دانــستنی‌هـــا

مضرات تماشای زیاد «مانیتور»

برای کودکان

متخصصان می‌گویند: صرف زمان زیاد بازی کودکان با گوشی و تبلت می‌تواند، ساختار و عملکرد مغز آنها را مختل کند. دلایل زیادی وجود دارد که بخواهیم کودکان را از صرف‌کردن وقت زیاد در برابر صفحه نمایش دستگاه‌های الکترونیکی (به مانند مانیتور کامپیوتر) بازداشته و آنها را محدود کنیم که از جمله می‌توان به تشویق به انجام فعالیت‌های سالم، بازی بیرون از خانه، پروراندن عادات سالم برای خوابیدن و نیز ترویج روابط اجتماعی حضوری، اشاره کرد اما یکی دیگر از عللی که می‌توان برای محدود ساختن کودکان از صرف زمان زیاد در برابر صفحات نمایش نام برد، «سلامت چشمان» آنهاست. هر روز بیشتر و بیشتر زندگی افراد در برابر مانیتورها و صفحات نمایش می‌گذرد. حال چه علت آن برای کار باشد و یا مدرسه، تفریح و یا ارتباطات اجتماعی، چطور والدین می‌توانند محدودیتی واقع گرایانه را در این ارتباط برای اعضای خانواده خود قائل شوند؟ مشکلات چشمی براثر نگاه‌کردن زیاد به صفحه نمایش رخ می‌دهد. در این جا قصد داریم تا به برخی از مواردی که بر اثر نگاه طولانی به صفحه نمایش بر چشم کودکان تاثیر می‌گذارد، اشاره کنیم:

خستگی چشم

خستگی چشم که «استنوپیا» نامیده می‌شود، با ناراحتی چشم، تاریکی دید و سردرد همراه است. استنوپیا در اثر استفاده بیش از حد از چشم‌ها رخ می‌دهد. برای مثال، تمرکز طولانی‌مدت بر روی صفحه نمایش می‌تواند سبب این مساله شود. همچنین هرگونه تابش از صفحه نمایش به چشم‌مان، بیشتر سبب خستگی چشم می‌شود. کودکانی که دچار «خستگی‌چشم» می‌شوند، ممکن است از سردرد، چشم درد و یا احساس خستگی نیز شکایت داشته باشند. آنها ممکن است علاقه‌مندی به خواندن را از دست بدهند.

سوزش چشم

با استفاده طولانی‌مدت از صفحه نمایش و کامپیوتر، ممکن است چشم‌ها دچار خشکی و سوزش شوند. تحقیقات نشان می‌دهد افراد در تمام سنین، زمانی‌که به صفحه نمایش خیره می‌شوند، کمتر چشمان‌شان را باز و بسته کرده و چشمک زده و همین امر سبب می‌شود چشمان‌شان خشک شود. این مساله برای کودکان می‌تواند بدتر هم باشد؛ چرا که ممکن است آنها مجبور باشند به مانیتوری نگاه کنند که برای افراد بزرگسال تنظیم شده است. هم‌چنین زمانی‌که چشمان کودک برای مدتی طولانی از نزدیک به روی چیزی تمرکز می‌کند، ممکن است باعث شود آنها بعدا برای تنظیم فاصله دید دچار مشکل شوند؛ هر چند این مشکلی کوتاه‌مدت است و چشم بار دیگر به انعطاف‌پذیری طبیعی خود باز می‌گردد.

نزدیک‌بینی

بچه‌هایی که پیوسته به صفحه نمایش نگاه می‌کنند، کودکانی هستند که عادت به ماندن در خانه دارند. قرارگرفتن در «نور طبیعی روز» برای چشم‌ها امری حیاتی به‌شمار می‌رود. کودکان باید برای سلامت خود و نیز چشمهایشان بیرون از خانه بازی کنند. تحقیقات نشان داده است کودکانی که زمان بیشتری را در خانه صرف می‌کنند، احتمال بیشتری دارد که به «نزدیک‌بینی» (میوپی) دچار شوند. این در حالی است شمار موارد نزدیک‌بینی در کودکان به شکلی چشمگیر در ۳۰ سال گذشته افزایش یافته است. نگاه طولانی‌مدت به صفحه نمایش برای کودکان می‌تواند ضررهای دیگری از جمله «اختلال خواب» نیز داشته باشد. محتواهای هیجان انگیز مانند «بازی‌های کامپیوتری» و فیلم‌ها می‌توانند کودکانی را که باید خود را برای خوابیدن در رختخواب آماده کنند، سر وجد بیاورد. تحقیقات نشان داده زمانی که کامپیوتر و دستگاه‌های مشابه شب هنگام استفاده می‌شوند، «نورآبی» صفحه نمایش سبب می‌شود «ریتم خواب مغز» تغییر کند. این نور آبی سبب می‌شود مغز تصور کند «روزهنگام» است و ریتم شبانه روزی بدن را تغییر دهد.«آکادمی چشم پزشکی آمریکا» می‌گوید فعلا شواهد علمی که بتواند ثابت کند «نورآبی» دستگاه‌های الکترونیکی مضر است و به چشم آسیب می‌رساند، در دسترس نیست. راهکار بهتر آن است که عادت‌های سالم را برای محافظت از چشم کودک خود در طول زمان نمایش اجرا کنید. هنگامی‌که زمان خواب می‌رسد، بهترین کاری که می‌توانید انجام دهید، محدودکردن زمان نگاه آنها به صفحه نمایش، به‌ویژه در ساعت قبل از خواب است. بهتر است یکساعت پیش از خواب به صفحه نمایش دستگاه‌های الکترونیکی نگاه نکنند.