کوتاه آمدن در برابر آژانس، به معنای کوتاه آمدن مقابل ۱+۴ نیست
یک تحلیلگر مسائل بین الملل در این خصوص که با توجه به اعلام آمادگی ایران برای بازگشت به مذاکرات وین برای احیای برجام آیا میتوان نشانهای از اراده ایالات متحده در تحقق احیای توافق هستهای به ویژه در سخنرانی رئیسجمهور این کشور در مجمع عمومی سازمان ملل متحد مشاهده کرد، اظهار داشت: سخنرانی آقای بایدن در مجمع عمومی سازمان ملل تشریح سیاستهایی بود که در ۹ ماه گذشته به کرات اعلام شده و در مجمع عمومی سازمان ملل آنها را به شکلی منسجمتر تکرار کرد. از جنگ تجاری با چین، بحث ناتو، اتحادیه اروپا، تغییرات آب و هوایی و کووید ۱۹؛ در نتیجه طبیعی بود که بحث ایران و برجام بخش کوچکی را در بر بگیرد. رحمان قهرمانپور گفت: من حقیقتا تفاوت جدی میان این صحبتها و سخنان پیشین مشاهده نکردم اما یک مورد وجود دارد که اگر بخواهیم خوشبینانه نگاه کنیم، شاید حاکی از این مطلب باشد که آمریکا بخواهد راه جــدیدی باز کند؛ بایدن اشاره کرد که اگر ایران به طور کامل به تعهداتش عمل کند، آمریکا هم آماده است که به طور کامل به تعهداتش عمل کند. این مساله
(full compliance) چند ماه است که وارد ادبیات بحث هستهای شده و ناظر بر این است که ایران مجموعهای از اقداماتی را که در پاسخ به خروج ترامپ از برجام انجام داده، بازنگری کند و آمریکاییها خواهان این هستند که ایران به طور کامل به تعهداتش پایبند باشد. حال باید ببینیم این واژه در خصوص آمریکا به چه مسائلی مرتبط میشود. بنابراین به نظر میرسد خطاب آقای بایدن این است که ایران باید به تعهداتش پایبند باشد وی در این باره که وزیر امور خارجه در گفتوگو با همتایان خود و همچنین مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از اجتناب از مذاکرات فرسایشی و عدم مذاکره برای مذاکره سخن گفته، آیا اساسا با توجه به فاصله زیاد میان خواست دو طرف که شش دور مذاکره را بینتیجه گذاشته است، روندی کوتاه برای حصوصل توافق با واقعیت روی میز مطابقت دارد یا خیر، بیان کرد: اظهارات آقای امیرعبداللهیان را میتوان بیشتر در راستای بیان اراده و خواست ایران برای بازگشت به میز مذاکره تفسیر کرد؛ یعنی بحث ایشان این است که زمان نباید تلف شود. وی افزود: در بعد داخلی هم دولت آقای رئیسی به چنین توافقی نیاز دارد اما فاصله میان دو طرف زیاد و بسیار زیاد است و همین امر هم
موجب شد در شش دور مذاکرات توافقی حاصل نشود؛ لذا من خوشبین نیستم در یک ماه و دو ماه قفل مذاکرات بشکند؛ چراکه هر دو طرف مسائلی را مطرح کردهاند و هر دو طرف هم باید بتوانند از توافق حاصل شده دفاع کنند. آقای رئیسی در زمان حصول توافق احتمالی باید بتواند نه تنها پاسخگوی جریان اصولگرایی باشد که با برجام و توافق مخالف هستند بلکه جناح اصلاحطلب نیز مسائل را رصد کرده و قطعا انتقاداتی را مطرح خواهد کرد. لذا کار دولت سیزدهم هم برخلاف آنچه به نظر میرسد آسان نیست. قهرمانپورعنوان کرد: موضوع برجام و مذاکرات وین بحثی بسیار مفصلتر از ارتباط با آژانس و مسائل فنی است؛ ضمن اینکه آژانس در واقع همواره تابع یک اراده سیاسی خارج از مجموعه بوده به طوری که آژانس را متغیر وابسته میدانند و متغیر مستقل اراده کشورهای اروپایی و آمریکا است. وی ادامه داد: در اجلاس نوامبر ۲۰۲۰ هم مساله بازرسی از ۴ سایت مطرح بود که ایران آن را پشت سر گذاشت؛ چراکه تهران هم میداند نباید وقت خود را صرف جدل با آژانس کند. بنابراین این دو مساله را باید از هم تفکیک کنیم به این معنا که کوتاه آمدن ایران در برابر آژانس، الزاما به معنای کوتاه آمدن در برابر ۱+۴
نیست. این کارشناس سیاست خارجی تصریح کرد: نظر من دولت آقای رئیسی و مشخصا شخص آقای امیرعبداللهیان اراده رسیدن به توافق را دارند اما به هر صورت آقای باقریکنی مذاکرهکننده است و مهم است مذاکرهکننده به این روند اعتقاد قلبی داشته باشد و در مسیر تحقق مذاکره تلاش کند.
