دریغ از یک نفر!

آرمان‌ملی- امید کاجیان: اعطای اقامت 5 ساله به خارجیان این طرح و مصوبه‌ای بود که از سال 98 مطرح شد. خردادماه 99 بود که شیوه‌نامه اعطای مجوز اقامت 5‌ساله به سپرده‌گذاران و سرمایه‌گذاران خارجی و «فرم درخواست سپرده‌گذاران و سرمایه‌گذاران خارجی برای دریافت مجوز اقامت 5 ساله» ابلاغ شد تحت عنوان «ضوابط سپرده‌گذاری ارزی ویژه اتباع خارجی برای صدور مجوز اقامت 5 ساله.» قرار شد نسبت به انعقاد قرارداد سپرده‌گذاری ارزی ویژه، در‌قالب افتتاح حساب ارزی به‌صورت حواله و اسکناس هم اقدام شود و با انجام هماهنگی لازم با اداره بین‌الملل، حواله وارده در حساب‌هاي موردنظر اداره کارسازي و يا اسکناس مأخوذه به بانک مرکزي تحويل داده شود. در چهاردهمین جلسه شورای هماهنگی اقتصادی و طی مصوبه ۱۵ تیر ۱۳۹۸ هیات وزیران مقرر شده بود برای تشویق سپرده‌گذاری و سرمایه‌گذاری تصمیماتی گرفته شود، سلسله جلساتی با حضور مسئولان وزارت کشور، سازمان سرمایه‌گذاری و کمک‌های اقتصادی و فنی ایران، سازمان بورس و اوراق بهادار، بانک مرکزی و دیگر نهادهای مرتبط برگزار و نهایتا منجر به تصویب شیوه‌نامه اعطای مجوز اقامت ۵ساله به سپرده‌گذاران و سرمایه‌گذاران خارجی شد. بر این اساس، افرادی که حداقل مبلغ ۲۵۰ هزار دلار یا معادل آن به ارزهای دیگر در بازار سرمایه کشور سرمایه‌گذاری کنند، به همراه همسر، فرزندان پسر کمتر از ۱۸ سال و دختر مجرد و پدر و مادر (حداکثر به تعداد 5 نفر)، مجوز اقامت دریافت خواهند کرد. افراد متقاضی با توجه به ضوابطی که در شیوه‌نامه اعطای مجوز اقامت ۵ ‌ساله به سپرده‌گذاران و سرمایه‌گذاران خارجی آمده می‌توانند از طریق سازمان سرمایه‌گذاری و کمک‌های اقتصادی و فنی ایران اقدام و مجوز اقامت دریافت کنند. همان زمانی که این طرح بدین صورت مطرح شده بسیاری از انجام‌پذیر نبودن آن آن‌هم در شرایطی که کشور سرتا پا در تحریم است را گوشزد می‌کردند. به هر روی در آن بازه دولت وقت تلاش داشت تا بتواند به‌نوعی در بورس سرمایه‌گذاری صورت بگیرد و از طرفی دیگر عده‌ای به‌درستی با در نظر گرفتن برخی تحریم‌ها این طرح را عجیب و دور از تصور تعبیر می‌کردند. تا اینکه بعد از دو سال حالا معاون هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منطقه‌ای وزارت کشور گفته: مصوبه هیات وزیران در تیرماه ۱۳۹۸ مبنی بر صدور مجوز اقامت 5‌ساله برای خارجی‌ها در ازای سرمایه‌گذاری یا سپرده‌گذاری بلندمدت ۲۵۰ هزار دلاری، موفقیت‌آمیز نبود و مورد استقبال قرار نگرفت. بابک دین‌پرست در گفت‌وگوی با ایرنا در مشهد افزود: براساس این مصوبه هر متقاضی خارجی می‌توانست با سرمایه‌گذاری یا سپرده‌گذاری ۲۵۰ هزار دلار در کشور، که به تایید وزارت امور اقتصادی و دارایی و یا سازمان سرمایه‌گذاری رسیده باشد، مجوز اقامت 5 ساله در ایران دریافت کند. وی بیان کرد: با وجود اینکه وزارت کشور با کمک دستگاه‌های ذیربط تمامی فرآیندهای کار و شیوه‌نامه‌ها را برای اجرای مصوبه مزبور تدوین و به دستگاه‌های اجرایی ابلاغ کرده بود اما به دلیل بالا بودن رقم سرمایه‌گذاری، حتی یک مورد تقاضا در این چارچوب صورت نگرفت.
