سرفه‌های خشک از علائم شایع کرونا

یک متخصص بیماری‌های عفونی، سرفه خشک را یکی از علائم بالینی شایع در بیماران بالغ مبتلا به کووید۱۹ عنوان کرد و گفت: سرفه در ۶۰ تا ۷۰ درصد بیماران با فرم حاد بیماری کرونا گزارش شده است. مصطفی علوی‌مقدم افزود: معمولا سرفه در مبتلایان به کووید۱۹ از روز دوم بیماری شروع می‌شود و تا سه هفته ادامه می‌یابد. وی با اشاره به اینکه در ۲۰ تا ۳۰ درصد بالغان مبتلا به کرونا سرفه تا هشت هفته و حتی بیشتر ادامه پیدا می‌کند، این سرفه‌ها را سرفه‌های مزمن پس از کووید۱۹ نامید. این متخصص عفونی گفت: سرفه مزمن در کووید۱۹ در کنار علائمی نظیر کاهش حس‌بویایی و چشایی، احساس خستگی مزمن، دردهای عضلانی یا مفاصل، سردرد و اختلال شناختی می‌تواند جزو نشانگان پس از ابتلا به کووید یا نشانگان کووید۱۹ طول کشیده باشد. علوی‌مقدم، براساس گزارشات آسیب‌شناسی وجه مشترک همه علائم مذکور را درگیری سلول‌های عصبی با ویروس کووید۱۹ عنوان کرد و بیتن داشت: تشخیص علت سرفه مزمن در بیماران مبتلا به کرونا نیازمند یک رویکرد تشخیصی نظام‌مند و مبتنی بر شواهد است. به گفته وی، پس از گرفتن شرح حال از بیمار و معاینه فیزیکی هدفمند و دقیق باید تصویربرداری از قفسه سینه انجام شود. در صورت عدم وجود تفاوت معنی دار در یافته‌های تصویربرداری فعلی نسبت به قبل یا عدم مشاهده نشانه‌های بهبودی، چهار علت شایع برای سرفه‌های بیمار مطرح می‌شود. استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، برونشیت پس از عفونت ویروسی را یکی از علل سرفه بیماران ذکر کرد که معمولا بعداز عفونت‌های ویروسی مجاری فوقانی تنفسی بروز می‌کند و دلیل آن افزایش تحریک‌پذیری شاخه‌های حسی عصب واگ نسبت به محرک‌هایی است که منجر به سرفه می‌شوند. به‌گفته علوی‌مقدم، در بیماران مبتلا به کووید۱۹ نیز همین اتفاق می‌افتد و این بیماران نیاز به مصرف آنتی‌بیوتیک و یا استرویید خوراکی یا استنشاقی نداشته و استراحت و مصرف مایعات به آنان توصیه می‌شود و در برخی افراد درمان با گاباپنتین، ضد سرفه‌های کدیین دار و دکسترومتورفان می‌تواند کمک‌کننده باشد. وی، سندرم افزایش تحریک‌پذیری راه‌های هوایی و ترشح سلول‌های ماست سل در مخاط و زیر مخاط را از علل دیگری برشمرد که منجر به اسپاسم راه هوایی و سرفه در بیماران می‌شود و تصریح کرد: در این گروه از بیماران نیز استفاده از برونکودیلاتور و استروییدهای استنشاقی می‌تواند باعث بهبود سرفه شود. به‌گفته علوی مقدم، سندرم ترشح پشت حلق از دیگر دلایل بروز سرفه است که در این بیماران در صورت عدم استعمال سیگار و عدم مصرف داروهای ضدآنزیم تبدیل‌کننده آنژیوتانسین، مجموعه‌ای از اختلالات مربوط به درگیری سینوس‌ها و مخاط بینی مطرح می‌شود.

هر سرفه‌ای نشانه بیماری‌ نیست

وی، سینوزیت‌های مزمن باکتریال یا قارچی، رنیت آلرژیک، رنیت پس از عفونت، رینیت وازوموتور را از جمله اختلالات مذکور عنوان کرد که در این موارد ضمن بررسی احتمال آلرژی در بیماران، درمان با آنتی‌هیستامین‌ها، استروییدهای استنشاقی داخل بینی، آنتی‌کولینرژیک‌های استنشاقی داخل بینی و آنتی‌بیوتیک بر حسب مورد کاربرد پیدا می‌کند. علوی‌مقدم، ریفلاکس و برگشت اسیدمعده به مری را چهارمین علت سرفه در بیماران عنوان کرد و افزود: این بیماران معمولا به‌صورت مکرر دچار سوزش سردل یا احساس مزه شوری در بزاق می‌شوند اما در ۴۰ تا ۷۰ درصد موارد، سرفه مزمن تنها یافته بالینی این بیماران است. وی، رعایت رژیم غذایی ضدریفلاکس و استفاده از داروهای کاهنده اسیدمعده را درمان این بیماران ذکر کرد و یادآور شد: پاسخ به درمان در این گروه تاخیری بوده و ممکن است پس از ۵ تا ۶ ماه رخ دهد. این متخصص عفونی یادآور شد: در صورتی‌که یافته‌های تصویربرداری فعلی با تصویربرداری قبلی در فردی که دچار سرفه‌های مزمن است تفاوت معنی‌داری داشته باشد برخی تشخیص‌های افتراقی نظیر عفونت ثانویه و درگیری ریوی کووید۱۹ و بیماری زمینه‌ای ریوی مطرح می‌شود. وی، پنومونی ارگانیزه کریپتوژنیک، فیبروز ریه، برونشکتازی، واسکولیت‌های درگیرکننده بافت ریه و در موارد بسیار نادر سرطان با منشأ ریه را از دیگر تشخیص‌های افتراقی برای این بیماران برشمرد و تاکید کرد: هر سرفه‌ای نشانه بیماری‌های مذکور نیست و باید توسط متخصص بررسی شود. به گفته علوی‌مقدم، تشخیص هر یک از بیماری‌های ذکر شده توسط پزشک متخصص و با انجام تست‌های تشخیصی خاص، بررسی‌های پاراکلینیک و نمونه‌برداری انجام می‌شود و درمان بیمار بسته به علت بیماری متفاوت خواهد بود.