آرمان ملی- علیرضا پورحسین: از زمانی که کمیساریای عالی انتخابات عراق نتایج انتخابات پارلمانی که در دهم اکتبر برگزار شد را اعلام کرد، گروههای شیعی مخالفت خود را با نتایج این انتخابات اعلام کردند و به دنبال آن گروهی از شهروندان عراقی به تظاهرات در مناطق مختلف این کشور پرداختند که روز جمعه به خشونت کشیده شد. در پی درگیریهای خشونت آمیز در جریان اعتراضات موسوم به جمعه فرصت نهایی، نخست وزیرعراق دستور بررسی همه جانبه وقایع روز جمعه در مناطق مختلف اطراف منطقه سبز و ارائه نتایج تحقیقات را صادر کرد. اعتراضاتی که منجر به جان باختن چند نفر و مجروحیت دهها نفر دیگر شد. در راستای بررسی این مساله «آرمان ملی» گفت و گویی با امیر موسوی، دیپلمات پیشین ایران داشته است که در ادامه میخوانید.
علل اصلی تظاهرات و درگیری های روز جمعه در عراق چه بود؟
حدود 18 روز اعتراضات در عراق آغاز شده بود که علت اصلی آن اعتراض به نتایج انتخابات بود و برخی گروه های عراقی بر این باور هستند که در انتخابات تقلب رخ داده است. این گروه های عراقی بیشتر از طرفداران حشد الشعبی هستند و این اعتراضات را به منطقه سبز کشاندند که بیشتر محل استقرار دستگاه های دولتی است. معترضان از مسیر پل معلق بغداد قصد ورود به منطقه سبز عراق را داشتند که گارد ریاست جمهوری و نیروهای ضد شورش با آنها برخورد میکند و اعتراضات به خشونت کشیده میشود. در این میان گروه سومینیز در اعتراضات با لباس شخصی حاضر بوده است که اقدام به تیراندازی کرده است. این لباس شخصیها درگیری را مسلحانه کرده و به سمت معترضین به انتخابات تیراندازی کرده اند. این درگیریها تا بامداد شنبه ادامه پیدا کرد تا این که قیس خزعلی، فرمانده گروه عصائب الحق وارد تظاهرات شدند و تظاهرکنندگان را آرام کردند. هنوز مشخص نیست لباس شخصیها که منجر به خشونت کشیدن تظاهرات شدند وابسته به کدام گروه بوده اند. برخی معتقدند این لباس شخصیها بعثی بوده و برخی بر این باورند که از طرفداران الکاظمیهستند و حتی برخی گفتهاند که شاید از طرفداران جریان صدر
هستند. در میانه این درگیری ها، صدر پیغامیصادر کرد و طرفین را به آرامش دعوت کرد و سفر خود به بغداد را نیز نیمه تمام رها کرد. رئیس جریان فتح نیز این خشونتها را محکوم کرد و از معترضان خواست تا آرامش خود را حفظ کنند. قیس خزعلی اما نقش مهم تری در آرام کردن تظاهرات داشت. او عنوان کرد که اگر نیروهای امنیتی ما را بکشند، باز هم با آنها برخورد نظامینخواهیم کرد و جنایتها را از طریق قوه قضائیه عراق پیگیر میشویم. در راستای آرام کردن فضا، الکاظمینیز درخواست تشکیل کمیته حقیقت یاب را داد تا شلیک کنندگان مجازات شوند. در واقع اولین جرقه که منجر به خشونت کشیدن اعتراضات شد، توسط همان گروه ناشناس رقم خورد به این شکل که خیمه های اعتصاب کنندگان را به آتش کشیدند.
به چـه علت از ابتـــدا اعتــــراضات از طریق دستگاههای دولتی عراق پیگیری نشد؟
لج بازی کمیته انتخابات عراق، علت اصلی این اعتراضات است. این کمیته عنوان کرده است که بازشماری آرا را انجام نمیدهد. در حالی که چهره های مختلف عراقی از نوری المالکی گرفته تا مصطفی الکاظمیو صدر میخواهند اوضاع را آرام کنند اما کمیته انتخابات عراق همچنان لج بازی میکند. معترضان عراقی اسنادی در اختیار دارند که نشان میدهد تقلب گستردهای در انتخابات عراق انجام شده است اما کمیته انتخابات عراق تا به امروز، توجهی به این اعتراضات نداشته است. امروز همه نگاهها به سمت قوه قضائیه عراق است که آن نهاد چه تصمیم خواهد گرفت زیرا طبق قانون انتخابات عراق، نظر آخر را رئیس قوه قضائیه عراق خواهد داد.
نظر برخی گروه های عراقی در خصـوص تقلب در انتخابات را تا چه میزان به حقیقت نزدیک میدانید؟
طبق اسنادی که این گروه های عراقی ارائه میدهند، آنها بر این باور هستند که تقلب گسترده ای در عراق رخ داده است. این که کمیته انتخابات عراق آرا را بازشماری نمیکند مشکوک است و تنها خواسته معترضان هم این است که آرا در حضور ناظرین بازشماری شود. آرای اخذ شده در عراق از سوی سیستمیکه در امارات تعبیه شده بود، شمارش شد و نتایج از آن طریق اعلام شد. امروز گروه های عراقی خواستار مطابقت لیستها با اطلاعات موجود در آن دستگاه هستند. به نظر میرسد که آرای موجود در لیستها با آن چه که در دستگاه الکترونیک وجود دارد متفاوت است. آن چه که سبب شده اعتراضات تشدید شود، نخست همین عدم انطباق است و در وهله بعد این که برخی مناطق عراق به خصوص در شهر نجف، مشخص است که کدام گروه در آن مناطق رای بیشتری دارند اما برخلاف طیف جمعیتی، آرا رقم خورده است. همین نتایج عجیب در برخی مناطق سبب شده تا برخی گروه های شیعی بر این باور باشند که انتخابات در عراق مهندسی شده است. از سوی دیگر باید توجه داشت که شاید در برخی مناطق تقلب شده باشد اما گروه های سیاسی نزدیک به مقاومت در مجموع در سال های گذشته، عملکرد خوبی نداشتهاند و خوش نامیسابق را ندارند.
برخی گروههای عراقی در سال های اخیر توجه کم تری به خواسته های مردم نداشتهاند و به همین علت میزان محبوبیت آنها کاهش پیدا کرده است. این که کرسیهای کم تری در انتخابات به دست آوردهاند صرفا به خاطر تقلب نیست. جریان صدر مشخصا پایگاه و جایگاه قوی دارد و حتی حدود نیم میلیون رای کم تر از آن چه که تصور میشد، رای آورده است. آنها در سازمان دهی قوی و با نظم هستند و نتایج تا حدودی به واقعیت نزدیک است و شاید صرفا در چند حوزه تقلب شده باشد. مردم عراق از سیاستهای 18 سال گذشته در عراق ناراضی هستند و به همین علت به گروههای نزدیک به جریان مقاومت رای کمتری دادند زیرا دولت های قبلی عراق را نزدیک به این گروهها میدانند.