بیم‌ها و امیدها درباره احیای برجام

تحولات احیای برجام به صورت لحظه‌ای شده است و مشخصا این لحظات از اهمیت بسزایی برخوردار هستند که شاید در گذشته تجربه نشده باشد. در برهه‌ای از زمان قرار گرفته‌ایم که هر کدام از طرفین خواسته‌هایی دارند و باید منتظر ماند تا مشخص شود که تا چه مرحله‌ای ممکن است تفاهم صورت گیرد. باید منتظر ماند و مشاهده کرد بالاخره گام نخست برداشته خواهد شد یا خیر. در این میان سفر مقامات ایران به بروکسل می‌تواند به یک نقطه عطف بدل شود و نظرات را به یکدیگر نزدیک کند و اختلافات را به شدت کم کند. آمریکا پیشنهاد مذاکره از نقطه پایان دور ششم مذاکرات را داده است و همه چیز به واکنش ایران بستگی دارد. بعید به نظر می‌رسد ایران تغییری در مواضع خود ایجاد کند. به نظر می‌رسد برخی کشورها خود را آماده کاهش تعهدات هسته‌ای ایران کرده‌اند اما برخی تلاش‌ها نیز در این میان همچنان ادامه دارد. امروز آمریکا و اروپا قطع همکاری‌های داوطلبانه ایران را به معنای خروج از برجام تلقی کرده و فشار بر ایران در عرصه سیاسی چند برابر شده است و باید به شدت مراقب این حوزه بود. هرچند ایران عنوان کرده است که به راحتی می‌تواند به تعهدات خود پایبند باشد اما اروپا و آمریکا با یک تفسیر متفاوت از تاخیر ایران در ورود به مذاکرات، ممکن است تقابل را به عرصه‌ای دیگر بکشانند. در این میان آمریکا نیز می‌داند که توافقی بهتر از برجام نصیبش نخواهد شد و به همین علت تاکید دارد که باید به وین بازگشت. امروز دیپلماسی حول محور احیای برجام تشدید شده و اقدامی جدی‌تر در دستور کار تمامی طرف‌‌ها قرار گرفته است. مهم این است که شروع دوباره نیاز نیست و صرفا باید به تعهدات عمل کرد. یک حرکت تدریجی را می‌توان در این روزها مشاهده کرد که اقداماتی را دولت بایدن آغاز کرده است و این اقدامات تدریجی شاید به یک نتیجه منفی و شاید هم مثبت ختم شود. آمریکا در این میان پیشنهاد میانجی‌گری اروپا را نیز پذیرفته است و باید مشاهده کرد که چگونه مسئول سیاست خارجی اروپا می‌تواند مشکل را حل کند. امری سخت که نیاز به تلاش دیپلماتیک زیادی دارد و به نحوی این روزها را در تعامل ایران و آمریکا به شدت سخت کرده است. روزهایی حساس که شاید این هفته‌ها را بدل به عرصه‌ای سیاسی و تعیین‌کننده کند. تحولات سیاسی پرشتاب و پرچالش است اما در هفته‌های آینده بسیاری از ابهامات برطرف خواهد شد و نقاط تاریک تحولات سیاسی پیرامون برجام، روشن‌تر خواهد شد. در این میان در راستای رسیدن به توافق مشخصا باید هر یک از طرفین از مواردی کوتاه آیند و دادوستد سیاسی را در دستور کار قرار دهند در غیر این صورت شاید به‌واقع باید به زندگی بدون برجام فکر کرد.