آرمان ملی- منیره چگینی: اکثر کشورهای جهان، پشتسر اوکراین ایستادهاند و حمله روسیه به این کشور را نیز محکوم کردهاند. مواضع کشور ما نیز در این رابطه مشخص است و مردم نیز طی چند وقت اخیر با پرچمهای اوکراینی در جلوی سفارتخانه کشور روسیه در تهران دست به اقدام اعتراضی زدهاند. اما در این شرایط وضعیت فرار مردم اوکراین از این کشور تبعیضآمیز بوده و فیلمهای منتشر شده در این رابطه و پیاه کردن کودکان سیاه پوست از قطار باعث واکنشهای بسیاری در محافل بشر دوستانه شده است. برکسی پوشیده نیست که جنگ و موشکهای چند صد کیلویی سیاه و سفید، زن و مرد، فقیر و غنی نمیشناسد، اما اینکه در آستانه یک جنگ بزرگ، برخی از مسئولان این کشور دست به اقدامات نژاد پرستانه میزنند جای سوال دارد و چهره اوکراینکه این روزها نماد مقاومت در خاورمیانه شده است را مخدوش میکند.
طی چند روز گذشته و با اظهار نظر یکی از کارشناسآنکه از کلمات سفیدپوست، چشم آبی، مو بلوند و اروپایی استفاده کرده بود، فیلمی در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی سراسر دنیا منتشر شد که در آن ماموران اوکراینی، با پیاده کردن سیاهپوستان از قطار مانع از فرار آنها از مناطق جنگی در اوکراین میشوند. در چندروز اخیر غیراوکراینیها از جمله ایرانیهای بسیاری از رفتار تبعیضامیز ماموران اوکراینی گزارش دادهاند.
جنگ، سیاه و سفید نمیشناسد
این امر از اظهارنظر سیاستمدار سابق اوکراین در مصاحبه با بیبی سی آغاز شد و او گفته بود: «کشته شدن اروپاییهای چشم آبی با موهای بلوند برای من بسیار سخت است» واکنش مجری نیز به این صحبتها جالب بود: «من درک میکنم و به آن احترام میگذارم.» در این میان، دانیل هانان گزارشگر روزنامه بریتانیایی تلگراف و سیاستمدار سابق روز شنبه نوشت: «آنها (اوکراینیها) خیلی شبیه ما هستند، این موضوع بسیار شوکه کنندهتر است.» وی افزود: «اوکراین یک کشور اروپایی است. مردمش نتفلیکس تماشا میکنند و حسابهای اینستاگرامی دارند!. در انتخابات آزاد رای میدهند و روزنامههای بدون سانسور میخوانند. جنگ دیگر چیزی نیست که مخصوص مردم فقیر و دور افتاده باشد. ممکن است برای هر کسی اتفاق بیفتد." کاربران برجسته رسانههای اجتماعی به سرعت به جنبههای نژادپرستانه در این خبر و پوشش اخبار دیگر در رسانههای اجتماعی اشاره کردند. «چارلی داگاتا» خبرنگار ارشد سی بیاس آمریکا نیز در گزارش روز جمعه خود از تحولات اوکراین در کییف گفت: «با احترام تمام، اوکراین مانند عراق یا افغانستان نیست که چندین دهه شاهد درگیری بوده باشد.» گزارشها حاکی از آن است که ماموران
مرزی اوکراین، مانع خروج دانشجویان آفریقای جنوبی، نیجریه و در برخی موارد ایرانی از مرز و ترک اوکراین شدهاند. ماموران مرزی با این استدلال که اولویت با شهروندان اوکراینی است، مانع خروج افراد خارجی از مرز شدهاند. تاکنون نیم میلیون اوکراینی توانستهاند در شرایط جنگی کنونی کشور را ترک کنند. با این حال گزارشهایی از رفتارهای نژادپرستانه با دانشجویان آفریقایی و شرقی (ایرانیان) باعث انتقاد از مقامات اوکراینی شده است. به همین خاطر کشورهای آفریقایی تلاش میکنند خود نسبت به تخلیه دانشجویان و شهروندانشان از اوکراین اقدام کنند.
