آرمان ملی- حمید شجاعی: تحولات اخیر آذربایجان بخش تفکیک ناپذیر رویدادهای منطقهای و حتی بینالمللی در چند وقت گذشته بوده است. از اختلافات مرزی و اظهارات مقامات آذربایجان و ایران تا برخی مداخلات از سوی ترکیه و رزمایش فاتحان خیبر از سوی ارتش جمهوری اسلامی که بهنوعی باعث شد تا رئیسجمهور آذربایجان نیز از مواضع خود کوتاه آمده و از طرح همکاریهای منطقهای با حضور ایران حمایت کند. این در حالی است که بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران، مساله آذربایجان را نه صرفا اختلافی مرزی و در حد مشکل مسیر ترانزیتی ایران به اروپا و ممنوعیت ورود کامیونهای ایرانی به این کشور، که مسالهای فراتر از آن قلمداد میکنند. تحرکات رژیم صهیونیستی در مرزهای شمال غربی ایران مجاور بخشهایی از آذربایجان باعث شده تا مساله آذربایجان و تحرکات اخیر این کشور در منطقه و ارتباط با برخی کشورها از جمله اسرائل مدنظر قرار گیرد. از طرفی اظهارات نسنجیده چندی پیش علیاف رئیسجمهور آذربایجان درخصوص اختلافات مرزی و نگاه به ایران باعث شد تا جدای از موضعگیریهای دیپلماتیک مقامات کشورمان، نمایندگان مجلس و... بخشی از قدرت دفاعی کشورمان در مرزهای شمال غربی در
قالب رزمایش فاتحان خیبر به نمایش درآید تا همسایگان و کشورهایی که در منطقه به دنبال شیطنت هستند حساب کار خود کرده و به قولی از درافتادن با دم شیر اجتناب کنند. هر چند که به سادگی میتوان متوجه این امر شد که آذربایجان به تنهایی در اندازهای نیست که بخواهد در مقابل ایران عرضاندام کرده و به اظهارنظر بپردازد و اگر پشت پرده را ببینیم خواهیم فهمید که آنها تحتتاثیر حمایتهای اردوغان به برخی اظهارات نسنجیده میپردازند. این در حالی است که ایران کشوری بوده که در کنار آذربایجان همواره از حسنهمجواری استقبال میکرده و روابط خوب و مسالمتآمیزی با این کشور داشته است. با این حال گویا علیاف به فکر منافع کشورش نیست که دست دوستی به صهیونیستها داده، به حمایت ترکیه دلخوش است و امنیت ملی خود را از آنها مطالبه میکند. مقام معظم رهبری نیز چندی پیش در همین زمینه خطاب به سران کشورهای منطقه فرمودند: تامین امنیت با تکیه بر دیگران توهم است و همه بدانند که اگر کسی برای برادران خود چاه بکَند اول خودش در چاه میافتد.» به نظر میرسد آذربایجانیها نیز اگر میخواهند از گزند حوادث دوران به دور بمانند این نصیحت پدرانه مقام معظم رهبری
را آویزه گوش کنند که خللی به منافع و تمامیت ارضی کشورشان وارد نشود.
ادعاهای یک رئیسجمهور
هر چند که رئیسجمهور آذربایجان طی روزهای اخیر در عقبنشینی آشکار از مواضع سابق خود بر حمایت از همکاریهای منطقهای با ایران تاکید داشت اما به نظر میرسد در اظهار نظر نسبت به اتفاقات و اظهارات مقامات سایر کشورها شرایط منطقه، کشور و خودش را در نظر نمیگیرد و بیپروا به اظهارنظر میپردازد. چنانکه اخیرا با رد حضور نیروهای اسرائیل در مناطق مرزی کشورش با ایران گفته « اتهامات بی اساس علیه خود را نمیپذیریم و خواستار ارائه مدارک در این زمینه هستیم.» وی با تمام دانستن مساله حضور رژیم صهیونیستی در منطقه اظهار کرده:«متاسفانه مقامات رسمی اتهاماتی علیه ما مطرح کردند که گویی آذربایجان، اسرائیل را به این مناطق آورده است. بگذارید چشمهایشان را باز کنند و ببینند. اینجا اسرائیل را کجا دیدند؟!» البته گزافهگوییهای علیاف به همینجا ختم نشده و در ادامه ابراز داشته: «هر کس باید متوجه مسئولیت سخنان خود باشد. ما اجازه نمیدهیم کسی تهمت بیاساس علیه ما مطرح کند.» علیاف در در ادامه ادعاهایش بیان کرده: « آذربایجان کشوری است که سیاست مستقل را در پیش گرفته است و همه متوجه آن هستند. روابط خود را با همسایگان و همه کشورها بر اساس
سیاست مستقل برقرار میکنیم و کسی هم نباید به امور داخلی ما دخالت کند. برقراری روابط با هر کشوری امری مربوط به خودش است.» به نظر میرسد علیاف باید سرنوشت برخی رهبران و حاکمان منطقه را که پیش از او چنین موضعگیریهایی میکردند را نصبالعین خود قرار دهد و از ایجاد هزینه برای ملت خود پرهیز کند.