وی ادامه داد: از این رو اصلاحات لازم برای کاهش رقم سرمایه‌گذاری و افزایش میزان سود سپرده‌گذاری و اشکالات در فرآیند اجرای مصوبه مزبور احصا شد و به‌زودی نامه آن تهیه و به امضای وزیر کشور می‌رسد تا به شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا ارسال شده و در آنجا تعیین‌تکلیف شود، در صورتی که این شورا مورد مزبور را تصویب کند، ادامه کار برای اجرا در دولت پیگیری می‌شود. اینکه حتی یک نفر هم توجه به طرح مذکور نکرده بیانگر نوع بینش بسیاری از مسئولان ما در عدم نگاه واقع‌بینانه به موضوعات پیرامونشان است. نکته تاسفبار‌تر اینکه این مصوبه در دولت سابق و نشأت گرفته از تفکراتی بوده که کمتر به تندروی و بلند‌پروازی مشهور هستند و می‌گویند تعقل و منطق در آنها ریشه دوانده است حال آنکه می‌بینیم همان‌هایی که ادعای جهان‌دیده بودن می‌کردند چگونه با چنین طرحی که مردم عادی هم می‌دانستند شکست می‌خورد عملا وقت و هزینه بی‌مورد بابت چنین مصوبه‌ای گذاشتند البته که مجلس آن زمان هم که مجلس دهم بود درایتی از خود بابت این موضوع نشان نداد. قطعا که برای هر مصوبه‌ای زمان بسیاری صرف می‌شود و دراین راستا، به غیر از زمان ، هزینه زیادی نیز همین‌طور. حال آنکه نتیجه این مصوبه بعد از دو سال آن شده که حتی یک نفر هم نخواهند به سرمایه‌گذاری در ایران بیندیشند. باید از مسئولان پرسید که بر چه مبنایی وقتی در ایران گزارش سالانه خرید خانه ایرانی‌ها در ترکیه رکورد می‌زند به فکر سرمایه‌گذاری خارجی در ایران می‌افتیم؟ به گفته مرکز آمار ترکیه، در سه ماه نخست امسال اتباع ایرانی با خرید ۱۵۹۹ واحد خانه، بزرگ‌ترین گروه بزرگ خریدار خارجی مسکن ترکیه بوده‌اند. استانبول محبوب‌ترین شهر برای خرید خانه برای ایرانیان بوده است. این در حالی است که سرمایه‌گذاری با این میزان در ترکیه بعضا اقامت دائم خواهد داشت نه 5 ساله. قطعا مسئولان امر پیش از چنین مصوبه‌ای ابتدا باید با دید واقع‌بینانه به ایران تحریم شده و البته شرایط حاکم بر آن می‌اندیشیدند، سبک‌سنگین می‌کردند از سویی باید اندکی هم از تجربیات کشورهای همسایه پند می‌آموختند اینکه چگونه در ترکیه جذب سرمایه صورت می‌گیرد و آیا شرایط کشور مای ارای رقابت با چنین جایی هست؟ باتوجه به اینکه قطعا ایران به دلیل شرایط خاصش نمی‌تواند یک کشور توریست‌پذیر هم به شمار بیاید. ازسویی به نظر می‌آید مقامات کشورمان بیش از آنکه به فکر سرمایه‌گذاری‌های خارجی باشند باید فکری برای خروج سرمایه‌های ایرانی از کشور کنند.