حمله به اوکراین و پیشرفت مذاکرات وین

شاید بحث بحران اوکراین و ارتباط آن به مذاکرات وین تاحدی تعجب انگیز به نظر برسد و بسیاری بپرسند که چه ارتباط منطقی بین احتمال حمله روسیه به اوکراین که چندین هفته است در فضا می‌چرخد و روس‌ها با اعزام بیش از یکصد هزار نیرو و مقادیر قابل توجهی ادوات زرهی اعم از هلیکوپتر، هواپیما و سایر جنگ افزارهای سنگین پشت مرزهای اوکراین عملا تهدید به اشغال اوکراین کرده‌اند، وجود دارد. بسیاری از رهبران کشورهای غربی در هفته‌های گذشته بارها علام کرده‌اند که روس‌ها ظرف چند روز آینده به اوکراین حمله خواهند کرد. اما آقای پوتین در حقیقت هیچ علامتی بروز نداده که آیا واقعا می‌خواهد به اوکراین حمله کند یا اینکه صرفا می‌خواهد تهدید به حمله نموده و از این رهگذر به هدف استراتژیک خودش برسد. البته همه می‌دانیم که آن هدف استراتژیک جلوگیری از پیوستن اوکراین به پیمان ناتو است. اگر اوکراین به پیمان ناتو بپیوندد به معنای آن است که ناتو یا ارتش غرب در مرزهای روسیه مستقر خواهد شد و پوتین بارها اعلام کرده که چنین وضعیتی را نمی‌پذیرد. اما حتی افراد غیرنظامی و افرادی که هیچ آگاهی از مسائل استراتژیک و نظامی ندارند گفته‌اند که اگر چنین حمله‌ای صورت گیرد با توجه به اینکه یکی پس از دیگری رهبران کشورهای غربی، روسیه را تهدید کرده‌اند که اجازه نخواهند داد که این حمله بدون پاسخ بماند و تلویحا گفته‌اند که هم از نظر نظامی به اوکراین کمک خواهند کرد و نیرو به اوکراین اعزام خواهند نمود و هم تحریم‌های بسیار سنگینی علیه روسیه اعمال خواهند کرد. مهم‌ترین تحریمی که اروپایی‌ها می‌توانند علیه روسیه اعمال کنند جلوگیری از صادرات گاز طبیعی روسیه به اروپا است. البته درست است که این جلوگیری ضربه هولناکی به اقتصاد روسیه وارد خواهد کرد اما برای اروپایی‌ها هم بدون هزینه نخواهد بود. در سرمای زمستان و قطع گازی که از روسیه می‌آید با توجه به اینکه خیلی آلترناتیو دیگری وجود ندارد شرایط دشواری برای اروپایی‌ها به وجود خواهد آورد. هیچ‌کس به‌صورت قطعی نمی‌تواند بگویند که آیا پوتین این جسارت و شهامت را خواهد کرد که به‌رغم تهدیدات رهبران غربی به اوکراین حمله کند و یا آنکه در حقیقت کوتاه خواهد آمد. اما چرا این مساله به مذاکرات وین گره می‌خورد. بدین خاطر که اگر روسیه به اوکراین حمله کند و درگیری که بعد از جنگ جهانی دوم گفته می‌شود جدی‌ترین درگیری نظامی میان شرق و غرب خواهد بود؛ در حقیقت روس‌ها آن وقت عملا دیگر نمی‌گذارند که توافقی میان ایران و 1+4 صورت گیرد و حمله روسیه به اوکراین عملا هر گونه روزنه امیدی را که مذاکرات وین دارد را در حقیقت مسدود خواهد کرد. البته شاید بتوان اینگونه برداشت کرد که بی‌تمایل نیستند که روسیه به اوکراین حمله کند. از آنجا که ایران تمام تخم‌مرغ‌های سیاست خارجی خود را در سبد روسیه و چین‌گذارده بنابر این هر قدر میان روسیه و غرب تخاصم، جنگ و نزاع بیشتر باشد به نفع ایران است و برعکس هر قدر که میان روسیه و غرب توافق و حالت آشتی‌جویانه باشد به ضرر ایران است، چون در آن صورت روس‌ها به هیچ وجه به خاطر ایران حاضر نیستند که مناسبات خود با غرب را مورد تجدید نظر قرار دهند. بنابراین ایران نیز منتظر است تا ببیند روسیه به اوکراین حمله می‌کند یا نه. اگر روسیه حمله نکند در آن صورت روسیه و غرب به سمت و سوی تنش‌زدایی پیش خواهند رفت که این خیلی به نفع ما نخواهد بود.