همه چیز درباره مصرف صحیح مکمل‌ها

با شیوع کرونا افراد گرایش بیشتری به مصرف مکمل‌ها پیدا کرده‌اند، این گرایش به‌دنبال تقویت سیستم ایمنی و پیشگیری از ابتلا به بیماری کووید19، باعث افزایش نرخ مصرف خودسرانه این داروهای تقویتی شده، موضوعی که پیامدهای ناگواری به‌همراه داشته و سلامت افراد را با تهدید مواجه کرده است. برای آشنایی با نحوه صحیح مصرف ویتامین‌ها و زمان مناسب استفاده از آ‌نها دکتر «سیدمرتضی صفوی» رئیس هیات‌مدیره انجمن غذا، صنعت و سلامت و استاد تغذیه دانشگاه علوم پزشکی اصفهان گفت: ویتامین‌ و مکمل‌ها حتما باید با دستور پزشک متخصص تغذیه و برحسب نیاز افراد مصرف شوند، برخی از افراد با مصرف خودسرانه ویتامین‌ها از جمله ویتامین‌های محلول در چربی مانند ویتامین A، D، K و E سلامت خود را به خطر می‌اندازند چرا که مصرف ویتامین‌های محلول در چربی به مقدار زیاد به‌دلیل ایجاد مسمومیت کبدی عوارض جبران‌ناپذیری بر بدن دارند، عوارضی که اغلب کوتاه‌مدت نبوده و در درازمدت بر سلامت افراد تاثیر داشته و بعضا غیرقابل جبران هستند. به‌طور‌کلی مصرف ویتامین‌ها و مکمل‌ها بهتر است با معده پر و پس از صرف مقدار کمی مواد خوراکی انجام شود، زمانی که معده پر باشد، مکمل‌ها اثرگذاری بهتری بر بدن دارند. به این دلیل که در داخل این مکمل‌ها املاحی نظیر آهن، کلسیم، روی، منیزیم، منگنز و سلنیوم وجود دارد، در صورتی‌که با معده خالی مصرف شوند، ایجاد دل درد می‌کنند در نتیجه بهتر است در میانه و یا پس از صرف غذا استفاده شوند. وی ادامه داد: بعضی از این املاح مانند کلسیم و آهن هنگام شب که بدن در حالت استراحت قرار دارد، جذب بالاتری خواهند داشت بنابراین توصیه می‌شود قرص کلسیم بعد از وعده شام مصرف شود. در صورتی‌که کلسیم در روز مصرف شود، جذب کاملی نخواهد داشت به همین دلیل مکمل‌ها بهتر است زیرنظر پزشک مصرف شوند تا بنابر شرایط بیمار، دستورات مناسبی نسبت به زمان و نحوه مصرف ویتامین‌ها به بیمار ارائه شود. دکتر صفوی بیان داشت: ویتامین C نوعی آنتی‌اکسیدان است، این ویتامین محلول در آب است که براثر نور و حرارت خاصیت خود را از دست می‌دهد، به همین دلیل توصیه می‌شود که شربت آبلیمو در شیشه‌های رنگی نگهداری شود و یا در جای خشک و خنک و تاریک باشد، چرا که نور قادر به از بین بردن ویتامین است. ویتامین C اگر کمی بیش از حد مجاز مصرف شود، از طریق ادرار دفع می‌شود، این ویژگی ویتامین‌های محلول در آب است. این ویتامین آنتی‌اکسیدانی قوی است و در دوزهای بالا قادر به پیشگیری از سرطان و آنفلوآنزاست و علاوه بر این می‌تواند، جذب آهن را بالا ببرد. کسانی‌که کم خونی فقر آهن دارند، اگر از ویتامین C یا به شکل طبیعی (پرتغال، نارنگی، گریپ‌فروت و لیمو) استفاده کنند، به جذب آهن بدنشان کمک زیادی کرده‌اند. معمولا در شرایط آلودگی هوا توصیه ما مصرف شیر است، کارگرانی که در کارخانجات فراورده‌های نسوز و تولید سرب و تولید باتری و.... مشغول هستند برای جلوگیری از اثرات مخرب آلودگی محیطی بهتر است به عنوان میان وعده یک لیوان شیر مصرف‌کنند، علاوه بر این مصرف آنتی‌اکسیدان‌ها نظیر ویتامین A، C، D و E و بتاکاروتن‌ها که پیشساز ویتامین A هستند، کمک بزرگی به دفع اثرات مخرب آلودگی هوا می‌کنند و در شرایطی که هوا آ لوده است و افراد نا گزیر به ترک محیط خانه هستند، بهتر است استفاده شوند. صفوی ادامه داد: متاسفانه با افزایش سن افراد افت استخوانی پیدا می‌کنند و استخوان‌ها مرتب تحلیل می‌روند، بنابراین استفاده از کلسیم در سنین سالمندی به خصوص برای خانم‌ها بسیار لازم و ضروری است، دوران یائسگی امکان ابتلا به پوکی‌استخوان را بالا می‌برد.
مصرف ویتامین D در کنار کلسیم
دکتر صفوی گفت: نوشیدنی‌های گازدار شیرین به‌خصوص آن دسته که کافئین‌دار هستند، استخوان‌ها را تحلیل می‌برند. لذا مصرف کلسیم در این سنین یک ضرورت است. در کنار این مکمل مصرف ویتامین D کمک زیادی به جذب کلسیم می‌کند لذا توصیه می‌کنیم این ویتامین در کنار کلسیم مصرف شود. با شیوع کرونا نرخ استفاده از ویتامین‌ها برای حفاظت از بدن در برابر این ویروس افزایش پیدا کرده است آیا این اقدام کمکی به پیشگیری از ابتلا به این بیماری می‌کند، دکتر صفوی در جواب به این سوال افزود: آنتی‌اکسیدان‌ها در پیشگیری از بسیاری از بیماری‌ها نقش اساسی دارند به‌خصوص در فصل سرما که بیماری‌های فصلی نظیر آنفلوآنزا و در دو سه سال اخیر کرونا شیوع بالایی دارند، توصیه بیشتری به مصرف آنتی‌اکسیدان‌ می‌کنیم تا سیستم ایمنی افراد کاملا تقویت شود. یکی از ویتامین‌های مفید در مقابله با کرونا ویتامین D است، به‌طوری که مشخص شده افرادی که براثر کرونا فوت کردند سطح ویتامین D پایینی داشته‌اند. وی تصریح کرد: ویتامین‌های گروه B با افزایش سوخت‌وساز بدن، باعث افزایش اشتها هم می‌شوند، لذا کسانی‌که افزایش وزن دارند بهتر است از ویتامین‌های گروه B به شکل مکمل استفاده نکنند. به همان میزن که از طریق غذا این ویتامین را تامین می‌کنند، کفایت می‌کند. این آمپول حاوی ویتامین‌های گروه B است، صفوی گفت: ویتامین‌های B کمپلکس به این دلیل که ویژگی واسطه‌ای(کو فاکتور) دارند قادر به پیشگیری از ابتلا به بیماری‌ها هستند و با فعل و انفعالاتی که در بدن ایجاد می‌کنند باعث تبدیل بهتر مواد غذایی به انرژی می‌شوند، بنابراین برای کسانی‌که اشتهای کمی داشته و سوخت‌وساز مناسبی ندارند موثر بوده و توصیه به مصرف می‌شوند.