کرونا در ایران تمام نشده و با ابتلای بیش از 17 هزار نفر در روز، مصرف داروی رمدیسیور، همچنان محبوبترین شیوه درمانی است. دارویی که با ارز دولتی وارد میشود، اما در بازار آزاد با قیمتهای میلیونی به فروش میرسد. بخش اعظمی از مشکلات موجود در حوزه تأمین و توزیع دارو، به ارز ترجیحی مربوط میشود؛ چرا که تأمین ارز 4200 تومانی برای دولت کمی مشکل است و به دلیل اختلاف قیمت آن با بازار آزاد، زمینه فساد را فراهم میآورد. به طوریکه مواد اولیه و یا دارو به محض ورود به کشور، از چرخه توزیع خارج شده و یا به شکل آزاد در بازارهای غیررسمی به فروش میرسد و یا اینکه به خارج از کشور قاچاق میشود. از دیگر دلایل کمبود دارو میتوان به حذف تخصیص ارز 4200 تومانی در برخی از اقلام دارویی و در نتیجه تعطیلشدن واحد تولیدی دارو اشاره کرد که موجب شده است تا تقاضا در کشور بیپاسخ بماند و کمبود دارو احساس شود. متاسفانه برخی از پزشکان به دلیل مسئولیت اجتماعی خود تمامی داروهایی را که ممکن است برای درمان بیمار تأثیر داشته باشد، تجویز میکنند و ما شاهد بودیم که در برخی از دورههای زمانی، مصرف رمدسیویر با افزایش قابل توجهی مواجه شد و کمبود آن، افزایش قیمت را به دنبال داشت. آمارها نشان میدهد که مصرف رمدسیویر در کشور در برخی از بازههای زمانی تا 5 برابر مصرف کشور آمریکا نیز افزایش داشته است و تخصیص ارز برای این قلم دارویی از زمان شروع به کار دولت جدید حدود 800میلیون دلار خرج تراشیده که معادل ریالی این عدد در طول مدت کرونا 4500 میلیارد تومان است. به نظر میرسد که تصویب گایدلاین در ستاد مبارزه با کرونا با حضور افراد متخصص، میتواند تا حد زیادی از کمبود دارو جلوگیری کند و وزارت بهداشت نیز برای تأمین دارو از سردرگمی نجات پیدا خواهد کرد. البته ضمانت اجرای این گایدلاین نیز مهم است که در این خصوص بیمهها و سامانههای الکترونیکی کمک بسیاری میتوانند انجام دهند. این مشکلات نشان میدهد که ما تا چه اندازه به راه اندازی پرونده الکترونیکی سلامت نیازمند هستیم و در صورت تکمیل این پروژه، رصد تمامی نسخههای تجویزی توسط پزشکان به راحتی فراهم خواهد شد و بیمهها نیز از روند درمان بیمار مطلع خواهند شد. به طور کلی سامانههای الکترونیکی یک ضرورت اجتنابناپذیر برای نظارت محسوب میشوند و حاکمیت نیز باید به اثربخشی استفاده از این ابزار اعتقاد داشته باشد. به نظر میرسد سامانه تیتک در دولت جدید هم تکمیل نمیشود چرا که منشأ عدم انجام این پروژه مربوط به بدنه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است، لذا موفقیت آن تنها در گروی پیگیری شخص رئیس جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور است. همکاری وزارت بهداشت و بیمه در تکمیل سامانه تیتک ضروری است، اگر بیمارستانها آنچه که قانون در خصوص ثبت داروها در سامانه تیتک معین کرده انجام ندهند، بیمهها نیز نباید پرداختی به آنان داشته باشند. البته باید توجه داشت که با این اقدام، فشار عدم پرداختی بیمهها به بیمارستانها، به مردم وارد نشود. زنجیره تأمین دارو در کشور دچار دو حفره است؛ که تیتک در حال حاضر حفره مربوط به داروی بیماران سرپایی را مرمت کرده و میتوان ادعا کرد که از این طریق از نشت دارو به بازار آزاد جلوگیری به عمل آمده است؛ اما هنوز در حوزه درمان و در داروخانههای بیمارستانی شاهد نشتی دارو هستیم. جلوگیری از قاچاق کالا و عرضه خارج از شبکه دارو تنها در صورتی امکانپذیر است که تمام حفرههای این زنجیره مورد ترمیم قرار گیرد.