بازگشت هیات‌ها به وین و آغاز دور جدید مذاکرات

آرمان ملی: مذاکرات احیای برجام پس از چند وقت وقفه و بازگشت هیأت‌های مذاکره کننده به پایتخت‌ها جهت اتخاذ تصمیمات سیاسی، روز گذشته با بازگشت طرفین مذاکره و هیأت‌ها به هتل کوبورگ وین از سر گرفته شد تا به قرائت برخی طرفین آخرین دور مذاکرات به طور جدی و نفس‌گیر آغاز شود. عده‌ای از طرفین مذاکره و منابع دیپلماتیک نزدیک به مذاکرات معتقدند با توجه به حال و هوا و فضای مثبت و موثر حاکم بر مذاکرات می‌توان امیدوار بود که در این دور از مذاکرات حداقل تا پایان ماه جاری میلادی شاهد اعلام توافق از سوی طرفین باشیم. تحرکات اخیر پیرامون برجام به خصوص بازگرداندن معافیت‌های هسته‌ای ایران از سوی آمریکا و گفت‌وگو‌های دو جانبه وزرای خارجه طرفین برجام طی روزهای اخیر موید این نکته است که برجام در حال احیا است و فقط باید طرفین تصمیمات درست جدی و دقیق را در راستای دستیابی به توافق بگیرند.

آغاز دور جدید مذاکرات

ادامه دور هشتم مذاکرات رفع تحریم‌ها، از روز گذشته پس از چند روز تنفس در وین از سرگرفته شد و طرفین برجام برای ادامه مذاکرات به هتل کوبورگ بازگشتند تیم مذاکره کننده ایران در حالی عازم وین شده است که در هماهنگی کامل با نهادهای عالی کشور، به دستور کار مشخص درباره چهار حوزه مذاکراتی در وین رسیده است. علی باقری، رئیس تیم و مذاکره کننده ارشد ایران نیز که بامداد سه‌شنبه عازم وین شده است، پس از ورود به وین ظهر دیروز به وقت محلی با انریکه مورا، هماهنگ کننده کمیسیون مشترک برجام دیدار کرد. با پیشرفت مذاکرات در وین و انجام گفت‌وگوهای فنی مفصل و طولانی به ویژه در دورهای هفتم و هشتم، هیات‌های مذاکره کننده در وین، اوایل هفته گذشته به پایتخت‌ها برگشتند تا در خصوص مسائل باقی مانده به جمع بندی رسیده و تصمیم‌های سیاسی بگیرند. در این راستا یک منبع نزدیک به تیم مذاکره کننده ایران گفت؛ که تیم مذاکره کننده کشورمان طی مدت حضور در تهران طی هفته گذشته و جاری، به مشورت مفصل با مراجع عالی در کشور پرداخته است. تیم مذاکره‌کننده ایران، پس هماهنگی‌های صورت گرفته، در هر چهار حوزه مربوط به رفع تحریم‌ها، راستی آزمایی، دریافت تضمین‌ها و موضوع هسته‌ای، با دستور کار مشخص و در هماهنگی کامل با مراجع عالی کشور به وین سفر کرده است. تیم مذاکره کننده ایران، در مقایسه با ادوار قبلی مذاکرات، با هماهنگی گسترده‌تر و کامل‌تری نسبت به مراجع عالی تصمیم‌گیر در کشور، در مذاکرات حاضر شده است که به نظر می‌رسد فرصت متفاوتی را برای ۱+۴ در مذاکرات برای تصمیم‌گیری ایجاد کرده است. این در حالی است که علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان با اشاره به مذاکرات وین در توییتی نوشت: «ظرفیت‌ها و توانمندی‌های اقتصادی و تکنولوژیک کشور دارای ساختار یکپارچه است و رفع تحریم‌ها با هر شناسه‌ای باید برای همه بخش‌ها ماهیت یکسان داشته باشد. تجربه قبلی ثابت کرد که بدون رفع جامع و موثر تحریم‌ها، انتفاع اقتصادی پایدار از برجام بیشتر شبیه یک سراب است.

