آرمانملی- محمدسیاح: وزیر جهادکشاورزی در آخرین اظهارت خود از امکان تبدیلشدن ایران به هاب تجارت کشاورزی منطقه خبر داده است. درواقع ساداتینژاد در حالی چنین امکانی ار مطرح میکند که کشاورزی کشور سالهاست مورد بیمهری قرار گرفته است و مسئولان برای رفع مشکلات آن صرفا از نسخههای درمانی موقت و کوتاهمدت استفاده میکنند. اگرچه کشاورزی ایران یکی از بخشهای مهم و با توان بالا برای تولید محصول و تبدیلشدن به قطب صادرات در کل منطقه است ولی در سالهای متمادی نسبت به این بخش غفلت زیادی را صورت گرفته است. همین موضوع سبب شده تا کشاورزان با سابقه از این بخش دست بکشند و به سراغ فروش زمینها و حتی ساختوساز در این زمینها بروند. وضعیت کشاورزی بهشدت وخیم است چراکه هیچ نظم و نظامی ندارد و حتی برنامههای آمایش سرزمینی و اصلاح الگوی کشت و یکپارچهسازی اراضی در این بخش اجرا نشده است. متاسفانه هیچ نوع محدودیت یا برنامهای برای توسعه محصولات کشاورزی در کشور دیده نمیشود و این در شرایطی است که با توجه به شرایط اقلیمی بارها کارشناسان و فعالان حوزه کشاورزی از تغییر الگوی کشت و تعیین آن در استانها سخن گفتند، ولی هیچگاه هیچ
تغییری در این حوزه صورت نگرفته و قوانین و مقررات آشفته باعث بلاتکلیفی و سردرگمی کشاورزان شده است. دولتها هیچ اقدام قابل دفاعی برای کشاورزی انجام نداده است. محمدرضا رضاپناه، عضو اتحادیه انجمنهای علوم گیاه پزشکی ایران در این باره به «آرمانملی» توضیح داد: اینکه ایران میتواند هاب کشاورزی منطقه باشد موضوع درستی است چون ایران کشور بزرگی است و ما بهعنوان اتحادیه انجمنهای علوم گیاهپزشکی ایران معتقدیم که ایران باید در تصمیمگیری برای نظم و نظامهای بینالمللی صادرات محصولات کشاورزی مشارکت داشته باشد یا به آن قوانین نظیر ارگانیک البته ارگانیک واقعی با قابلیت صادرات تمکین کند. او ادامه داد: اگر چنین چیزی را ایران قبول کند و با کشورهای همسوی منطقه و آسیایمیانه که توان صادرات به اروپا را دارند یا صادرات به کشورهای خلیجفارس، واقعا ایران میتواند شرایط مناسبی را فراهم کند. رضاپناه اضفاه کرد: برای مشکلات در حوزه کشاورزی هم باید فکر کنیم؛ آیا نیاز است که همه محصولات در کشور تولید شوند؟ الزاما خیر، ما میتوانیم در کشورهای مجاور که آب فراوانی هم دارند کشاورزی خودمان را در قالب یک نظم مناسب ادامه دهیم. کشوری که یک
روز سیبزمینی آن کم و یک روز زیاد است؛ یا در مورد پیاز و سایر محصولات هم چنین اتفاقی میافتد یعنی اینکه همچنان این نظم را فرانگرفتهایم. رضاپناه تصریح کرد: باید این نظم را فراهم کنیم که نمونه آن هم ارگانیک است. ارگانیک یک موضوع بین رشتهای دشوار است که اگر کشوری بتواند آن را تنظیم کند توان این را دارد که به هاب تبدیل شود. کشوری که نتواند همین بخش را هم تنظیم کند چگونه میتواند توقعات کشورهای اروپایی را فراهم کند؟
استفاده از ظرفیت کشورها
