ضرورت پرهیز از تکرار سیاست ارزپاشی «احمدی‌نژادی»

آرمان‌ملی: تیم اقتصادی دولت سیزدهم بارها از افزایش درآمدهای ارزی خبر داده‌اند در این راستا جواد اوجی، وزیر نفت اخیر میزان رشد درامدهای ارزی ناشی از فروش نفت را بیش از 2.5 برابر اعلام کرده بود و از سوی دیگر صالح‌آبادی، رئیس کل بانک‌مرکزی نیز بارها از قرارداشتن ذخایر ارزی در بهترین شرایط تاریخی کشور خبر داده است. البته علاوه بر این رشد درآمدی نمایندگان مجلس نیز در جریان بررسی لایحه بودجه 1401 سهم بودجه از محل فروش نفت را افزایش داده‌اند؛ این موضوعات در مجموع نگرانی‌ها زیادی را برای کارشناسان وفعالان اقتصادی به‌همراه داشته است، به‌گونه‌ای که به اعتقاد کارشناسان تجربه نشانه داده هر زمان دولت‌ها افزایش درآمدهای ارزی را تجربه می‌کنند برای مقابله با تورم و جلوگیری از تاثیرات نرخ ارز بر کالاهی اساسی نسبت به ارزپاشی و کنترل تصنعی نرخ ارز اقدام می‌کنند موضوعی که تنها نتیجه آن افزایش واردات، دامن‌زدن به قاچاق، سرکوب تولید داخلی و کاهش صادرات خواهد بود. در این راستا، محمد لاهوتی رئیس کنفدراسیون صادرات ایران می‌گوید: تجربه ۳ دهه گذشته نشان داده که معمولا دولت‌ها با گشایش ارزی، افزایش درآمدها و بازشدن درها به سیاست ارزپاشی و سرکوب نرخ ارز روی می‌آورند. وی افزود: منتهی با توجه به رویکرد دولت سیزدهم و برداشت‌هایی که می‌توان از عملکرد این دولت تا به امروز کرد به‌نظر نمی‌رسد دولت سیاست ارزپاشی را در دستور کار داشته باشد. لاهوتی ادامه داد: اگر دولت این سیاست را در پیش بگیرد، باید بداند که تنها نتیجه سرکوب نرخ ارز و ارزپاشی، افزایش واردات، دامن‌زدن به قاچاق، سرکوب تولید داخلی و کاهش صادرات است. عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران اظهارکرد: با توجه به اینکه وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس‌جمهور بر این موضوع تاکید داشتند که قرار نیست ارزهای نفتی وارد چرخه اقتصاد شود و بازهم کماکان می‌خواهیم با استفاده از ارزهای حاصل از صادرات، اقتصاد را مدیریت کنیم، به‌نظر می‌رسد که رویکرد دولت، رویکرد سرکوب نباشد و امیدوار هستیم که این اتفاق واقعا بیفتد. لاهوتی گفت: در اینکه دولت‌ها علاقه‌مند به کاهش نرخ ارز هستند، شکی نیست، از آن طرف هم نیم نگاهی به افزایش ارزش پول ملی دارند اما آنچه که انتظار می‌رود این است که این اتفاقات براساس فرمول اقتصادی محقق شود؛ یعنی اگر نقدینگی به سمت تولید هدایت شود، تولید افزایش یابد، رشد اقتصادی را تجربه کنیم و تورم را کاهش دهیم، نرخ ارز خود به خود متناسب با این اتفاقات اقتصادی تعدیل خواهد شد. وی تصریح کرد: اما اگر فقط یک فاکتور مورد توجه قرار گیرد و آن هم فقط تقویت پول ملی به‌صورت تصنعی و پایین نگاه‌داشتن نرخ ارز با ارزپاشی و سرکوب نرخ ارز باشد، این دولت هم به سرنوشت دولت‌های قبلی دچار خواهد شد که با اتفاقات پیش‌بینی نشده مثل همین موضوع برجام و خارج‌شدن آمریکا از آن و یا تحریم‌ها، دولت را با کمبود نقدینگی ارزی مواجه می‌کند و دیگر قادر به ارزپاشی نیست و بلافاصله این فنری را که با سیاست ارزپاشی و به‌صورت غیرواقعی پایین نگه‌داشته، رها می‌شود و این رهاشدن نه تنها تفاوت‌ها را می‌گیرد بلکه به مراتب بیشتر از نرخ‌های واقعی جهش می‌یابد. لاهوتی بیان داشت: درواقع با ارزپاشی و کاهش تصنعی نرخ ارز برای یک مقطعی امکان کنترل بازار ارز وجود دارد اما بعداز آن شاهد تکانه‌های ارزی خواهیم بود که نرخ را به چندین برابر افزایش می‌دهد. تجربه نشان داده که این سیاست، سیاست شکست‌خورده‌ای است و از دولت سیزدهم نیز انتظار می‌رود این اتفاق نیفتد.

از «احمدی‌نژاد» درس بگیریم

همچنین مهراد عباد عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران نیز در این رابطه می‌گوید: امروز کشور در شرایطی قرار دارد که در دوران آقای احمدی‌نژاد شاهد آن بودیم؛ یعنی قیمت نفت به‌شدت بالا رفت و دولت نیز در فروش نفت آزادی‌های بیشتری داشت. دلارهای زیادی به سمت ایران روانه شد اما به‌جای توسعه زیرساخت‌ها، واردات تکنولوژی و تجدید تجهیزات به‌ویژه تجهیزات نفت و گاز که بسیار قدیمی هستند و نیاز به بازسازی و نوسازی دارند، این دلارها خرج موارد دم‌دستی همچون پرداخت یارانه‌ها شد. وی افزود: بنابراین دولت سیزدهم باید از دولت‌های قبلی درس بگیرد و در صورت گشایش اقتصادی و دستیابی به دلارهای نفتی یا غیرنفتی، آن را خرج توسعه حوزه‌هایی کند که ضعیف هستند اما پتانسیل زیادی دارند. عباد با بیان اینکه در حوزه‌های زیادی نیاز به تکنولوژی جدید نیاز است، اظهارکرد: طی سال‌های اخیر، کیفیت کالاهای تولیدی کشور به‌شدت افت کرده است، از این‌رو باید برای بهبود فرآیند تولید و افزایش کیفیت سرمایه‌گذاری و دلارهای نفتی را در این حوزه‌ها خرج کنیم.