راهکارهای پیشگیری از بیماری «قارچسیاه»
یــک جراح چشـم و صورت گفت: بیماری قارچسیاه یک عفونت قارچـی جدی است که عمــوما در افرادی که دستگاه ایمنـــی ضعیفتری دارنــد، بروز میکند. این بیماری علائم مختلفی دارد کــه عفونت چشم و مغز با خطر کوری و مرگ جزو عوارض ایـــن بیماری است. ناصر کریمی، جراح پلاستیک چشم و صورت و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران درباره «بیماری قارچ سیاه»، افزود: بیماری قارچ سیاه که در زبان پزشکی با نام موکورمایکوزیس از آن یاد میشود، یک عفونت قارچـــی جدی است که عموما در افرادی که دستگاه ایمنی ضعیفتری داشته و توان مبارزه کمتری با عفونت دارند بروز میکند. وی ادامه داد: این بیماری چهرههای مختلف با علائم مختلف دارد که از آن میان، عفونت جدی چشم و مغز با خطر کوری و مرگ جــزو عوارض این بیماری است. این جراح پلاستیک چشم و صورت تصریح کرد: از آنجا که در گروهی از بیماران مبتلا به کرونا که در بخشهای مراقبت ویژه بستری هستند این بیماری مشاهده شده است، نام قارچسیاه اخیرا بیش از گذشته بهگوش میرســـد و ممــکن است پرسشها و نگرانیهایی را در اذهان ایجاد کرده باشــد. کریمی یادآور شد: لازم است توجه شود که قارچسیاه با کرونا پا به عرصه
وجود نگذاشته است و بیماری جدیدی نیست. نکته دیگر اینکه این بیماری در تمام مبتلایان کرونا رخ نمیدهد و اساسا علتش کرونا نیست. وی ابراز داشت: قارچسیاه، یک عامل بیماریزاست که هاگ آن (عامل اولیه و خفته بیماری) در مجاری تنفسی بسیاری از ما به وفور یافت میشود ولی در افراد با دستگاه ایمنی سالم، قدرت بیماریزایی ندارد. این جراح پلاستیک چشم و صورت بیان داشت: پیش از دوران کرونا موارد بیماری قارچسیاه عمدتا در افرادی با دیابت کنترل نشده و در درجــه بعد در بیمارانی با ضعف دستگاه ایمنی مانند دریافتکنندگان پیوند اعضا، ایدز، نارسایی کلیه و سرطانها دیده میشد. کریمی تصریح کرد: در پژوهشی که این جانب و همکارانم در سال 1398 در بیمارستان حضرت رسول اکرم(ص) انجام دادیم مشخص شد که در میان مبتلایان قارچسیاه تعداد بیــماران دیابتی تقریبا دو برابر بیماران دیگر است و این، نقش مـــهم عدم کنترل قندخون را در بروز بیماری قارچسیاه نشان میدهد.
اتخاذ سبک صحیح زندگی
وی خاطــرنشان کرد: بیـــماری دیابت که متاسفانه به علت سبک زندگی ناصحیح (پرخوری، چاقی، کمتحرکی و الگوی غلط خواب) رو به گسترش است، مادر امراض متعدد و ویرانگری مانند سکتههای قلبی و مغزی، نارسایی کلیه، نابینایی، زخمهای عمیق و عفونتهای جدی مانند قارچسیاه است. این جراح چشم و صورت یادآور شد: به همین علت هزینه بسیار کلانی را بر فرد مبتلا و بر جامعه تحمیل میکند و لازم است همه ما با اتخاذ سبک صحیح زندگی و اصلاح عادات تغذیه و فعالیت بدنی و خواب از احتمال ابتلای به آن بکاهیم. کریمی متذکر شد: اگر هم بین ما افرادی به دیابت مبتلا شدند کنترل صحیح بیماری و پیشگیری از عوارض کاملا امکانپذیر است. متاسفانه بسیاری از بیماران دیابتی گمان میکنند مصرف دارو به معنای کنترل بودن بیماری است. وی افزود: بسیاری از آنها پس از سالها ابتلا به بیماری هنوز نمیدانند تغذیه فرد دیابتی چه تفاوتی با سایر اعضای خانواده میکند. این گونه ناآگاهیها و غفلتها و پشت گوش انداختنها سبب میشود که بسیاری از مبتلایان دیابت صدمات ناگواری در سلامت خود و آسایش خانواده و هزینههای زندگی متحمل شوند که یکی از دهها مورد آن، بیماری وخیم قارچسیاه است.
این جراح پلاستیک چشم و صورت گفت: در نتیجه لازم است تمام بیماران دیابتی مفهوم صحیح کنترل بیماری دیابت را یاد بگیرند و از مهارشدن بیماریشان اطمینان یابند. کریمی تصریح کرد: گروهی از بیماران کرونا در مرحله وخیم بیماری (عموما در زمان بستری) دچار حالتی از بیماری میشوند که به نام «طوفانسایتوکاین» شناخته میشود و یکی از درمانهای آن استفاده از داروهای خانواده کورتیکوسترویید است. وی اضافه کرد:این خانواده دارویی بین مردم بهنام کورتون مشهور هستند. هر چند این داروها به منظور نجات جان بیمار از مرحله وخیم کرونا تجویز میشوند اما احتمال عوارض سنگین و متعددی برای بیمار بههمراه میآورند (مانند سیاهشدگی سر استخوان ران، نارسایی غده فوقکلیوی و...) که یکی از این عوارض احتمال ابتلای به قارچسیاه است.
بررسی متناوب قندخون
این جـــراح پلاستیـک چــــشم و صورت یــــادآور شد: پژوهشگران احتمال میدهند افزایش شدید قندخون در پی مصرف کورتیکوسترویید در این بیماران کرونا، یک عامل اصلی بروز بیماری قارچسیاه باشد و این موضوع اهمیت کنترل قندخون در بیماران کرونا را نشان میدهد. کریمی افزود: در کنار کورتیکوستروییدها، عوامل دیگری مانند خود بیماری کرونا یا داروهای ضدویروس نیز ممکن است در خارجشدن قندخون از کنترل نقش داشته باشند. هرچه هست، میدانیم افزایش قندخون در بیماران کرونایی و هم چنین مصرف کورتیکوسترویید در بیماران کورونایی عامل خطر مهمی برای رخداد بیماری قارچسیاه است. وی اظهارداشت: از همینرو به همه افراد جامعه توصیه میشود اولا با رعایت شیوهنامهها در حد امکان از ابتلای به بیماری کرونا پیشگیری کنند و در مرحله بعد، اگـــر فردی مبتلا به کرونا شد (مخصوصا بیماران دیابتی) با بررسی متناوب و مکرر قندخون از مهاربودن قندخون اطمینان حاصل شود. این جراح پلاستیک چشم و صورت تاکید کرد: نباید در گرماگرم عوارض تنفسی کرونا از سطح قندخون غفلت شود. توصیه سوم اینکه هرگز نسخهای که برای یک بیماری کرونایی تجویز شده است را نباید خودسرانه به بیماران
کورونایی دیگر توصیه کرد. کریمی خاطرنشان کرد: چه بسا کورتیکوسترویید در نسخه یک بیمار کورونایی شفابخش باشد و برای یک بیمار کرونایی دیگر دارویی بدون منفعت و حتی ویران گر. توصیه میشود تا حد امکان بیماران سرپایی از کورتونها استفاده نکنند.
