گلايه رئيس آژانس در آستانه مذاكرات برجام

آرمان ملی: گرچه مذاکرات احیای برجام کمتر از دو هفته دیگر از 8 آذر ماه در وین کلید خواهد خورد اما برجام همچنان با چالش‌‌ها و مشکلاتی روبه‌رو است که شرایط را برای هرچه تسهیل شدن دستیابی به توافق در کوتاه مدت سخت‌‌تر کرده است. از طرفی شروط ایران برای مذاکرات برجامی همچون تضمین آمریکا برای عدم خروج از برجام حتی در دولت دیگر باعث شده تا موضع‌گیری آمریکایی‌ها با اما و اگرها و اضافاتی همراه باشد و از طرف دیگر نگرانی‌های تروئیکای اروپا و همچنین تحرکات رژیم صهیونیستی باعث شده تا تحلیلگران غربی درصد موفقیت در توافق را 50 درصد بدانند. این در حالی است که علی باقری معاون سیاسی وزیر امور خارجه کشورمان و رئیس تیم مذاکره کننده اخیرا در سفر به اروپا و ملاقات با مقامات کشورهای آلمان، فرانسه ، انگلیس و اسپانیا مذاکراتی در راستای اعلام مواضع ایران و لزوم همکاری همه طرف‌های برجام برای احیای این توافق داشته و خود این مذاکرات را سازنده و موفق دانسته است. این در حالی است که ایران خود را برای نیل به یک توافق خوب و مطلوب آماده می‌کند و آنطور که از سخنان مقامات کشورمان در دستگاه سیاست خارجی شنیده می‌شود همه چیز برای مذاکرات فراهم است. این در حالی است که دو هفته منتهی به مذاکرات از حساسیت‌های بالایی برخوردار است و حتی احتمال می‌رود که برخی تحرکات منفی علیه برجام از سوی دیگر کشورها این مذاکرات و موضع طرفین توافق را تحت تاثیر قرار دهد. یکی از این مسائل را می‌توان در شیطنت برخی کشورها در شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی دید. جایی که پیش از این نیز در شهریور ماه بیانیه‌ای سیاسی و ضد ایرانی علیه کشورمان صادر کرد. این در حالی است که در حال حاضر نیز گمانه‌زنی‌هایی مبنی بر صدور قطعنامه و بیانیه ضد ایرانی مطرح می‌شود. پیش از این در مهرماه رافائل گروسی مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گفت و گو با رسانه‌ها رسما خواستار ملاقات با حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه ایران شد تا درباره موضوعات مربوط به فعالیت‌های هسته‌ای ایران با وی رایزنی کند. وی مدعی شده بود من به این تماس در سطح سیاسی نیاز دارم و این اجتناب ناپذیر است چون بدون آن نمی‌توانیم یکدیگر را درک کنیم.» با این حال ایران درخواست گروسی را رد کرد تا گمانه‌زنی‌ها پیرامون احتمال صدور قطعنامه و بیانیه علیه ایران گسترش یابد. باید دید اگر احیانا چنین اتفاقی رخ داد موضع ایران چگونه خواهد بود و از طرف دیگر مذاکرات پیش رو چه تاثیری از این مساله خواهد پذیرفت. البته برخی رسانه‌های غربی نیز صدور قطعنامه شورای حکام علیه ایران را بعید دانسته‌اند. چرا که با توجه به بازگشت ایران به مذاکرات وین به نظر می‌رسد که تروئیکای اروپا و آمریکایی‌ها چنین ریسک غیرعاقلانه‌ای را نکنند.