تماس‌های برجامی

وزیر امور خارجه کشورمان و «وانگ‌ای» وزیر امور خارجه چین در تماس تلفنی در خصوص مناسبات دو جانبه، روند مذاکرات هسته‌ای وین و تحولات بین‌المللی تبادل نظر کردند. در این تماس وزیر امور خارجه چین با اشاره به نامه سیدابراهیم‌ رئیسی به «شی جین پینگ» رئیس‌جمهور چین در خصوص روابط پکن و تهران، اعلام آمادگی کرد که روابط دو جانبه در همه زمینه‌ها گسترش و تعمیق یافته و همکاری و هماهنگی دو کشور در مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی بیش از پیش تقویت شود. حسین امیرعبداللهیان در ادامه این تماس تلفنی تصریح کرد که طرف غربی باید در حوزه لغو تحریم‌ها تصمیم جدی و موثر اتخاذ کند و فاصله معنادار خود را با سیاست‌های شکست خورده دولت قبلی آمریکا نشان دهد و این موضوع با لغو کلیه تحریم‌های مغایر با برجام و اقدام جدی در حوزه ارائه تضمین ممکن خواهد شد. همچنین ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه پس از دیدار با امانوئل مکرون همتای فرانسوی‌اش گفت موضع آن‌ها در زمینه توافق هسته‌ای بسیار نزدیک به هم است. پوتین درباره دیدار با مکرون گفت: ما درباره وضعیت پیرامون توافق هسته‌ای و احیای برجام که در سال ۲۰۱۵ انجام شد و در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت نیز به تایید رسید، گفت‌وگو کردیم. ما این عقیده مشترک را داریم که لازم است به تلاش‌های دیپلماتیک ادامه دهیم و به دنبال رسیدن به راهکارهایی در راستای حفظ این سند مهم باشیم.رئیس‌جمهور روسیه همچنین بیان کرد: ما موافق بودیم که مواضع‌مان در این زمینه بسیار نزدیک است یا به قول دیپلمات‌ها انطباق‌ دارند.

تهیه پیش‌نویس سند نهایی

نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی با اعلام اینکه سند نهایی برای احیای برجام پیش نویس شده است، جزئیاتی را درباره این سند و وضع فعلی مذاکرت وین مطرح کرد. میخائیل اولیانوف گفت: مسکو به دنبال به سرانجام رساندن مذاکرات وین درباره احیای توافق هسته‌ای تا آخر فوریه است. ما به شدت مخالف تعیین ضرب‌الاجل‌های ساختگی هستیم. در عین حال، با این موافقیم که مذاکرات نباید طولانی شود و اگر بخواهیم، می‌تواند تا آخر این ماه به اتمام برسد. این اتفاق با وجود اراده سیاسی وآمادگی طرفین برای نشان دادن انعطاف معقول به واقعیت می‌پیوندد. رئیس تیم مذاکره کننده روسیه در وین در این خصوص که مذاکرات در حال حاضر در چه مرحله‌ای است، گفت: فکر می‌کنم می‌توان گفت مرحله فعلی، مرحله آخر است. کارهای زیادی انجام شده است. اولیانوف ادامه داد: سند نهایی پیش‌نویس شده است. این سند بندهای متعددی دارد که باید بیشتر روی آن کار شود اما سند روی میز است. طولانی است و بیش از بیست صفحه دارد. این مبنای به پایان بردن مذاکرات در مدتی کوتاه است. طبق گفته نماینده روسیه در وین، این سند، سندی سیاسی خواهد بود که اقداماتی ملموس برای بازگشت به توافق اصلی را تشریح می‌کند. به گفته او، «این سند دربرگیرنده مسائل لغو تحریم‌های آمریکا و اقداماتی است که ایران باید در حوزه هسته‌ای انجام دهد ودر نهایت، شامل توالی اجرای این موارد توافق شده است.

آمریکا و معضل کنگره

رابرت مالی نماینده ویژه دولت آمریکا در امور ایران روز سه‌شنبه هشتم فوریه در یک نشست محرمانه با اعضای کنگره شرکت کرد و به آنها درباره روند مذاکرات وین گزارشی ارائه داد. این، اولین بار است که رابرت مالی از زمان انتصاب به عنوان نماینده ویژه دولت امور ایران و آغاز مذاکرات وین اعضای کنگره را در جریان وضعیت این گفت‌وگوها قرار داده است. آنطور که فیری بیکن آورده است: حضور مالی در این جلسه کنگره که پشت درهای بسته برگزار شده و در پی اعمال فشار از سوی رهبران جمهوریخواه کمیته سیاست خارجی انجام گرفته است. این در حالی است که رسانه‌ها معتقدند حضور او نشان می‌دهد که دولت آمریکا در آستانه ورود مجدد به توافق هسته‌ای مورد بحث با ایران و کاهش تحریم‌های تهران قرار دارد. جمهوریخواهان مدتهاست که راب مالی را تحت فشار قرار می‌دهند تا درباره مذاکرات با ایران توضیحاتی ارائه کند اما این تلاش‌ها تاکنون نتیجه‌ای نداشت تا اینکه روز جمعه جمعی از قانونگذاران در نامه‌ای رسمی به وزارت امورخارجه آمریکا خواستار حضور راب مالی در مقابل مجلس نمایندگان شدند. مالی همچنین قرار است روز چهارشنبه جلسه‌ای محرمانه با کمیته روابط خارجی مجلس سنای آمریکا به سرپرستی باب منندز داشته باشد و به سوالات درباره مذاکرات وین پاسخ دهد. با این حال گروهی از جمهوری‌خواهان کنگره آمریکا در نامه‌ای به رئیس‌جمهور این کشور هشدار دادند از اجرایی شدن هر گونه توافق با ایران، در صورتی که به تایید کنگره نرسد، ممانعت خواهد شد.