ابعاد پشت‌پرده تنش عربستان با لبنان

حدود یک ماه قبل از انتصاب جورج قرداحی، به‌عنوان وزیر اطلاع‌رسانی لبنان و زمانی که او شهروند عادی این کشور محسوب می‌شد، در برنامه شبکه الجزیره حضور پیدا کرد و در مورد جنگ یمن اقدام به اظهارنظر کرد. او اعلام کرد که بحران یمن یک درگیری بیهوده است و مردم این کشور صرفاً از خود دفاع کردند. این گفت‌وگو که از سوی شبکه الجزیره قطر منتشر شد، ابتدا موجب شد تا عربستان و امارات در مورد اظهارات وزیر اطلاع‌رسانی لبنان موضع بگیرند و در نهایت وزارت خارجه عربستان با صدور بیانیه‌ای سفیر خود از لبنان را فراخواند. به موازات این وضعیت، چندی بعد اعلام شد سفیر لبنان از عربستان اخراج شده و حالا بحرین و کویت هم همین اقدام را در دستور کار قرار دادند. اینکه چرا چنین اقدامی آن هم با این عجله از سوی ریاض سر زده، پرسشی است که پاسخ به آن لازمه بررسی چند پرونده است. در این راستا حدود دو ماه پیش، وزیر خارجه لبنان اظهاراتی را علیه عربستان انجام داد که سعودی‌ها با اعمال فشار بر مهره‌های خود در بیروت، وزیر خارجه لبنان را تغییر دادند. این دیکته‌ها به‌نوعی نادیده گرفتن حاکمیت و استقلال لبنان به حساب می‌آید که ریاض در این مدت سعی کرده در بالاترین سطح آن را اجرایی کند. اخراج سفرای لبنان توسط عربستان و بحرین پس از تیراندازی‌های اخیر بیروت به منظور ایجاد تفرقه میان مسلمانان و مسیحیان اتفاق افتاد که سمیر جعجع در رأس آن قرار داشت ولی حزب‌ا... لبنان توانست اوضاع را کنترل کند. با این حال ریشه تمام این مسائل به نظرم در پرونده یمن است؛ چراکه عربستان برای خروج از این باتلاق به دنبال آشوب‌سازی و بر هم زدن بازی در لبنان است تا بتواند در نهایت از باتلاق یمن خارج شود. سعودی‌ها طرح آشوب‌سازی در لبنان را کلید زدند و حالا بر هم زدن امنیت این کشور و منطقه را در دستور کار خود قرار دادند. آنها به دنبال آن هستند تا از این موضوع در جهت تاثیرگذاری در منطقه مانند مذاکره با ایران استفاده کنند. تمامی مسائل درحالی اتفاق افتاده است که سعودی‌ها کینه عمیقی از انصارا... یمن و حزب‌ا... لبنان در طی یک دهه گذشته دارند و حالا به صورت کاملاً مشخص این تضاد و تقابل در حال نمایان شدن است. این مسائل را باید اولین دلیل برای اخراج سفرای لبنان از عربستان و بحرین دانست. دومین علت، عصبانیت ریاض از وضعیت فعلی است و به همین دلیل معتقدم سعودی‌ها طرح آشوب‌سازی در لبنان را کلید زدند و حالا بر هم زدن امنیت این کشور و منطقه را در دستور کار خود قرار دادند. آنها به دنبال آن هستند تا از این موضوع در جهت تاثیرگذاری در منطقه مانند مذاکره با ایران استفاده کنند که تاکنون ابعاد آن مشخص شده، ولی خروجی آن همچنان در ابهام است. سومین علت این است که وزیر اطلاع‌رسانی لبنان در حقیقت یک مارونی از حزب المرده به رهبری «سلیمان فرنجیه» است و عربستان با هدف قرار دادن او در حال مخابره پیام خود به مسیحیان لبنان است. در این میان جبران باسیل، داماد رئیس‌جمهوری فعلی لبنان هم خطاب قرار گرفته است و به‌نوعی نشان می‌دهد که سعودی‌ها یک موضع‌گیری شتاب‌زده را در دستور کار خود قرار داده‌اند. چهارمین دلیل، اظهارات بسیار مهم سعد الجابری، مشاور امنیتی سابق عربستان است که صراحتاً در گفت‌وگوی اخیر خود اعلام کرده که محمدبن سلمان، ولیعهد عربستان به دنبال قتل پادشاه پیشین این کشور بوده است. پنجمین دلیل که به نظرم تا حد زیادی موجب عصبانیت سعودی‌ها شده، پیشروی انصارا... یمن در سراسر این کشور است. به وضوح می‌بینیم که این جریان توانسته در محور مأرب شکست سختی به ریاض وارد کند و به همین دلیل سعودی‌ها بیش از گذشته نگران هستند. این پنج دلیل نشان می‌دهد که عربستان به دنبال براندازی دولت نجیب میقاتی در بیروت است و احتمال دارد طی روزهای آینده برخی از احزاب سیاسی لبنان که به عربستان متصل هستند از مشارکت در اداره دولت خودداری کنند. نکته مهم‌تر این است که سفیر عربستان در بیروت قبل از خروجش از لبنان با سمیر جعجع، رهبر حزب قوات‌ اللبنانیه که طرفدارانش متهم به تیراندازی اخیر در بیروت هستند، دیدار خصوصی داشته که این بسیار مهم است و نشان می‌دهد اوضاع توسط ریاض در حال تغییر است. در این میان ممکن است در نقاط تحت نفوذ عربستان در لبنان مانند شهر طرابلس، اعتراضاتی صورت بگیرد و پس از آن تبدیل به یک آشوب شود. بر این اساس تمامی اتفاق‌هایی که طی دو ماه گذشته تاکنون در لبنان رخ داده به نوعی با نظارت و دخالت مستقیم عربستان انجام شده و در نهایت اخراج سفرای لبنان از ریاض و منامه هم بخشی از سناریوی سعودی‌ها به حساب می‌آید.