فرش قرمزی برای انحصاری دیگر در «مبارکه»؟!
آرمانملی: مدیرکل صنایع فلزی و لوازم خانگی وزارت صمت اخیرا از صفرشدن تعرفه واردات ورقهای فولادی در راستای حمایت از صنایع پاییندستی بهویژه لوازمخانگی و خودروسازان خبر داده است. درواقع اعلام این موضوع از آن جهت حائز اهمیت است که در دولت یازدهم و پس از آنکه فولادمبارکه که بیشترین سهم را تولید ورقهای فولادی برعهده داشت از امکان تولید مطابق با نیاز کشور خبر داد و در این راستا از معاونت معدنی وقت وزیر صمت نیز برای حمایت از این سوگلی فولادی بخشنامه افزایش تعرفه واردات ورق به بیش از 15 درصد را ابلاغ کرد. این بخشنامه در آن زمان با واکنش صنایع پاییندستی همراه شد اما درنهایت پس از کشمکش زیاد در جلسهای که برگزار شد مبارکه قول داد تا با استفاده از ظرفیتهای دو شرکت فولادخوزستان و گیلان تمامی نیاز صنایع را برطرف کند. البته پس از این جلسه وزارت صمت در بخشنامهای دیگر الزام کرد تا ورقهای فولادی تنها در بورس کالا عرضه شود و از آنسو صنایع پاییندست را الزام به ثبتنام در سامانه بهینیاب کرد، اما این روش در نهایت به سرکوب تقاضا منتهی شد و فولادسازان براساس ظرفیتهای اعلامی در سامانه بهینیاب ورق عرضه میکردند که
معمولا تنها 20 درصد از ظرفیت واقعی شرکتهای متقاضی را پوشش میداد. بههرحال در خلال این سالها عرضه ورق در بورس کالا بهواسطه مهندسی عرضه و همچنین ضعف در سامانه بهینیاب به ایجاد بازار سیاهی منجر شد که سهم صنایع را با قیمتی گرانتر بهخود متقاضیان عرضه میکرد. حال خبر صفرشدن تعرفه در حالی مطرح میشود که اگرچه این نوید را خواهد داد که مشکلات تامین مواداولیه صنایع پاییندستی مرتفع خواهد شد اما نکته حائز اهمیت و در حالیکه فولادمبارکه از عدم امکان تامین نیاز صنایع از محل تولیدات داخلی خبر داده شنیدهها از برگزاری جلسهای خبر میدهد که تلاش شده تا انحصار واردات ورق فولادی را به این فولادساز واگذار کند. در نتیجه با صفرشدن تعرفه واردات که درواقع تعرفه سود بازرگانی دولت است و تبدیلشدن مبارکه به واردکننده انحصاری قطعا شاهد یکهتازی این فولادساز در بازار ورقهای فولادی خواهیم بود و قادر خواهد بود همچون سالهای گذشته با مهندسی بازار سودهای خود را ارتقا دهد.
تعرفه واردات ورق صفر شد
در این رابطه کیوان گردان؛ مدیرکل صنایع فلزی و لوازم خانگی وزارت صمت میگوید: در جلسه تولیدکنندگان لوازم خانگی با مخبر معاون اول رئیسجمهور مشکلاتی از سوی کسبه و جوانان این صنف مطرح شده بود که این مسائل طرح و پیگیری شد. دیر رسیدن کالا به خردهفروشان، دخالتنکردن تولیدکنندگان در بحث توزیع، موضوع صادرات و پایینآوردن قیمت تمام شده، مهمترین موضوعاتی بود که به آن پرداخته شد. او درباره وضعیت تامین ورق فولادی و مواد پتروشیمی در این صنعت افزود: بیشترین ورق فولادی موردنیاز صنعت لوازم خانگی، ورق فولادی سرد است که در این زمینه برای اولینبار عرضه اختصاصی این نوع ورق به صنعت خودروسازی و لوازم خانگی صورت گرفته و به این ترتیب رقابت قیمتی برای ورقهای فولادی نیز از بین رفته است. در مورد تامین مواد پتروشیمی بهویژه ایبیاس نیز براساس تیراژ تولید کارخانهها تامین میشود که هر سه ماه یکبار سهمیه واحدها به پتروشیمیها اعلام میشود. همچنین برای اولینبار تعرفه واردات ورقهای فولادی به کشور صفر شده و کسری ورق فولادی در صنعت لوازم خانگی برطرف شده است.
