امکان تغییر در تیم مذاکره کننده

همه دولت‌ها این حق را دارند که در چارچوب اختیاراتشان کارگزاران خود را انتخاب کنند فارغ از اینکه آن دولت چه گرایش سیاسی دارد و عملکردش چگونه است. همان‌طور که دولت روحانی تصمیم گرفت تا موضوع هسته‌ای را از شورای عالی امنیت ملی به وزارت امور خارجه بیاورد و وزیر امور خارجه مسئول مستقیم مذاکرات با 1+5 شد و تیمی متشکل از آقای ظریف، عراقچی، تخت روانچی و... تشکیل داد؛ آقای رئیسی هم این اختیارات را دارد که به تغییر افراد زیرمجموعه خود در وزارت‌خارجه اقدام کند. همان‌طور که آقای احمدی‌نژاد نیز چنین اختیاراتی داشت. پس بنابراین می‌توان شاهد تغییرات گوناگون در سطوح مختلف وزارت امور خارجه و تیم مذاکره کننده بود و افراد می‌توانند جای خود را به نفع نفرات بعد بدهند. البته هنوز مشخص نیست که تیم مذاکره کننده هسته‌ای تغییر خواهد کرد یا خیر و تیم جدید متشکل از چه کسانی است. لذا تا زمانی که مشخص نشود چه کسانی عهده‌دار این مسئولیت خواهند بود، نمی‌توان قضاوت کرد. از طرف دیگر صرف اینکه آقای عراقچی شخص ورزیده‌ای است، در مذاکرات بوده و نه فقط در دولت آقای روحانی که در تیم آقای‌احمدی‌نژاد هم حضور داشته کفایت نمی‌کند اما شاید مصلحت اندیشی‌هایی برای ارنج کردن تیم مذاکراتی صورت گیرد. ولی این موضوع را باید در نظر گرفت که ریل گذاری و سیاست‌گذاری خارج از تیم مذاکره کننده و در شورای عالی امنیت ملی انجام می‌شود که مصوباتش به تایید رهبری می‌رسد. در شورای عالی امنیت ملی نمایندگان هر سه قوه هستند و در نهایت رهبری است که جهت گیری مذاکرات را تعیین می‌کند. حال تیم مذاکره کننده در تکنیک‌ها و شیوه‌های مذاکراتی ممکن است که متفاوت باشند اما اینگونه نیست که اگر یک تیم برود جهت‌گیری کلان بحث هسته‌ای ایران تغییر کند. البته رفت و آمد افراد در تیم مذاکره کننده طبیعتا در شیوه و چگونگی مذاکرات تاثیر می‌گذارد. فردی می‌تواند تا حدی با طرف مقابل وارد تعامل شده و رابطه شخصی برقرار کند. ممکن است به زبان مسلط باشد و روابط عمومی قوی داشته باشد و با طرف مقابل رفاقت کند تا خواسته خود را پیش ببرد اما دیگری اینگونه نباشد. ممکن است یک نفر دیپلماسی و تاریخ را به خوبی بلد باشد و بتواند از آنها استفاده کند و شخص دیگری از این مسائل بی بهره باشد. لذا روابط انسانی امری تاثیرگذار است و خصوصیت‌ها افراد با یکدیگر تفاوت دارد. هر چند که شاید یک تیمی برود و تیم بهتر یا بدتری جایگزین شود که هنوز مشخص نیست. امروز می‌توان تیم آقای روحانی را با تیم آقای احمدی‌نژاد مقایسه کرد اما این قیاس را نمی‌توان با تیم آقای رئیسی انجام داد، چراکه هنوز تیمی از رئیس جمهور مستقر ندیدیم. در نتیجه نمی‌توان اینگونه گفت که اگر تیم دیپلماسی و مذاکره کننده آقای روحانی کنار برود حتما به ضرر کشور خواهد بود. نوع دیدگاه دولت سیزدهم به بحث سیاست خارجی و به خصوص مساله برجام و روابط با اروپا نیز به تیم سیاست خارجی آقای رئیسی باز می‌گردد که خود رئیس جمهور، وزیر خارجه، دفاع و اطلاعات و همه کسانی که در حوزه بین‌الملل کار می‌کنند، آن را تشکیل می‌دهند.