اشتباه استراتژیک آذربایجان
رئیس شورای راهبردی روابط خارجی کشورمان اظهار داشت: توسل به بیگانگان برای تأمین امنیت یک کشور راهحل منطقی و معقولی نیست؛ زیرا با توجه به انگیزه، اهداف نامشروع و منافع آنها میتواند به رقابت نظامی در منطقه، آسیبرسانی و حتی ویرانی کشور میزبان بینجامد. علاوه بر این هرچه نقش نیروهای بیگانه افزایش یابد وابستگی کشور پذیرنده بدان عمیقتر میگردد. سید کمال خرازی گفت: کدام کشور را در منطقه میتوان یافت که توانسته باشد با حضور نیروهای بیگانه در خاکش قدرت نظامی خود را آنقدر تقویت کند که دیگر نیازی به نیروهای بیگانه نداشته باشد. اگر جمهوری اسلامی امروز یک قدرت بلامنازع منطقه است به دلیل اتکای به خود و عدم وابستگی به نیروهای بیگانه است. وی ادامه داد: ما آزادسازی اراضی آذربایجان که به مدت ۳۰ سال در اشغال بود را میستاییم، البته از ابتدا توصیه ما به حیدر علیاف، رئیسجمهور فقید آذربایجان این بود که با همکاریهای لجستیک و آموزشی ایران به تقویت نیروهای مسلح کشور بپردازد و اراضی اشغالشده را به دست نیروهای خود آزاد سازد که متأسفانه از سوی وی پذیرفته نشد و نتیجه آن اتکای بیشتر آذربایجان به قدرتهای بیگانه و توسل به
نیروهای خارجی گردید. خرازی تصریح کرد: بدون شک رژیم صهیونیستی بدون توقع در آذربایجان لانه نکرده است و هدفهای شومی را در سر میپروراند که آتش جنگ را در منطقه به دلیل اشتباه استراتژیک دولت فعلی شعلهور نماید و این فاجعهای مصیبتبار خواهد بود. توصیه ما به مقامات جمهوری آذربایجان این است که توهم خرید امنیت از طریق توسل به نیروهای بیگانه را از سر بیرون کنند و بر مردم خود متکی باشند. کشور آذربایجان مردم مبارز و قهرمانی دارد که قادر به حفظ امنیت کشورشان به دست خویش هستند.
پلمپ دفتر نمایندگی رهبری در باکو
روز گذشته بود که در پی تنش در روابط ایران و آذربایجان، اظهارات مقامات و تحولات پیرامون آن رسانهها خبر دادند که مسجد و دفتر نمایندگی حجتالاسلام سیدعلیاکبر اجاقنژاد نماینده مقام معظم رهبری در باکو دیروز سه شنبه پلمپ و به دستور مقامات جمهوری آذربایجان تعطیل شده است. این در حالی است که چند ساعت پس از این خبر سفارت ایران در جمهوری آذربایجان با تکذیب برخی اخبار درباره تعطیلی دفتر نمایندگی حجتالاسلام سید علیاکبر اجاقنژاد نماینده مقام معظم رهبری در باکو اعلام کرد که این دفتر تعطیل نشده، بلکه حسینیه رایزنی فرهنگی به دلیل محدودیتهای کرونایی بسته شده است.
خاطره مطهری از آیتا... هاشمی
نایب رئیس پیشین مجلس در توئیتر نوشت: چند سال قبل از رحلت آیتا... هاشمی در یک ملاقات خصوصی که مسائل مختلف مطرح شد ایشان گفتند بعد از انقراض شوروی حیدر علیاف (پدر همین الهام علیاف) به من که رئیسجمهور بودم گفت که ما آماده الحاق به ایران هستیم، ولی ما به ملاحظاتی نپذیرفتیم. گفتم آیا بهتر نبود میپذیرفتیم؟ ایشان تأیید کرد. حالا امروز جمهوری آذربایجان برای ما شاخ شدهاست!