رشد نقدينگی بدون استقراض؛ نمیشود كه!
آرمانملی- محمدسیاح: بانکمرکزی در آخرین آمار خود از رشد 39.5 درصدی نقدینگی در شهریور ماه امسال خبر داده بهگونهای که هماکنون پایه پولی کشور از مرز 5 هزار هزار میلیارد تومان عبور کرده است در واقع نقدینگی که بهعنوان مهمترین شاخصه در رشد تورم شناخته میشود در حالی با این رشد مواجه شده که دولت در ماههای اخیر یکی از مهمترین دستاوردهای خود را عدم استقراض از بانکمرکزی و در نتیجه عدم خلق پول اعلام کرده و مدعی شده که در این مدت صرفا با فروش اموال مازاد و اوراق بدهی توانسته هزینههایش را پرداخت کند. با این وجود آمار جدید افزایش نقدینگی بهخوبی نشان میدهد که دولت در این باره خیلی صادقانه عمل نکرده است. برخی از کارشناسان اقتصادی بر باورند اگرچه دولت از عدم استقراض خبر داده اما دستدرازی به ذخایر بانکها نتیجهای جز خلق پول نداشته است از سوی دیگر دولت بههر حال بهدلیل کمبود منابع درآمدی و کسری بودجه 370 هزار میلیارد تومانی که در سال آینده هم با پافشاری بر سیاستهای امروز ادامه پیدا خواهد کرد قطعا در وضعیت بدتری گرفتار و تبعات آن باقی مانده اقتصاد ایران را نابود میکند که این به معنای ورشکستگی دولت و کشور و
احتمال وقوع تورم سه رقمیای است که بارها درباره آن هشدار داده شده بود. علی قنبری، کارشناس اقتصادی در این باره به «آرمانملی» گفت: کسری بودجه حدود 400 هزار میلیاردتومان مطرح شده و درآمد دولت از محل فروش اوراق بدهی یا فروش اموال مازاد قطعا رقم قابلتوجهی نیست. کسری بودجه و هزینههای زیادی که دولت دارد این موضوع را به ذهن متبادر میکند که بخشی از کسری بودجه از محلهای افزایش نقدینگی و تورمزا تامین شده است. او ادامه داد: هم دولت گذشته و دولت فعلی با توجه به کسری بودجه و هزینههای قابلتوجه بهویژه هزینههای جاری که کنترب آن بهترین راه برای کنترل تورم و نقدینگی است و متاسفانه خیلی مورد توجه قرار نمیگیرد، رقمهای کسری بودجه دولت را افزایش داده و بهنظرم رقم نقدینگی با این رویه عملکردی افزایش بیشتری خواهد داشت و تورم همچنان رشد خواهد کرد که این به بروز وضعیت نامناسبتری در کشور منجر میشود. قنبری افزود: امیدوارم دولت سیزدهم با شعارها و وعدههایی که داده بتواند تورم را کنترل کند و وضعیت نامطلوب کنونی مردم را بهبود ببخشد.
دولت کاری برای نقدینگی نکرد
این کارشناس اقتصادی در واکنش به اینکه بهنظر میرسد فعالیتهای دولت در حوزه کنترل نقدینگی اصلا موفق نبوده است و افزایش نقدینگی یا بهدلیل اقدامات دولت است یا دستگاههای اقتصادی؛ در این وضعیت دولت چه اقدامی برای کنترل نقدینگی باید انجام دهد، توضیح داد: قطعا اقداماتی که دولت در این راستا انجام داده موثر نبوده که اگر بود تورم باید کنترل میشد ولی در حال حاضر تورم بهشدت افزایش پیدا کرده و در دولت فعلی بسیاری از اقلام
60 تا 70 درصد گرانتر شدهاند. بنابراین حرفی که دولتهای گذشته و فعلی میزنند که از محل تورمزا کسری بودجه را تامین کردهاند حرف قابل قبولی نیست. قنبری ادامه داد: بهنظر من یکی از راههای حل کسری بودجه این است که باید از فرارهای مالیاتی جلوگیری کرد و درآمدهای مالیاتی را افزایش داد و از کسانیکه وابسته به حاکمیت بوده و مالیات نمیدهند هم مالیات بگیریم. راه دوم این است که بودجههای جاری غیرمولد به منظور صرفهجویی حذف شوند. نمونه این بودجهها دستگاههای حوزوی هستند که خیلی فعال نیستند و در مقابل هزینههای قابلتوجهی هم دارند که دولت باید تلاش کند تا این هزینهها را کم کند و در هزینههای جاری صرفهجویی کند. او افزود: ضمن اینکه بسیاری از اموال مازاد دستگاه و شرکتهای دولتی و حاکمیتی و بانکها وجود دارد که هیچ ارادهای برای فروش این اموال دیده نمیشود؛ چراکه این اموال و املاک به حیاط خلوتی برای مدیران دولتی در بخشهای مختلف تبدیل شده است و حاضر نیستند از آنها دست بکشند. فروش اوراق بدهی و مشارکت هم راهکار آخر است و باید کاری کنند که برای خریداران جذابیت داشته باشد. بالابردن نرخ بهره یا سود از جمله این
راههاست.
