اجماع طرف‌ها برای رسیدن به توافق

آنچه که امروز در خصوص مذاکرات احیای برجام و رسیدن به توافق در وین مطرح می‌شود بیشتر گمانه‌زنی‌هاست و ریز مذاکرات روشن نیست و از سوی طرفین مذاکره نیز اعلام نشده است. تنها موضعی که تقریبا از سوی طرفین اعلام شده این بوده که 1+4 در میان خودشان در خصوص توافق ایران تا حدودی به اجماع رسیده‌اند. هر چند که طرف غربی گاهی نیز می‌گوید که توپ در زمین ایران است و گاهی ایرانی‌ها اعلام می‌کنند که آمریکایی‌ها باید تصمیم بگیرند که چه رویکردی در خصوص تضمینی که ایران خواستار آن شده از خود بروز خواهند داد. اخیرا نیز نمایندگان مجلس اعلام کردند که حتما این تضمین اخذ شود. لذا اگر صرفا همین موضوع در میان باشد و ایران خواهان این باشد که توافقی که امضا خواهد شد همانند برجام قبلی نباشد که سال 2015 به توافق رسیدند اما پس از چند سال رئیس‌جمهور بعدی آمریکا یعنی ترامپ به راحتی از آن خارج شد و نه تنها تحریم‌های ایران را باز گرداند بلکه تعدادی تحریم‌های اضافی را نیز بر علیه کشورمان به اجرا گذاشت و کشورهای دیگر نیز از آن پیروی کردند. با این حال با توجه به همه این اعلام‌ها و آنچه که در اخبار آمده و اعلام‌هایی که از جانب طرفین شده می‌توان این گمانه زنی را کرد که توافق روی مسائل هسته‌ای و اصول کلی برجام قبلی حاصل شده است. به عبارت دیگر آمریکا، اروپایی‌ها و چین و روسیه اجماعی را به وجود آوردند که برجام را مجدا احیا و توافق مجددی را امضا کنند. هر چند همان‌طور که گفته شد هنوز ریز مذاکرات و آنچه که در وین گذشته و می‌گذرد هنوز مشخص نشده که ایران تا همین جا که هست می‌ایستد و غنی سازی 60 درصدی خود را تحویل روسیه می‌دهد یا اینکه به صورت پله‌ای و مرحله‌ای این کار را انجام خواهند داد. لذا شاید همان‌گونه که آمریکایی‌ها می‌خواهند تحریم‌ها را بردارند و منابع مالی ایران را آزاد می‌کنند و فروش نفت و تعاملات بانکی ایران به حالت طبیعی باز خواهد گشت ایران نیز به تعهدات قبلی خود در قالب و چارچوب برجام باز‌گردد و طرفین به همان جایی که در سال 2015 داشتند باز ‌گردند. در هرصورت هر توافقی که با هر جزئیاتی انجام شده یا بشود امروز نشان داده می‌شود که طرفین به یک اجماع طرفینی رسیده‌اند. البته در حوزه تصمیم سیاسی شاید برای اینکه طرفین به توافق برسند تصمیماتی اتخاذ شود که فعلا توافق طرفینی انجام شود و سپس در همین راستا طرفین مطالبات خود را نیز مطرح کنند. لذا یا ایران باید تصمیم سیاسی بگیرد که در مورد شروط خود تجدید نظر کند یا اینکه پافشاری کند. از طرفی این تصمیم سیاسی باید از سوی آمریکایی‌ها نیز گرفته شود که از کنگره این تضمین را بگیرند که رئیس‌جمهور بعدی آمریکا به این توافق وفادار خواهند ماند. البته شاید راه میانه‌ای هم وجود داشته باشد که 4+1 این تضمین را بدهد یعنی سایر کشورها این تضمین را بدهند که رفتار آمریکا هر چه باشد ما به توافق وفادار خواهیم ماند و از تحریم‌های آمریکا پیروی نخواهیم کرد که این نیز می‌تواند نوعی تضمین برای ایران به حساب بیاید.