عودت820 هزار دُز آسترازنکای «آمریکایی»

بر همین اساس مقـــرر شـده تا واکسن ارسالـــی در تاریـــخ 1/12/1400 ساعــــت ۲۱:۴۰ همزمان با دریافت محموله جدید شامل ۷۱۰ هـــزار دوز واکسن آسترازنکا عودت داده شود. گفته می‌شود واکســن‌‌های اهدایی از لهستان به تعداد یک میلیون دُز قبلا دریافت شده بوده و عین‌اللهی در این نامه منظـور دقیق خود را از «منابع غیرمجاز» واکسن آسترازنکای اهدایی لهستان عنوان نکرده اما در پی گمانه‌زنی‌ها در رابطه با «انگلیســی» بودن این محموله، محمــــد هاشمــــی، سرپرست مرکز روابط عمومـی و اطلاع رسانی وزارت بهداشت اعلام کرد: «به دنبال دریافت یک میلیون دز واکسن کرونا از کشور لهستان، مشخص شد که به‌رغم مستندات اولیه ۸۲۰ هزار دوز واکسن از محل مربوطه مبدا آمریکا را داشته است که توسط مراجع نظارتی در انبار معاونت بهداشتی به صورت موقت به امانت گذاشته شد. به منظور جلوگیری از اتلاف واکسن مربوطه پس از هماهنگی با سفارت کشور مربوطه اقدامات لازم جهت جایگزینی واکسن از منابع مورد تأیید جمهوری اسلامی ایران و عودت واکسن مربوطه به کشور لهستان انجام پذیرفت.» سید روح‌ا... لطیفی، سخنگوی گمرک، این ادعا را تایید و درباره علت بازگرداندن ۸۲۰ هزار دوز واکسن آسترازنکا که لهستان به ایران اهدا کرده و یکشنبه شب به کشور وارد شده بود، می‌گوید: «زمانی که محموله واکسن از کشور لهستان به ایران رسید نماینده وزارت بهداشت حضور داشت و با تایید آن به صورت حمل یکسره ترخیص شد و در اختیار وزارت بهداشت قرار گرفت. پس از آن وزارت بهداشت با بررسی اسناد و مدارک محموله ترخیص‌شده متوجه شد که این محموله از شرکت‌های معتبر اروپایی که مورد تایید این وزارتخانه باشد نیست و به سفارت کشور لهستان و گمرک موضوع را اعلام می‌کند که کالا به کشور مبدا بازگردد.» وی با تاکید بر اینکه این واکسن‌ها توزیع نشده و قرار است عینا عودت شود، بیان کرد:‌ «به محض دریافت محموله و تایید تشریفات آن توسط هیات امنای ارزی و وزارت بهداشت، امکان بازگشت آن به کشور مبدا فراهم می‌شود.» این گفته‌ها در حالی مطرح می‌شود که وی نیز به نام یا کشور «شرکت‌های معتبر اروپایی که مورد تایید این وزارتخانه نیست» اشاره‌ای نکرد و ساعتی پیش از این اظهار نظر، تعداد دوزهای واکسن اهدایی لهستان را ۷۱۰ هزار دوز واکسن آسترازنکا اعلام کرده بود. با افزایش دو برابری جان ‌باختگان کرونا در ایران در دو هفته گذشته و اثبات و احراز کارآمدی واکسن آسترازنکا روی سویه امیکرون و زیرسویه‌های آن در سرتاسر دنیا، این‌بار اولی نیست که وزیر بهداشت و درمان ایران خواهان عودت 820 هزار دوز واکسن غیرمجاز شده است. در گذشته هم بیش از 10 میلیون دوز واکسن با برند حیات واکس از مبدأ کشور امارات متحده عربی وارد کشور شده بود که پس از بررسی‌های داخلی مشخص شد که محل تولید واکسن‌ها کشوری دیگری بوده و بر این اساس دستور جمع آوری و عودت محموله‌های واکسن توسط وزارت بهداشت و درمان از سطح مراکز واکسیناسیون صادر شد. پس از این محموله نیز، واکسن‌های آسترازنکا با مبدأ اتریش و منبع تولید آمریکا پس از احراز منابع غیرمجاز، یکسره از فرودگاه و انبارهای گمرک ترخیص نمی‌شود و توسط وزارت امور خارجه به کشورهای عربی همسایه ایران هدیه داده می‌شود.