تلاش انگلیس برای تصویب قطعنامه
با وجود اینکه همه از احیای برجام و توافق سخن می‌گویند اما برخی کشورها همزمان رویکردهای دیگر خود را نیز پیش می‌برند. در این راستا خبر می‌رسد که انگلیس تلاش‌هایی رای برای صدور قطعنامه علیه ایران در نشست آتی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی صورت داده است. مقامات آمریکا، فرانسه، آلمان و انگلیس طی چند هفته اخیر درباره امکان صدور قطعنامه علیه ایران در نشست آتی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به بهانه آنچه محدودیت‌های ایران برای بازرسان آژانس انرژی اتمی خوانده شده است، بحث و تبادل نظر کرده‌‌اند و انگلیس فعالانه تلاش کرده است تا طرف‌های دیگر (آمریکا، فرانسه و آلمان) را برای صدور یک قطعنامه انتقادی علیه ایران در نشست آتی شورای حکام که روز 25 نوامبر (4 آذر) برگزار می‌شود، متقاعد کند. با این حال، دیپلمات‌های اروپایی گفته‌اند که با توجه به اینکه ایران آمادگی خود برای از سرگیری مذاکرات وین را اعلام کرده و تاریخ مذاکرات نیز تعیین شده است، بعید است که قطعنامه‌ای علیه ایران در نشست آتی شورای حکام صادر شود. طرف‌های غربی پیش از این نیز به‌منظور تحت فشار قرار دادن ایران و امتیاز گرفتن در مذاکرات، بحث صدور قطعنامه علیه ایران در شورای حکام را مطرح کرده بودند، اما هربار با ایستادگی قاطعانه ایران مواجه شده و در نهایت مجبور به عقب‌نشینی شدند.
نا امیدی گروسی
مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در اظهاراتی، عدم ارتباط خود با دولت جدید ایران درخصوص مسائل هسته‌ای را «حیرت‌انگیز» خواند و گفت که انتظار داشته پیش از نشست آتی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، به ایران سفر کند. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز جمعه اعلام کرد که انتظار داشت پیش از نشست آتی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در تاریخ ۲۲ نوامبر سفری به ایران داشته باشد اما از اینکه تاکنون دعوتنامه‌ای در این زمینه دریافت نکرده، ناامید شده است. وی در ادامه مدعی شد عدم ارتباط وی با دولت جدید ایران از زمان به روی کار آمدن درخصوص مسائل حائز اهمیت، «حیرت‌انگیز» است. وی در عین حال گفت که تنها «مکالماتی فنی» با محمد اسلامی، رئیس جدید سازمان انرژی اتمی ایران داشته است. مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیش‌تر نیز در گقت‌وگو با فایننشال تایمز گفته بود: من نتوانسته‌ام با وزیر خارجه جدید ایران گفت‌وگو داشته باشم. من باید در سطح سیاسی این تعامل را داشته باشم. این مساله لازم‌الاجرا است. بدون آن ما نمی‌توانیم یکدیگر را درک کنیم. وی در بخش دیگری از گفت‌وگوی خود با اشاره به آنچه مشکلات مرتبط با دسترسی به سایت کرج عنوان کرد، گفته بود: مسأله‌ای در کرج وجود دارد و من دارم روی آن کار می‌کنم. چاره موقت ما شدیدا تحت تاثیر قرار گرفته و دیگر بی‌عیب نیست، اما بی‌ارزش هم محسوب نمی‌شود. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اندکی پس از سفر ماه سپتامبر گروسی، از ایران شکایت کرد که دسترسی «ضروری» به یک کارگاه تولید قطعات سانتریفیوژ را فراهم نکرده است. یکی دیگر از مناقشات طولانی مدت بین ایران و آژانس مربوط به وجود ذرات هسته‌ای در سایت‌های اعلام نشده است که آژانس بار‌ها گفته که از توضیحات ایران در این مورد راضی نشده است. این موضوع خطر صدور قطعنامه علیه ایران در شورای حکام را در پی دارد. اظهارات گروسی در حالی بیان می‌شود که مذاکرات هسته‌ای که دو روز پس از انتخابات ریاست جمهوری ایران در خرداد ماه گذشته در وین متوقف شده بود باید در تاریخ ۲۹ نوامبر(8آذر) از سر گرفته شود.