فرار دانشجویی از آتش روس‌ها

دو روز پیش بود که سفارت جمهوری اسلامی ایرانی در اطلاعیه‌ای اعلام کرد: «هماهنگی‌های اولیه با مقامات رومانیایی جهت مراجعت شهروندان ایرانی از طریق خاک رومانی به ایران به عمل آمده است. ایرانیان می‌توانند در نمایندگی دیپلماتیک رومانی در مولداوی از جمله در کیشینف، دفاتر کنسولی در چرنائوتس، کاهول و بالتس یا مستقیما در گذرگاه‌های مرزی اوکراین- رومانی ویزای رومانی را دریافت کنند.» همچنین سعید خطیب‌زاده سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوال خبرنگاران درباره اقدامات این وزارتخانه جهت رسیدگی به امور ایرانیان مقیم اوکراین و حل و فصل مشکلات آنها در شرایط توسعه تنش‌ها اظهار کرد: «با شروع بحران و بالا گرفتن تنش‌ها در منطقه، وزارت امور خارجه و سفارت ایران در کی‌یف از ۲۴ و ۲۵ بهمن تا به امروز اقدامات گسترده و متنوعی را در این خصوص انجام داده‌اند.» طبق تماس‌های خبرنگار «آرمان ملی» با وزارت امور خارجه، این وزارتخانه در حال هماهنگی برای خروج ایرانیان و حدود 1400 دانشجوی ایرانی از خاک اوکراین است. در این میان، همان‌طور که از قبل نیز پیش بینی می‌شد، جاده منتهی به لهستان و رومانی، مملو از خودرو است و هزاران خودرو در ترافیک فرار از این کشور مانده‌اند. در این میان، یکی از شهروندان ایرانی ساکن اوکراین می‌گوید: «مرز لهستان به روی پناهجویان اوکراین باز است و صف هزاران خودرو در جاده منتهی به مرز تشکیل شده است. به گفته او برخی از شهروندان هم با اتوبوس به لهستان منتقل می‌شوند.» در این میان، رئیس مرکز همکاری‌های بین‌المللی وزارت علوم وعده داده که انتقال این دانشجویان از طریق وزارت خارجه پیگیری می‌شود، اما هنوز بسیاری از آنها در شهرهای مختلف گرفتار هستند. آنها می‌گویند با افزایش تنش و با ناامن‌ترشدن کی‌یف که از هر جایش صدای انفجار بلند است، 12ساعت بود چیزی نخورده‌ بودند و در سرما و بدون امکانات به سر می‌بردند تا اینکه ساعت 14به وقت ایران، اتومبیل‌هایی از جانب سفارت آمده‌اند تا آنها را به نقطه‌ای امن‌تر ببرند و از آنجا به سمت ایستگاه راه‌آهن بروند تا به لهستان برسند. «وضعیت دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در دانشگاه‌های اوكراین چندان واضح نیست. هر چند وزارت راه و شهرسازی اعلام كرده برای بازگرداندن آنها هواپیما اعزام خواهد كرد ولی به دلیل شدت درگیری‌ها در اوكراین و منطقه پرواز ممنوع در سراسر این كشور، هنوز خبر واضحی درباره این دانشجویان منتشر نشده است.» دبیر انجمن اسلامی دانشجویان ایرانی در اوكراین هم اعلام كرد: «با هماهنگی وزارت خارجه اطلاع‌رسانی كردیم تا ایرانیان متقاضی بازگشت به كشور در سامانه راه‌اندازی شده نام‌نویسی كنند و تاكنون ٧۶۴ ایرانی متقاضی پرواز برای بازگشت به كشور بودند. مساله اصلی، خروج دانشجو از كی‌یف و خاركف است و برای رسیدن به لهستان مشكلاتی وجود دارد و تنها دانشجویانی كه خودرو دارند در صورت تامین بنزین می‌توانند خارج شوند. ۵٠ تا ۶٠ نفر در خاركف حضور دارند و شرایط خروج از شهر به دلیل وضعیت امنیتی فراهم نیست. مسیر حركت به سمت غرب امن نیست و دانشجویان نمی‌توانند از این مسیر برای سفر به كشورهای همسایه استفاده كنند. در شمال غربی كی‌یف درگیری رو در رو نیروهای نظامی اوكراین و روسیه صورت گرفته است.» خبرگزاری ایسنا هم نقل قولی از یكی از دانشجویان ایرانی مقیم اوكراین منتشر كرد كه این دانشجو می‌گفت: «ما از لحاظ تهیه مواد غذایی با مشكل جدی مواجه هستیم و هیچ مواد غذایی در اوكراین پیدا نمی‌شود و ذخیره آذوقه غذایی ما نیز تمام شده و در بیرون هم این مواد غذایی در دسترس نیست. همه شهروندان اوكراینی تلاش می‌كنند از شرایط به وجود آمده فرار كنند اما اینكه مقصد كجا هست، مشخص نیست! ما در شرایط نگران‌كننده‌ای هستیم و اصلا نمی‌دانیم چه تصمیمی باید گرفته شود. جای امنی در اوكراین وجود ندارد، در همه نقاط درگیری وجود دارد و نمی‌شود گفت یك جای امن وجود دارد. اگر هم بخواهیم با استفاده از تاكسی در كنار دوستان‌مان قرار بگیریم هزینه كرایه آن حدود ۱۰ برابر شده است.»

