آرمانملی- محمدسیاح: یکی از موضوعاتی که بانکمرکزی آن را دنبال میکند استفاده از فرصت بلاکچین است که البته عمر زیادی هم در ایران ندارد، بر این اساس بانکمرکزی تصمیم به ایجاد رمزارزی گرفته که بهگفته خودش صرفا شکل دیگری از ريال است و قرار است در مبادلههای دیجیتالی مورد استفاه قرار بگیرد. براساس اعلام مقامات بانکمرکزی این نوع از ريال همتراز و همارزش سایر انواع ريال نظیر اسکناس، سکه و داراییهای دیجیتال (کارتهای عابربانک) است و ارزش بیشتری ندارد! یکی از مهمترین ویژگیهایی که برای این نوع ريال مطرح میشود برداشتهشدن واسطه مبادلات مالی است. بدینمعنا که دارنده رمزارز ملی میتواند بدونواسطه یعنی بانک یا هر نظام پرداختی مابین خریدار و فروشنده را حذف کرده و مستقیم پرداخت صورت بگیرد! با این حال این نوع ريال که به رمزارز ملی معروف شده هیچ ارتباطی به رمزارزهای رایج و داراییهای دیجیتالی ندارد و همانطور که گفته شد ارزش آن همیشه برابر ريال خواهد بود.
عباس آشتیانی، مدیرعامل انجمن بلاکچین ایران در پاسخ به اینکه تعریفی که بانکمرکزی برای رمزارز ملی ارائه داده این است که صرفا مردم بتوانند پول خود را به شکل دیگری در اختیار داشته باشند؛ با توجه به اینکه کارکرد این نوع ريال مانند سایر انواع آن است وجود رمزارز ملی چه اهمیتی دارد، به «آرمانملی» گفت: همانطور هم که بهدرستی اشاره کردید رمزارزریال شکل دیگری از همان ریال است و قوانین پولی و مالی متفاوتی به آن از هیچ جهتی وارد نیست و همه سیاستهای بانکمرکزی بهعنوان متولی حوزه پولی کشور بر این رمزارزها هم حاکم است، اما نکتهای که باید به آن توجه کرد این است که این سوال را روزی که کارتهای عابربانک قرار بود که در اقتصاد کشور وارد شود و ريال بهصورت دیجیتال مورد استفاده قرار بگیرد و مردم به اسکناس عادت داشتند، هم پرسیده میشد که شکل دیجیتال ریال چه فرقی با اسکناسهایی که در دست مردم است، دارد. او ادامه داد: نمیتوان به این شکل به موضوع نگاه کرد، فناوری بلاکچین فواید بسیاری دارد که میتواند باعث توسعههایی در آینده شود که حتی بخشی از آن همچنان پنهان است. ولی از فوایدی که امروزه مشخص هستند و میتوان به آن اشاره
کرد، این است که تسویه و جابهجایی ریال بهصورت دیجیتالی (کارتهای عابربانک و بانکداری الکترونیک) که بیش از ۱۰ سال در بانکداری کشور استفاده میشود نیازمند اتاقهای پایاپای، اتاق تسویه، اتاق ساتنا و پایا و دیگر امکانات است. درحالیکه در شکل رمزنگاریشده ریال تسویهها از طریق شبکه بلاکچین و با مالکیت قطعی انجام میشود که این یکی از مهمترین ویژگیها و تفاوتها با انواع ريال قبلی است. آشتیانی تصریح کرد: بهطور مثال زمانیکه افراد یک رمزارز را از داخل کیفپول خودشان به کیفپول گیرنده ارسال میکند، این تراکنش در یک بلاک بلاکچین یا شبکه زنجیرهای روی گوشی ثبت و مالکیت آن کاملا منتقل میشود. درحالیکه در روشهای فعلی برای انواع تسویهها نیازمند واسطههای دیگری مانند اتاق تسویه پایاپای، پایا، ساتنا، بینبانکی و غیره خواهیم بود.