هرچه سریعتر به ایران بازگردید
در حالی که وزارت امور خارجه از اسکان ۳۰۰ نفر از دانشجویان ایرانی مقیم اوکراین در ورشو، پایتخت لهستان، خبر داده، چندی پیش 100 ایرانی به کشور بازگشتند. در این میان، روز گذشته روابط عمومی وزارت امور خارجه کشورمان، از ایرانیایی که هنوز در شهرها و روستاهای اوکراین هستند، خواست به سرعت این کشور را ترک کنند. در اطلاعیه این وزارتخانه آمده که ایرانیان میتوانند اوکراین را از مرزهای رومانی، مولداوی، مجارستان، اسلوواکی و لهستان ترک کنند. وزارت خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرده با وجود درخواستهای پیشین از ایرانیان مقیم اوکراین برای خروج از این کشور، «هنوز شمار کمی از هموطنان ایرانی برای خروج از اوکراین اقدام نکردهاند.» این درخواست در شرایطی مطرح میشود که تازهترین اخبار از حمله نظامی روسیه به اوکراین، حاکی از ورود نظامیان روس به شهرهای خرسون و خارکیف است. وزارت امور خارجه در چند اطلاعیه از تلاش برای انتقال ایرانیان به ویژه دانشجویان ایرانی که به مرزهای کشورهای مجاور اوکراین گریختهاند، خبر داده است.
سربازی در وطن بدتر است؟
در این میان ویدئویی در شبکههای اجتماعی منتشر شده که یکی از دانشجویان ایرانی میگوید: «من برای بازگشت به ایران مشکلی ندارم، اما اگر برگردم مشمول خدمت سربازی میشوم و فعلا میتوانم جنگ را تحمل کنم!.» از چند روز گذشته، انتقال دانشجویان به داخل ایران آغاز شده، اما گزارشها در شبکههای اجتماعی حاکی از تمایل نداشتن شماری از ایرانیان به ویژه مشمولان نظام وظیفه به بازگشت به کشور است!. در این رابطه سازمان وظیفه عمومی ناجا طی اطلاعیهای از بلامانع بودن تردد مشمولانی که در کشور اوکراین سکونت داشتند، خبر داد. در این اطلاعیه اعلام شده: «با توجه به بروز جنگ و ناامنی در کشور اوکراین و به منظور مساعدت و همدلی با مشمولان غایب و غیرغایب ایرانی که در کشور اوکراین اقامت دارند تا زمان آرام شدن شرایط در اوکراین، میتوانند بدون محدودیت به کشور تردد کنند. مسئولان سازمان وظیفه عمومی آمادگی لازم برای همکاری و مساعدت لازم با این عزیزان را دارند.» هشتم اسفند نیز سازمان امور دانشجويان وزارت علوم، تحقيقات و فناوري اعلام كرد: «پيگيري جدي براي بازگشت دانشجويان ايراني از اوكراين ادامه دارد و به مشمولان غايب و غيرغايب مقيم اين كشور
اجازه داده ميشود تا بهبود شرايط و بازگشت آرامش نسبي و امكان بازگشت به آن كشور، در ايران توقف داشته باشند و يك بار ورود و خروج اين افراد از كشور بلامانع است. همچنين، با توجه به تشكيل ستاد همراهي و حمايت، به دانشجويان و خانوادهها اطمينان خاطر ميدهد، با اولويت تامين امنيت و انتقال به خارج از اوكراين و بازگشت آنان به كشور، از هيچ تلاش و كوششي دريغ نكند و تا پايان يافتن درگيريها، پيگير امور مربوطه به دانشجويان باشد.» گزارشها حاکی از آن است که 1424 دانشجو و در کل چهار هزار ایرانی در کشور اوکراین زندگی میکنند و این امر مسئولیت خطیری بر دوش وزارت امورخارجهگذارده که هر چه سریعتر فرزندان ایران را از زیر توپ و موشک و تبعیض ماموران اوکراینی فراری داده و هر چه سریعتر به ایران بازگرداند.