بازی هوشمندانه قطر

در برهه‌ای از زمان که پرونده‌های مهمی همچون جنگ اوکراین و مذاکرات وین در جریان است، کشور کوچک قطر با هوشمندی کامل عمل کرده است به شکلی که تاکنون برنده بلامنازع جنگ تحمیلی روسیه علیه اوکراین قطر بوده است. در این برهه زمانی بزرگ‌ترین مشکل اروپا یافتن جانشین‌هایی قابل اعتماد برای جایگزینی گاز وارداتی از روسیه است. در این مورد قطر گزینه نخست به شمار می‌رود. زیرا در جلب اطمینان جهانی به خوبی ایفای نقش کرده است. با وجود آنکه ظرفیت پالایش قطر برای پر کردن گاز اروپا در LNG کافی نیست ولی با تداوم جنگ و تحریم روسیه، کمبود کلان 40 درصدی حتمی خواهد بود. اکنون مشخص شده است که قطر می‌تواند سهم قابل توجهی در پر کردن این خلا داشته باشد. ضمن اینکه طرح و برنامه قطر از سال‌ها پیش، حداقل دو برابر کردن تولید LNG بین سال‌های 2025 تا 2027 بود‌. به نظر می‌رسد با وضعیت پیش آمده، قطر تا پایان 2023 به این هدف دست خواهد یافت. باید توجه داشت که قطر طی سال 2011 ظرفیت تولید سالانه LNG خود را به 77 میلیون تن رساند. با وجود افزایش پنج برابری تولید از میدان پارس جنوبی که در قطر گنبد شمالی خوانده می‌شود و مشترک با ایران است که بزرگ‌ترین میدان گازی جهان به شمار می‌آید، هم چنان نگرانی‌هایی در مورد ثبات این میدان مشترک وجود دارد. رهبری قطر با درایت آغاز به بستن قراردادهای طراحی، شراكت حقوقی و استخراج با کمپانی‌های سطح یک جهانی کرد. هدف افزایش برنامه‌های توسعه گازی بود و با بلندپروازی 6 واحد جدید با ظرفیت 48 میلیون تن در سال را پیگیری می‌کرد. یعنی حتی 23 درصد بیشتر ازمیزان گاز خط لوله متوقف شده نورد استریم 2 که برای اروپا تبدیل به امری حیاتی شده بود. این بدان معنی است که قطر می‌تواند ظرفیت صادرات سالانه خود را به حدود 130 میلیون تن برساند که بیش از عرضه ال‌ان‌جی روسیه به اروپا یعنی 126 میلیون تن در سال است. قطر هم اکنون‌ با در اختیار داشتن بیش از 110 تانکر ویژه LNG در جهان بی‌رقیب است و هنوز ایران نیز فاقد این تانکر‌ها است. به هر روی کشور قطر به عنوان دومین تولید کننده LNG جهان پس از آمریکا، به زودی با طرح‌های جاه‌طلبانه خود برای تامین گاز اروپا پیشقدم شده و نه تنها آمریکا را پشت‌سر خواهد گذاشت بلکه برای همیشه ایران را در پارس جنوبی بیش از پیش به گوشه رینگ کشانده و ناک اوت خواهد کرد. به گمانم ضمن اینکه قطر تا کنون برنده واقعی جنگ‌ تحمیلی روسیه علیه اوکراین بوده است، ایران را نیز برای همیشه در مسابقه گازی شکست داده است. در واقع روسیه به عنوان رقیب بالفعل و ایران در نمای رقیبی بالقوه و فرضی، از این دولت کوچک نوپا شکست خوردند و این شکست با روی خوش قطر نسبت به طرف‌های جهانی جنبه‌ای دوستانه نیز دارد.