چرا دُز سوم، مانع پیک ششم نشد

واکسن‌های آسترازنکا در حالی در ایران به اسم منابع غیرمعتبر برگشت داده می‌شود که درخصوص عوارض همین نوع واکسن که از منابع به اصـــطلاح معتبر وارد کشور می‌شود، بارها سکوت شده و حتی پرونده‌های فوتی و عوارض واکسن‌ها که به بیمارستان‌ها و مراجع پزشکی در استان‌ها ارسال شده است مسکوت گذاشته شده‌اند و عوارض آنها و مرگ و میر ناشی از آنها تایید نشده است. در اقصی نقاط دنیا و در بیشتر کشورهای جهان مشاهده شده که همزمان با موج اومیکرون، تزریق نوبت سوم واکسن‌های آسترازنکا و مدرنا و فایزر در دستور کار قرار گرفت و حال کشورهای جهان در حال عبور از پیک امیکرون هستند. پاسخ اینکه چرا واکسیناسیون در ایران تاکنون نتوانسته است مانع از تبدیل شدن اُمیکرون به پیک جدید بیماری شود را باید در نوع انتخابی واکسن‌های سبد واکسیناسیون کشور جست‌وجو کرد. در حالی‌که در در کشورهای اروپایی عمدتاً از واکسن‌ های کارآمدتر و موثرتر استفاده شده است، برخی از واکسن‌های وارداتی از اثربخشی پایین‌‌تری برخوردار هستند. درباره واکسن‌ های تولید داخل کشور هم تاکنون مطالعات میزان اثربخشی آنها منتشر نشده و اطلاعات موجود مرتبط با اظهار نظر اعضای هیات علمی و مسئولان موسسات و شرکت‌های واکسن سازی بوده است که به علت مساله تعارض منافع نمی‌توان به راحتی افکار عمومی را برای اثربخشی و بی‌عارضه بودن واکسن‌ها قانع کرد. در حال حاضر در بین واکسن‌ های موجود در ایران، واکسن آسترازنکا بالاترین اثربخشی را داشته است، اما به دلیل تحریم‌ها و مخالفت به آن، مردم با منع واردات و مصرف واکسن‌های معتبر مواجه شده‌اند. در بحبوحه پیک پنجم بیماری که مردم گروه گروه مبتلا و تلف می‌شدند، کشور در دولت قبلی این توانایی را داشت که واکسن‌های معتبر مزبور را از محل ساز و کار کوواکس سازمان بهداشت جهانی تهیه و در اختیار مردم گذارد، و برخلاف اظهارات مصطفی قانعی، عضو کمیته علمی کشوری مقابله با کرونا که اخیرا بیان داشته است «غیر از چین کسی به ما واکسن نمی‌داد»، ایران می‌توانست از انگلستان مستقیما وارد کند اما ترجیح داده شد این اتفاق نیفتد. در پایان درخصوص واکسن‌های ادعایی آسترازنکا که از منابع غیرمعتبر و غیرمجاز تهیه شده و بازگردانده شده‌اند، این پرسش مطرح است که اگر وزارت بهداشت و درمان معتقد به پذیرش واکسن‌هایی با محل تولید و مبدأ مجاز است و صرفا این نوع واکسن‌ها اجازه توزیع در مراکز واکسیناسیون را پیدا می‌کنند، عوارض این نوع واکسن‌ها که به صورت تشنج و مرگ در شرق و مرکز کشور طی هفته‌های گذشته پدیدار شده است، چگونه قابل توجیه است؟!