شفافیت در جریان نقدینگی
مدیرعامل انجمن بلاکچین ایران تصریح کرد: یکی از دیگر ویژگیهای این نوع ريال، استفاده از شفافیت بلاکچین است، یعنی میتوان جریان ریالی که بهصورت رمزنگاری خلق میشود را بین کیفپولهای مختلف مشاهده کرد و این میتواند منبع کسبوکارهای آینده باشد تا اطلاعات جریان نقدینگی کشور، استان، شهر، محله و ساعات مختلف و غیره را بهدست آورند تا به توسعه کسبوکارها کمک کند. امروزه میبینیم که منبع درآمد شرکتهای بزرگی نظیر «متا» یا همان «فیسبوک» سابق از محل تجزیهوتحلیل اطلاعات بوده، هست و خواهد بود. ویژگی تحلیل دادهای که تکنولوژی بلاکچین به این ريال اضافه میکند خودش میتواند کمک بزرگی به کسبوکارها باشد. او اضافه کرد: ویژگی دیگری که این نوع ريال دارد و میتواند به توسعه کسبوکارها کمک کند این است که مردم میتوانند هزینه خدمات آنلاین اپلیکیشنهای خدماتی را که پیش از این از طریق واسطه پرداخت میکردند را بدون واسطه پرداخت کنند. از طرفی امنیت و سرعت نقلوانتقال پول میتواند دچار تحول بزرگی شود.
کجا خرج کنیم؟
آشتیانی در پاسخ به این سوال که با توجه به اینکه بانکمرکزی برای ایجاد این نوع از ریال بستری فراهم نکرده و استفاده از پول دیجیتال در کشور مهیا نیست، آیا الان زمان مناسبی برای رونمایی از چنین چیزی است و آیا این اقدام در کشور دیگری سابقه دارد؛ گفت: در کشورهای دیگری نظیر چین بهصورت محدود و پایلوت انجام شد و حجم مبادلاتی که با رمزپول «یوان» انجام شده به چندین میلیارد یوان رسید، اما طبیعتا زیرساخت هیچ کشوری قبل از ایجاد رمزپول ملی یا شکل جدیدی از پول ملیشان فراهم نیست. زمان میبرد تا اپلیکیشنها، سرویسها و بانکها کیفپول خود را توسعه بدهند و مردم به نحوه نگهداری کلیدخصوصی، عمومی و کیفپولهای رمزگذاری شده یا داراییهای دیجیتال عادت کنند. او ادامه داد: یکی از پیشبینیهای من این است که شرکتهای پرداختیاری و درگاههای بانکی همین الان بخش بزرگی از تراکنشهای بانکی کشور را تشکیل میدهند دچار تغییر و تحول خواهند شد و احتمالا بهجای اینکه درگاه پرداخت بهصورت قبل وجود داشته باشد این درگاهها تبدیل به توسعهدهندگان کیفپولهای شخصی افراد شوند. مدیرعامل انجمن بلاکچین ایران توضیح داد: این زیرساخت نرمافزاری بوده
و الان هم آماده نیست، ولی بهزودی هم شاهد توسعه و هم تغییر ماهیت بهویژه در نظامهای پرداخت خواهیم بود.
ارزش رمزارزملی برابر ريال
آشتیانی در واکنش به اینکه برخی ارزهای دیجیتال معتبر را با رمزارز ملی مقایسه میکنند، افزود: قیاس رمزپول ملی با بقیه رمزارزها یا داراییهای دیجیتال درست نیست. بلاکچین تکنولوژی و مفهوم است و با این تکنولوژی میتوان رمزارزی تولید کرد که قیمت آن همواره معادل یک ریال کشور باشد. میتواند معادل سهام یک شرکت، یک گرم طلای 18 عیار، کالا یا خدمات باشد. او گفت: در حقیقت نوع نگهداری و ارزشهاست که تغییر میکند و مردم بدانند که قرار نیست این نوع ريال ارزشی بالاتر از یک ریال داشته باشد و تا ابد برابر ريال خواهد بود و صرفا شکل دیگری از ریال است. مدیرعامل انجمن بلاکچین ایران ادامه داد: رمزارز ملی تابع سیاستهای پولی- مالی بانکمرکزی خواهد بود، یعنی وقتی بانکمرکزی در کشور خلق پول میکند مهم نیست که بهصورت اسکناس، دیجیتال (کارت عابربانک)، حساب دفتری بانکها یا رمزپول ملی انجام میشود، این اتفاق موجب تقویت ارزش ریال نخواهد شد! رمزپول ملی تغییری در ماهیت استفاده از پول در کشور خواهد بود و نه بیشتر و شاید در آینده با فراهمشدن زیرساختهای استفاده از این فناوری بتواند ارزش واقعی چنین اقدامی را نشان دهد، ولی در حال حاضر که
نه زیرساخت فراهم است و نه اقتصاد و این در شرایطی است که به رشد و توسعه برسد، برای مردم فرقی نمیکند که از کدام روش پرداخت یا کدام نوع ريال برای مبادلات خود استفاده کنند!