکوم هستند که فشار چشم‌شان بالا باشد اما این قانون همیشه صادق نیست؛ در بعضی از افراد به‌رغم فشار طبیعی چشم ابتلا به گلوکوم وجود دارد و برعکس بالابودن فشار چشم الزاما به معنای ابتلا به گلوکوم نیست. ابتلا یا عدم ابتلا به گلوکوم براثر بالابودن فشار چشم بستگی به میزان تحمل عصب بینایی در مقابل فشار بالای چشم دارد و این میزان در افراد مختلف متفاوت است.