اختلافات مهم برجامی

بین طرف‌های برجام در هفته‌ها و ماه‌های اخیر چندین اختلاف مهم به‌وجود آمده است. نخست بازدید از مراکزی است که جزئی از توافقات قبلی و برجام نبوده‌اند همچون خواسته‌ای که امروز در خصوص کرج از ایران دارند. این درخواست برای فشار بر ایران است تا خواسته‌های طرف‌های برجام مورد توجه قرار گیرد. اختلاف دیگر نیز در خصوص زمان شروع مذاکرات است که در روزهای اخیر عملا به یک جنگ لفظی بدل شده و ایران در پاسخ به این جنگ لفظی عنوان کرده است زمانی که بررسی‌هایش تمام شود به میز مذاکرات باز خواهد گشت. طرف‌های غربی انتظار دارند طی یک یا دو هفته آینده مذاکرات آغاز شود اما شاید ایران تا دو ماه دیگر این مذاکرات را آغاز نکند. به نظر می‌رسد که مسئولان جدید دستگاه دیپلماسی ایران به دنبال این هستند تا اسناد 6 دور مذاکره قبلی را بررسی و پس از آن به مذاکرات احیای برجام بازگردند. این امر خود یک اختلاف است که نگرانی‌هایی را به‌وجود آورده است. اختلاف سوم میان طرف‌های برجام در این خصوص است که از کجا مذاکره از سر گیری شود. طرف‌های غربی خواستار تداوم مذاکرات از آن جایی هستند که در دور ششم مذاکرات به آن اشاره شده اما به نظر می‌رسد که دولت سیزدهم خواستار تغییراتی است و این خواسته غربی‌ها مورد پذیرش مسئولان ایران نیست. اختلاف بعدی در خصوص این است که هر یک از طرفین تا چه میزان متعهد به انجام اقدامات شوند. آمریکا خواهان این است که فعالیت‌های هسته‌ای ایران همچون سال 97 و زمان خروج ترامپ از برجام شود در حالی که ایران زیر بار این مساله نمی‌رود و معتقد است که کشور متضرر شده و مشخصا این عمل را بواسطه برداشتن قسمتی از تحریم‌ها قبول نمی‌کند. اختلاف بعدی در خصوص موضوع مذاکرات است که ایران صرفا می‌خواهد در خصوص مسائل هسته‌ای گفت وگو کند اما طرف های دیگر خواستار رایزنی در خصوص مسائل منطقه‌ای و دفاعی هستند. مجموعه این اتفاقات و این اختلافات سبب شده تا مذاکرات احیای برجام سخت شود و نیازبه بررسی‌های دقیق تر داشته باشد. در همین راستا طرف های دیگر برجام اتکاء به مواردی می‌کنند تا بر ایران و جامعه و افکار عمومی فشار وارد کنند تا ایران از خواسته‌های خود عقب نشینی کند. بازدید از مجتمع‌های ساخت قطعات هسته‌ای در کرج نیز در همین راستاست و با بولد کردن این مساله می‌خواهند عرصه را بر ایران تنگ کنند. یکی از اهداف دیگر آنها در راستای وارد کردن این فشارها، مجبور کردن ایران است تا هر چه زودتر به مذاکرات بازگردد. با وجود تمامی این چالش‌ها و این اختلافات، به نظر می‌رسد که هم ایران و هم 1+5 خواستار احیای برجام هستند و همین امر شاید برخی اختلافات را بین طرفین حل و فصل کند. حل شدن مساله‌ای که شاید زمان بر و طولانی شود.