دانــستنی‌هـــا

تشخیص زودهنگام «صرع»

تشنج شدید یا «صرع» می‌تواند عوارض جدی داشته باشد که تشخیص زودهنگام آن می‌تواند از این عوارض جلوگیری کند. بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، حدود ۵۰ میلیون نفر در جهان از بیماری صرع رنج می‌برند که آن را به یکی از شایع‌ترین بیماری‌های عصبی در بین انسان‌ها تبدیل کرده است. چالش‌های صرع به تشنج‌هایی که بیمار را مبتلا می‌کند، محدود نمی‌شود؛ بلکه ممکن است شامل بیماری‌های همراه مانند افسردگی و اضطراب و دیدگاه مختلف جامعه نسبت به آنها شود. اگر افراد به‌موقع به‌دنبال مراقبت‌های مناسب باشند، می‌توان اکثر این چالش‌ها را برطرف کرد.

علائم

صرع با تشنج‌های دوره‌ای و غیرارادی مشخص می‌شود که شدت آن می‌تواند از خفیف تا شدید متفاوت باشد. تشنج ممکن است به‌صورت خیره‌شدن طولانی‌مدت، پلک‌زدن سریع، رفتار غیرعادی، احساس قوی‌بودن در لحظه حال در گذشته (معروف به دژاوو)، سفتی یا شل‌شدن بیش از حد عضلانی و در موارد نادر، لرزش در عضله، دست‌ها، پا‌ها یا سر، افتادن و از دست‌دادن هوشیاری ظاهر شود. به گفته دکتر عماد نجم، مدیر مرکز صرع چارلزشور در موسسه عصبی کلیولند کلینیک، افراد مبتلا به صرع می‌توانند زندگی کامل و طبیعی داشته باشند؛ اگر بتوانند تشنج‌ها را با دارو یا جراحی به موقع تشخیص داده و کنترل کنند. دکتر نجم توضیح داد که چالش صرع در نادیده‌گرفتن تشنج است؛ به‌ویژه زمانی‌که علائم پنهان باشد یا در صورت تشخیص اشتباه باشد. وی تاکید کرد که برخی از مبتلایان که از ماهیت تشنج خود آگاه هستند، عمدا به‌دلیل ترس یا عدم آگاهی از اهمیت در‌مان فوری مراجعه به پزشک را به تاخیر می‌اندازند. به‌گفته دکتر نجم، این تشنج اغلب در مقایسه با تشنج پنهان است که منجر به نادیده گرفته‌شدن یا تشخیص اشتباه آن‌ می‌شود. او ادامه داد: صحبت با برخی از خانواده‌ها نشان می‌دهد که برای مثال، برخی از کودکان در گذشته به اشتباه ADHD تشخیص داده شده‌اند؛ در حالی‌که آنها در واقع تشنج‌های روان‌زا دارند. مانند خیره‌شدن به فضا، نشان‌دادن حرکات جویدن کنترل‌نشده یا لب‌زدن.

تشخیص

این متخصص مغزواعصـــاب بیان داشت: تشخــیص صرع ممکن است از طریق آزمایش الکتروانسفالوگرام که فعالیت الکتریکی مغز را ثبت می‌کند، سریع و آسان باشد و با تصویربرداری تشدید مغناطیسی علت احتمالی بیماری را می‌توان ارزیابی کرد و بر اهمیت تشخیص و درمان بیماری تاکید کرد. او گفت: اگر تشنج‌ها را کنترل نکنیم، ممکن است منجر به بدترشدن وضعیت سلامتی بیمار و آسیب به نورون‌های آسیب‌دیده در مغز شوند؛ بدون اینکه به احتمال ابتلا به تشنج، افتادن، غرق‌شدن و... سوختگی تصادفی یا حتی مرگ منجر شود. دکتر نجم توضیح داد که فرد مبتلا به صرع ممکن است در معرض بیماری موسوم به مرگ غیرمنتظره ناگهانی در صرع قرار گیرد که از هر هزار نفر مبتلا به صرع در یک ​​نفر رخ می‌دهد. این پزشک افزود: یکی دیگر از دلایل مراجعه فوری به درمان این است که کنترل علامتی می‌تواند به تسکین بیماری‌های همراه صرع نیز کمک کند؛ زیرا بسیاری از بیماران از افسردگی یا اضطراب رنج می‌برند و اغلب متوجه می‌شویم که با کنترل تشنج‌ها این مشکل برطرف می‌شود.

درمان

به‌گفته دکتر نجم، درمان‌های زیادی برای صرع وجود دارند که در بسیاری از موارد هرچه زودتر شروع شوند، اثربخشی آنها افزایش می‌یابد. اولین و مهم‌ترین درمان، داروی ضدتشنج است که در حدود ۷۰ درصد بیماران صرعی می‌توان با آن تشنج را برای مدت طولانی کنترل کرد و اگر تشنج با دارو متوقف نشد، ممکن است به فکر مراجعه به جراحی باشیم؛ اما ابتدا باید محل دقیق بیماری را در مغز مشخص کنیم. او ادامه داد: بیماران اغلب در ابتدا برای انجام جراحی صرع تردید می‌کنند؛ زیرا متوجه میزان توانایی آن برای نجات جان خود نمی‌شوند. جز اینکه اغلب فکر می‌کنند که این یک عمل جدید است؛ اگرچه در واقع یک درمان رایج از دهه هفتاد قرن گذشته بوده است. دکتر نجم در پایان گفت: تحقیقات آینده گزینه‌های درمانی بسیار امیدوارکننده‌ای را بررسی می‌کنند. از جمله استفاده از روش‌های کمتر تهاجمی مانند درمان اولتراسوندمتمرکز، پیوند سلول‌های بنیادی داخلی و ژن‌درمانی.