عضو اتحادیه انجمنهای علوم گیاه پزشکی ایران اضافه کرد: ما در اتحادیه انجمنهای علوم گیاه پزشکی ایران از اینکه ایران میتواند هاب کشاورزی باشد حمایت کرده و فکر میکنیم که با یک تدبیر درست و حمایت دستهجمعی میتوان از ظرفیتهای کشورهای منطقه در شرایط دشوار ایران استفاده کرد و کشت محصول داشت و از همه مهمتر بازار را تنظیم کرد. اگر این اتفاق بیفتد کارها به سرعت پیش خواهند رفت. او افزود: ما در قطب علمی ارگانیک هم میتوانیم از این موضوع حمایت کنیم به شرط اینکه بهطور اصولی از این قطب حمایت شود و شرایطی فراهم کنند تا بتواند بهصورت منطقهای عمل کند. رضاپناه با تاکید بر اینکه ساختارها در حوزه کشاورزی بسیار ضعیف و وابسته است؛ توضیح داد: ساختار سازمانها نهادهمحور هستند یعنی اگر روزی سم یا کود را از آنها بگیریم ویران خواهند شد؛ اگر یک روز نهاده مرغ را وارد نکنند انگار فاجعه ملی رخ داده است و نظیر آن چیزی بود که سال گذشته رخ داد و نباید بگذاریم این اتفاقات دوباره بیفتد. عضو اتحادیه انجمنهای علوم گیاه پزشکی ایران گفت: اگر واقعا میخواهیم مقاوم باشیم و ظرفیتهایمان را رشد بدهیم و کشورهای منطقه را بهکار بگیریم
باید بلندتر فکر کنیم و بهطورواقعی برای این کارها آماده باشیم. ما یک پژوهشگاه ارگانیک در کشور نداریم؛ پس بدون نهاد هیچ آمادگی در حوزه کشاورزی وجود ندارد. ولی برای واردات چند برابر نیاز نهاده و مصرفکردن در کشور آمادگی کامل وجود دارد! او ادامه داد: موضوع این نیست که نباید نهاد وارد کرد، اما باید ظرفیتها برای دشوار آماده شود که آماده نشده است.
دست از کارهای وقتگیر بردارید
رضاپناه در واکنش به اینکه بارها دیده شده که در این حوزه مسئولان اقدامات عاجلی را انجام داده و بعد همهچیز به فراموشی سپرده شده تا بحران بعدی؛ بهنظر میرسد یا برنامهریزیای صورت نمیگیرد یا علاقهای به برنامهریزی وجود ندارد چراکه واردات سود بیشتری دارد؛ توضیح داد: ما و شما و رسانهها باید برای حل این مشکلات کمک کنیم. ما باید از وزیر جهاد کشاورزی بخواهیم که پژوهشکده ارگانیک ایجاد کند نه اینکه استاندار ملیای تعریف کند که حتی در استانهای خودش برد پایینی دارد چه برسد به منطقه و خلیجفارس و اروپا! باید از کارهای وقتگیری که باعث اتلاف هزینه و انرژی میشود دوری کرد. عضو اتحادیه انجمنهای علوم گیاه پزشکی ایران افزود: در حقیقت هیچ برنامه مدون و درستی در این حوزه وجود ندارد و برای شرایط بدون نهاده خودمان آماده نشدهایم. ما برای هر موضوعی پژوهشکده در ایران داریم جز ارگانیک. کشاورزی در ایران بسیار مهجور مانده است و کمترین رسیدگیای برای توسعه آن با وجود تاکید بر سلامت غذایی و عدم وابستگی به واردات و صادرات بیشتر؛ نشده است. جهاد کشاورزی بهعنوان متولی این امر بیش از اینکه کاری انجام دهد شعار داده و برای بهبود
وضعیت کاری نکرد است. اگر قرار است ایران به هاب منطقه تبدیل شود و این توانایی را دارد در ابتدا باید مشکلات داخلی را از بین ببرد. امروز شاهدیم که تلاطم زیادی در زمینه تامین محصولات کشاورزی وجود دارد که ناشی از نبود برنامهریزی و اصلاح الگوی کشت و عدم اجرای طرح آمایش سرزمینی و نیازسنجی بازار داخلی و خارجی است. امروز هر کشاورزی باب میل خود کشت میکند که در نهایت مازاد یا کمبود محصولات را شاهد هستیم و هیچگاه این اتفاق درست نشده است.