اما و اگرهای بودجه سال 1401
قنبری تصریح کرد: قطعا دولت با همه مشکلاتی که وجود دارد تا پایان سال به نوعی کشور را اداره خواهد کرد؛ بهنظر من رئیس جدید سازمان برنامه و بودجه هم آشنایی خاصی با بودجهریزی ندارد چون ایشان هم هیچ ارتباطی با مسائل بودجهای ندارد و شعارهایی هم که داده نمیتواند عملیاتی کند! رئیس سازمان برنامه و بودجه باید بودجه را با کسری صفر ببندد و تلاش کند دستگاههایی که بیجهت برای خود بودجه اختصاص دادند که تعداد آنها هم کم نیست بهویژه دستگاههای فرهنگی و حوزههای علمیه غیرمولد باید از بودجه حذف شوند که عدد و رقم این بودجهها بسیار هم بالاست که با حذف آنها میتوان صرفهجویی کرد. اضافه کرد: اگر این اقدامات صورت بگیرد میتوان امیدوار به کاهش نرخ تورم بود و بعد از آن باید برای جذب سرمایهگذاری در کشور و رشد تولید ناخالص داخلی و صادرات تلاش شود تا ارز ناشی از صادرات وارد کشور شود تا بتوان نرخ افزایش دلار را کنترل کرد. این کارشناس اقتصادی در واکنش به اینکه در شرایط حاضر بهنظر میرسد دولت هیچ برنامهای برای مدیریت اقتصاد ندارد، توضیح داد: من در این دولت هیچ برنامهای برای کنترل اقتصادی نمیبینم و هیچ برنامهای هم اعلام
نشده و هیچ دورنمای روشن و مثبت و امیدوارکنندهای برای کنترل تورم و نقدینگی و نرخ ارز و بیکاری ندارد و با این مسیری که دولت در حال طیکردن است و با قدمهای کوچک و متزلزلی که برمیدارند؛ به مشکلات پاسخی نخواهند داد و نمیتوانند اقدام زیربنایی برای حل مشکلات کشور داشته باشند. قنبری تاکید کرد: به همین دلیل است که شخصا خیلی امیدوار به بهبودی وضعیت اقتصادی در این دولت نیستم و دورنمای روشنایی هم برای حل این مشکلات در کوتاهمدت نمیبینم و اگر بخواهند کاری انجام بدهند باید اصلاحات ساختاری کنند و به رفتارهای سیاسی توجه کنند و در مورد برجام هم کوتاه بیایند تا مسائل تحریمی و FATF را حل کرده و برای سرمایهگذاری احساس امنیت بهوجود بیاورند. دولت باید برای حل مشکلات اقدامات جدی و با برنامهای را انجام بدهد قبل از آنکه دیگر همین اندک فرصت های باقی مانده از دست برود، بسیاری از کارشناسان معتقدند که دولت هنوز با پذیرش برجام و برداشتن تحریمها و پیوستن به FATF و کاهش تنش با کشورهای جهان بهویژه همسایگان و تمرکز به منافع ملی بهجای شعارزدگی و آرمانگرایی و ایجاد چهره ناامن از سیاستهای ایران در جهان؛ میتواند به راه بهبودی
برسد.
