همپیمانی اروپا با آمریکا
آرمانملی- امید کاجیان: اظهارنظرهای ضدونقیض پیرامون مذاکرات هستهای همچنان ادامه دارد. گاهی به نعل زدن و گاهی به میخ هم همینطور. یکبار از پیششرط رفع همه تحریمها برای آغاز مذاکرات احیای برجام سخن به میان میآید مثل آنچه که محمد اسلامی رئیس سازمان انرژی اتمی گفته بود و یکبار هم از رفع بلوکه شدن 10 میلیارد دلار از پول ایران مثل آنچه که حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه ایران اعلام کرد. یکبار گفته میشود برای آغاز مذاکرات هیچ مشکلی نداریم، یکبار گفته میشود که اصلا نیازی به این همه مذاکره نیست. یکبار گفته میشود که مذاکرات از نقطه بنبست وین آغاز نمیشود، یکبار گفته میشود بنبستی در کار نیست. یکبار از لفظ «بهزودی » برای آغاز گفتوگوهای احیای برجام سخن به میان میآید و یکبار هم از اینکه پیش از پایان ماه نوامبر مذاکرات صورت خواهد گرفت. اکنون نیز درحالی که گفته شده بود زمان دقیق دور جدید مذاکرات این هفته اعلام میشود، خبری از اعلام دقیق آن نیست. در چنین شرایطی امیرعبداللهیان دو سه روز پیش بازهم اظهارات جدیدی را مطرح ساخت. او گفته معتقدم اصلا نیازی به این همه مذاکره نیست؛ کافی است همین فردا
بایدن یک فرمان اجرایی صادر کند. وی در ادامه میافزاید: برخی ممکن است معتقد باشند نوع برخورد تیم جدید مذاکرهکننده، شاید مذاکرات را به بنبست بکشاند، درحالی که واقعاً این طور نیست. این نوع سردرگمی در برنامه به شکل عجیبی به چشم میآید اما از قرار از سویی دیگر مقامات کشورهای اروپایی نیز کاسه صبرشان لبریز شده و اگرچه خواستار فرستادن پرونده ایران به شورای امنیت نیستند، اما اصطلاحا تشرهایی از این بابت میآیند. نکتهای که در شرایط امروز حکمفرماست و آن را میتوان تفاوت وضعیت برجام امروز با زمان ترامپ دانست، همپیمانی هر چه بیشتر اروپا با آمریکاست و نکته حائز توجه دیگر اینکه اینبار حتی روسیه نیز همسوتر از همیشه با غرب در این راستا پیش میرود. هر چقدر در زمان ترامپ، تروئیکای اروپایی از آمریکای عصر او فاصله میگرفت و اختلافات فراوان در مسائل مختلف با ترامپ باعث حمایتها از ایران، لااقل در ظاهر و رسانهها شده بود و از سویی مرتبا از پایبندی به برجام برای تداوم همکاریها با ایران گفته میشد و وعده اینستکس برای تقابل با آمریکا و دهنکجی به ترامپ برای ایران داده، اینبار همان تروئیکا از همقطاران بلامنازع آمریکای
بایدن شده است که نشانههای آن را میتوان در بیانیه اخیر مشترک رهبران این سه کشور با بایدن رئیسجمهور آمریکا به وضوح دید. همه در جریان هستند که در پی دیدار بایدن با رهبران سه کشور اروپایی عضو برجام در حاشیه اجلاس سران کشورهای عضو گروه بیست در رم ایتالیا، این چهار رهبر بیانیه مشترکی درباره برنامه هستهای ایران صادر کردند. در این بیانیه علیه ایران آمده است: «ما از تعهد روشن بایدن به بازگرداندن ایالاتمتحده به برجام، ماندن در آن تا زمانی که ایران هم همین کار را انجام دهد، استقبال میکنیم.» این بیانیه میگوید: «ما تاکید کردیم که مطمئن باشیم ایران هرگز به بمب هستهای دسترسی نخواهد داشت و از اینکه ایران مذاکرات هستهای را متوقف کرده و به میز مذاکرات برنگشته، نگرانی عمیق و فزایندهای داریم.» رهبران چهار کشور آمریکا، انگلیس، فرانسه و آلمان مدعی شدند که «ادامه پیشرفت فعالیتهای هستهای ایران و مانعتراشی در بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی امکان بازگشت به برجام را به خطر میاندازد.» بیانیه یادشده میافزاید، ایران برای برنامه هستهای صلحآمیز نه نیازی به غنیسازی اورانیوم در سطوح بالا دارد و نه به اورانیوم
