شکل‌گیری تنش در واحدهای خرده‌فروشی

آرمان‌ملی: درج قیمت تولید بر روی کالا در حالی به‌عنوان یکی از دستاوردهای مهم وزارت صنعت، معد ن و تجارت اعلام می‌شود و فاطمی‌امین نیز بارها از کاهش قیمت تعداد زیادی از کالاهای مشمول طرح در نتیجه اجرای آن خبر داده و در ادامه این روند قرار است با درج فاکتور در سامانه جامع تجارت نظارت‌ها بر این طرح به‌صورت هوشمند صورت گیرد که بررسی‌ها در سطح واحدهای فروشگاهی نشان می‌دهد برخلاف تمامی ادعاهای مطرح شده نه تنها قیمت‌ها در واحدهای خده‌فروشی با کاهش مواجه نشده بلکه ابهامات موجود در این طرح به افزایش تنش‌ها بین فروشندگان و مصرف‌کنندگان منجر شده است به‌گونه‌ای که برخی از واحدها خواستار حذف این طرح پر چالش شده‌اند. البته در این راستا به‌نظر می‌رسد سازمان حمایت نیز با اطلاع از مشکلات این طرح کمی عقب‌نشینی کرده و معتقد است باید برای رفع ابهامات قیمت تولید و مصرف‌کننده به‌صورت همزمان بر روی کالا درج شود. در این رابطه وزیر صنعت، معدن و تجارت در نشست هم‌اندیشی با شبکه خرده‌فروشی (اصناف کشور)، اجرای طرح درج قیمت تولیدکننده و شفاف‌سازی قیمت‌ها را سبب شکل‌گیری رقابت واقعی و به‌دنبال آن، ارتقای کیفیت کالاها دانست و اظهارکرد: با توجه به این‌که حداکثر تخفیف واحدهای تولیدی (کارخانه‌ها) به شبکه توزیع ۳ درصد بوده و تخفیف بیش از ۳ درصد مستلزم دریافت مجوزهای لازم است، پس تخفیف‌های اغواکننده فروشگاه‌ها نیز با اجرای طرح درج قیمت تولیدکننده از بین می‌رود. فاطمی‌امین گفت: براساس ماده ۱۵ نظام صنفی، خرده‌فروش باید قیمت مصرف‌کننده را بر روی قفسه کالا در معرض دید خریدار قرار دهد که این در واقع استاندارد جهانی نیز است. وزیر صنعت، معدن و تجارت با اشاره به درج فاکتورها در سامانه جامع تجارت نیز تصریح کرد: با این کار بازرسی‌ها هوشمند شده و رصد و پایش بازار بدون دخالت عامل انسانی انجام می‌شود، وقتی بار نظارتی و بازرسی روی خرده‌فروشی‌ها برداشته شود به ثبات قیمتی کمک می‌شود. وی ثبات قیمت‌ها را از اهداف اصلی اجرای این طرح دانست و گفت: با اجرای طرح شفافیت قیمتی و درج قیمت تولیدکننده با کمترین چالش می‌توان بر بازار نظارت داشت. همچنین عباس تابش رئیس سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان در نهمین همایش تقدیر از واحدهای برتر حامی حقوق مصرف‌کنندگان با بیان اینکه یکی از شاخص‌های دریافت تندیس درج قیمت تولیدکننده بود، اظهارکرد: مصرف‌کننده ابهامی بین تولیدکننده و توزیع‌کننده داشت و برخی بخش‌ها به‌نام دیگران سود می‌بردند. وی افزود: به استناد مصوبه ستاد هماهنگی اقتصادی همه تولیدکنندگان مکلف به درج قیمت تولیدکننده در سامانه ۱۲۴ هستند. در حال حاضر در مواردی در کالاهای سوپرمارکتی به‌دلیل تنوع، درج قیمت به‌درستی انجام نمی‌شود. اما اگر همزمان قیمت تولیدکننده و مصرف‌کننده روی سامانه ۱۲۴ و سایر اپلیکیشن‌ها مثل آپ و روبیکا در دسترس باشد این مشکل حل می‌شود. همچنین به تولیدکننده برای رصد قیمت تا حلقه آخر، به توزیع‌کننده برای محاسبه قیمت و مصرف‌کننده برای رصد قیمت‌ها کمک می‌کند.

قیمت تولیدکننده تبدیل به برند نمی‌شود

وی با اشاره به این سوال که چرا همزمان قیمت تولیدکننده و مصرف کننده روی کالاها درج نمی‌شود؟ اظهارکرد: نگرانی ما این بود که اگر همزمان دو قیمت درج شود، قیمت تولیدکننده تبدیل به برند نمی‌شود و مردم با آن آشنا نمی‌شوند. دوم ممکن است تولیدکننده مسیر راحت‌تر را انتخاب کند و با مهندسی معکوس به قیمت تولیدکننده برسد. تابش با بیان اینکه امروز مقوله تولیدکننده برای مردم مقوله آشنایی است، اظهارکرد: قیمت تولیدکننده مبنای مالیات است، جایگزین فاکتور شده و با اجرای آن تخفیف بیشتر از سه درصد معنی ندارد، مگر اینکه روی قیمت درج شده اعمال شده باشد. اما قبلا برخی تولیدکنندگان قیمت مصرف کننده را ۵۰ درصد بالاتر می‌زدند و ۳۰ درصد تخفیف می‌دادند. حالا مدل تخفیف عوض شده است. در حالیکه مسئولان اجرای طرح درج قیمت تولید بر کالا معتقدند اثرات این طرح با کاهش قیمت در برخی کالاها نمود یافته و برای رفع ابهامات موجود درج همزمان قیمت تولید و مصرف با همکاری اپلیکیشن‌ها صورت خواهد گرفت اما بررسی‌ها از سطح بازار نشان می‌دهد ابهامات این طرح به‌گونه‌ایست که نه تنها قیمت کالاها کاهش نیافته بلکه باعث شکل‌گیری تنش بین مصرف‌کننده و واحدهای فروش شده است یکی از فروشندگان که مشتریان به آن عمو می‌گویند در این خصوص به «آرمان‌ملی» می‌گوید: از زمان درج قیمت تولایدکننده متاسفانه بارها با برخی از مشتریان بر سر قیمت چالش داشته‌ایم. وی در ادامه گفت: با وجود اینکه به مشتری تاکید می‌شود قیمت درج شده قیمت تولید و بدون احتساب سود فروش است، ادامه داد: خریداران توجهی به اینکه قیمت مصرف‌کننده درج نشده ندارند و حتی در برخی از واحدها شاهد شدت درگیری‌ها بوده‌ایم. وی در پاسخ به اینکه آیا قیمت کالاها پس از اجرای این طرح کاهش یافته است، بیان داشت: قیمت کالاها کمی با ثبات همراه شده اما در هیچ کالایی کاهش قیمت صورت نگرفته است. این فروشنده در خصوص دلایل عدم کاهش قیمت‌ها بر خلاف ادعای مسئولان وزارت صمت گفت: در این طرح سعی شده با حذف لایه‌های توزیع و دلالی به کاهش قیمت‌ها کمک شود اما از آنجایی‌که اکثر واحدهای تولیدی خود دارای سیستم توزیع بوده بنابراین طبیعتا تفاوتی در قیمت‌ها حاصل نشده است.