همه برمی‌گردند اما...

رئیس سازمان امور دانشجویان وزارت علوم همچنین گفته: «برای دانشجویانی که تمایل به بازگشت به کشور را دارند سامانه‌ای در وزارت خارجه طراحی شده تا بتوانند از طریق ثبت‌نام، از مسیرهای امن مشخص شده به کشور بازگردند.» داداش‌پور درباره نحوه انتقال باقیمانده تحصیل دانشجویان متقاضی از دانشگاه‎های کشور اوکراین به دانشگاه‌‎های داخل هم گفته: «این سازمان در چارچوب آیین‌نامه‌ها و مقررات وزارت علوم و با درنظرگرفتن شرایط خاص موجود، مساعدت‌های حداکثری را برای انتقال از دانشگاه محل تحصیل فعلی به دانشگاه‎های هم‎‌سطح و هم‌تراز داخل کشور به عمل خواهد آورد.» وی به این نکته هم اشاره کرده و گفته که به تمام مشمولان شاغل به تحصیل در کشور اوکراین در شرایط خاص فعلی، اجازه ورود و خروج برای یک‌بار به‌همدت 3ماه داده شده است. آن‌طور که در سامانه میخک (مدیریت خدمات یکپارچه) وزارت امور خارجه ثبت شده تعداد دانشجویان شاغل به تحصیل در کشور اوکراین که در این سامانه تشکیل پرونده داده‌اند، ۱۴۲۴نفر است. از این تعداد ۴۹۹نفر از دانشجویان مربوط به رشته‌های وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و بقیه مربوط به دانشجویان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی‌اند. حالا در پنجمین روز افزایش تنش در اوکراین، دانشجویان ایرانی باقیمانده در خاک ناامن آن کشور، منتظر پروازهای ویژه‌ای هستند که قرار است آنها را از میان موشک و باروت خارج کند. مسئولان می‌گویند جای نگرانی نیست و روادیدهای کوتاه‌مدت از 2مسیر زمینی به مرزهای مولداوی و رومانی را هم اعلام کرده‌اند. سفیر ایران در ورشوی لهستان نیز با تشکیل ستاد حمایت از ایرانیان اعلام کرده که در حال مکاتبه برای خروج شهروندان ایرانی ازجمله دانشجویان از مبادی ورودی به لهستان است.

امکان ادامه تحصیل دانشجویان

معاون امور دانشجویان داخل سازمان امور دانشجویان گفت: دانشجویان ایرانی مشغول به تحصیل درکشور اوکراین می‌توانند در داخل کشور ادامه تحصیل بدهند. اردوان ارژنگ گفت: با توجه به بحران کشور اوکراین و مشکلات‌های دانشجویان برای ادامه تحصیل، دانشجویان ایرانی مشغول به تحصیل در اوکران می‌توانند در دانشگاه‌های داخل کشور ادامه تحصیل بدهند. پیرو هماهنگی‌های انجام شده چنانچه دانشجویان (رشته‌های زیر مجموعه وزارت علوم) متقاضی تحصیل در دانشگاه‌های ایران باشند می‌توانند از طریق سامانه سجاد تقاضای خود را ارسال نمایند. وی گفت: این سازمان در جهت کمک به این دانشجویان بر اساس آیین نامه‌های موجود آمادگی خود را اعلام می‌نماید.