فلزی، اما هر دو این موارد برای تولید بمب هستهای لازم است. آنها از ایران خواستهاند تا فورا به مذاکرات برای ازسرگیری اجرای برجام بازگردد و عنوان کردند: «این تنها مسیر مطمئن برای جلوگیری از تشدید تنشهایی است که به نفع هیچ کشوری نیست.» این بیانیه ضد اقدامات تهران سرشار از کنایهها، انتقادات و حملات علیه تهران در حالی صورت میگیرد که آمریکای بایدن در همین شرایط برخلاف تصورات دست به تحریمهای تازه علیه ایران زده و این را خیلی خوب میتوان بهعنوان نوعی خطونشان دراین زمینه تلقی کرد. آمریکا جمعه گذشته تحریمهای جدیدی را علیه ایران اعمال کرد که این تحریمها ۴ فرد و دو نهاد را به لیست تحریمهای آمریکا اضافه میکند. یوسف ابوطالبی، سعید آقاجانی، عبدا... محرابی و محمدابراهیم زرگرطهرانی چهار فردی هستند که به لیست تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا افزوده شدهاند. شرکت «کیمیا پارت سیوان با مسئولیت محدود» و شرکت «اوج پرواز ما دو نفر» نیز دو نهادی هستند که به لیست تحریمهای خزانهداری آمریکا اضافه شدهاند. وزارت خزانهداری آمریکا مدعی شده، افراد و نهادهایی که تحریم شدهاند در توسعه صنعت پهپادی ایران نقش دارند. دفتر
کنترل داراییهای خارجی آمریکا مدعی شد که افراد و نهادهایی که تحریم شدهاند حمایتهای مهمی از برنامه هواپیماهای بدون سرنشین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و سپاه قدس انجام دادهاند.
همراهی بیسابقه با تحریمها
جالب بودن ماجرا اینکه بعد از این تحریمها هیچ یک از کشورهای طرف برجام به مخالفت با آن نپرداخته و نه تنها آن را مغایر با روح احیای برجام و یا هر چیز دیگری تعبیر نکردهاند بلکه بهنوعی با سکونشان حتی از بعد رسانهای نیز با تحریمها همراهی داشتهاند. از این موضوع قابلتوجهتر اینکه اینبار روسیه نیز با آمریکای بایدن و غرب همگام پیش میرود و حتی قبل از بیانیه مشترک آمریکا و اروپا و تحریمهای جدید ایالاتمتحده، این اولیانوف روس، مذاکرهکننده ارشد و از افراد مذاکرات وین بود که دائم علیه مواضع ایران حمله میکرد. وی از لفظ «بهزودی» امیرعبداللهیان در کنایه بر ضد وزیر خارجه ایران اعلام داشت: «چه کسی معنی بهزودی را میفهمد؟» و به اعتراض با آن پرداخت تا وقتی که امیرعبداللهیان گفته بود مذاکرات را از بنبست آغاز نمیکنیم و او در پاسخ گفت: «هیچ بنبستی در مذاکرات وین در کار نبود.» یا در جایی دیگر اظهار داشت: «پیشنویسهای ماه ژوئن، محصول تلاش جمعی است و نمیتوان آن را به سطل آشغال پرتاب کرد. البته ایران این حق را دارد که نسبت به مواضعش تجدیدنظر کند، اما توضیح هم باید بدهند. مگر مشکل پیشنویسها (که در شش دور
مذاکره تهیه شده) چیست؟» اینها یعنی روسیه هم در ماجرای احیای برجام پیش از هر زمان دیگری به غرب نزدیک شده و نوعی علیه اقدامات ما - و درواقع بیاقدامی ایران- واکنش نشان داده است. این نشان میدهد که ایران، از سویی بهواسطه حضور بایدن بهعنوان رئیسجمهوری آمریکا و هم به دلیل بیبرنامگی در مذاکرات هستهای بهنوعی در گوشه قرار گرفته است. حال آنکه در چنین شرایطی هنوز هم اظهارات مبهمی از سوی مقامات کشورمان میشنویم. به نظر میآید تا امروز برخلاف تصورات اتفاقا که حضور بایدن، به زیان دولت و ایران تمام شده است.