مهندسی عرضه و سرکوب تقاضا
انوش رهام، دبیر سندیکای تولیدکنندگان لوله و پروفیل که بیشترین مصرف ورقهای فولادی را بهخود اختصاص داده اند در این رابطه به «آرمانملی» میگوید: در سالهای گذشته با اعلام فولادمبارکه که از تامین نیاز صنایع پاییندستی خبر داده بود معاونت معدنی وقت وزارت صمت برای واردات ورق تعرفه تعیین کرد. وی در ادامه افزود: در قدم بعدی و در حالیکه قانون تاکید کرده کالاهایی که تولید انحصاری دارند نباید در بورس عرضه شوند در بخشنامهای وزارت صمت عرضه ورق را در بورس کالا ابلاغ کرد که در نتیجه آن با مهندسی عرضه قیمت ورق از قیمت جهانی آن نیز بالاتر رفت. این فعال حوزه فولاد همچنین به سرکوب تقاضا اشاره کرد و بیان داشت: وزارت صمت عرضه فولاد را تنها از طریق سامانه بهینیاب امکانپذیر کرد که در آن زمان با توجه به زدوبندهایی که وجود داشت به برخی از شرکتها سهمیه ورق حتی تا 2 برابر ظرفیت داده شده و این در صورتی بود که بسیاری از واحدها تنها 20 درصد از ظرفیت خود را مواد اولیه دریافت میکردند که این موضوع به شکلگیری بازارسیاه ورقهای فولادی منجر شد. رهام همچنین به حضور مدیران مبارکه در ترکیب هیاتمدیره سازمان بورس و افزایش قیمت پایه
ورق تا 20 درصد اشاره کرد و گفت: استراتژی وزارت صمت د برای کالایی که اساسا در جهان با کمبود مواجه است اشتباه بود چرا که نباید برای واردات چنینی کالاهایی محدودیتهای تعرفه ای ایجاد کرد. وی ادامه داد: البته اینکه گفته میشود تعرفه واردات صفر شده درست نیست بلکه حقوق ورودی گمرک شامل دو بخش است که یک بخش آن حقوق پایه گمرکی است که مصوب مجلس بوده و برای همه کالاهای 5 درصد تعیین شده و بخش دیگر سود بازرگانی دولت است که در این بخشنامه این سود صفر شده همچنین همچنان مالیات بر ارزش افزوده 9 درصدی همچنان اخذ میشود که در نهایت فارغ از اینکه هزینههای حملونقل و مبادلات مالی در شرایط تحریمی با افزایش مواجه شده است، بابت واردات ورق همچنان حقوق گمرکی 14 درصدی اعمال میشود. دبیرسندیکای تولیدکنندگان لوله و پروفیل همچنین از امکان واردات انحصاری ورق از سوی فولاد مبارکه خبر داد و افزود: در جلسه کمیسیون ماده یک این موضوع از سوی شرکتهای فولادی مطرح شد که با مخالفت صنایع پاییندستی همراه شد اما شنیدهها از توافقات صورت گرفتهای خبر میدهند که براساس آن این فولادساز پس از تامین نیاز صنایع مازاد نیاز را از طریق واردات تامین خواهد
کرد که این موضوع در صورت تحقق قطعا عواقب خوشایندی را برای صنایع پاییندستی بههمراه نخواهد داشت. چرا که تجربه تولید و عرضه انحصاری ورق از سوی این شرکت نشان داده که با مهندسی عرضه و روشهای سهمیهبندی علاوه بر افزایش قیمت شاهد شکلگیری بازارسیاه بودهایم که نتیجه آن ورود نمایندگان مجلس و شیوهنامههایی بوده که سعی داشته بازار فولاد را ساماندهی کند.
