سینمای ایران امسال «جشن» ندارد
رئیس انجمن هنرها و فنون سینمای ایران با اشاره به اینکه امسال بهجای استفاده از واژه «جشن»، از عبارت «آیین تشویق آثار برگزیده سینمای ایران» استفاده میشود، تاکید کرد که مراسم این آیین ۳۰ مهرماه برگزار خواهد شد. رامین حیدریفاروقی، درباره آخرین تصمیمگیریها در مورد چگونگی برگزاری جشن سینمای ایران در سال ۱۴۰۰، متنی را منتشر کرد. رئیس انجمن هنرها و فنون سینمای ایران در این متن نوشته است: «دنیا در نظر ما مجموعه متناقضی است که بخشهای مختلفاش باهم انگار جور در نمیآیند؛ اما آدم گاهی چیزهایی را موقتا جفتوجور میکند تا نفسی چاق کند؛ یکطرف این داستان، سور است و سمت دیگرش سوگ؛ تولد است بهسوی مرگ و تا اطلاع ثانوی، هنوز ستایش زندگی زیباست چون تدبیری عاقلانه و کششی درونی و جذاب است با منطقی رازآمیز؛ درام و داستان و ماجرا و شخصیت قابل تعریف پرسشبرانگیز، در همین زیروبالاها، زندگی جذاب و دنبالکردنی میشود. سور و جشن و سرور برای اینکه جماعتی توانستهاند سالیان سال، بخشی قابل تشخیص و متشخص بهنام سینمای ایران را سرپا نگهدارند و با افتوخیزهای زندگی این سرزمین، دمسازش کنند، کار نیکویی است. اما لحن امسال، لحن
دستافشانی نیست؛ روحیه این دوران، مناسب آذین نیست ولی همیشه میشود برای تولید و ساختن و پیشنهاد ادامهدادن بهسمت کیفیت، آئینی برپا کرد. سینما، همه سینماست؛ از سرگرمی تا سودای مکاشفه رازهای استعلایی، دامنه روایت رخداد زندگی، وسیع است.
سینمای ایران یکدست نیست
سینمای ایران، اگر از آن توقع سینمابودن داشته باشیم، سربلند است و در انواع قواره و سبک و سیاق، تولید موثر داشته است. اما این مجموعه متنوع و متکثر، یکدست و همگن نیست و همه آثار، «شأن» یکسان ندارند و کیفیتها متفاوت هستند و رقابت و تشویق و تمرکز بر عناصر و روابط و عوامل برتری برخی نسبت به برخی دیگر، کار رایج و مفیدی است که جشن بزرگ سینمای ایران در قالب «جشنخانه سینما» هم برای همین شکل گرفته است. اهمیت این رخداد به جوانب متعددی بر میگردد که یکی از آنها، داوری سینماگران درباره سینماست و این ارزیابی به شکل داوری جمعی نمایندگان و برگزیدگان سینمای ایران و به رسم معروف به داوری در قالب آکادمی سینمایی صورت میگیرد و حدود ۶۰۰ نفر از اهالی سینمای ایران که عضو انجمن هنرها و فنون سینمایی ایران هستند، در خانه سینمای ایران به مرور عملکرد آثار اکران شده در سال گذشته میپردازند. سال گذشته این کار انجام نشد و همهگیری بیماری سخت، مانع شد. اما امسال، با توجه به برنامهای که پیش از اینها تدارک دیده شده بود تا داوری با استفاده از امکانات دنیای مجازی رخ دهد، هیاترئیسه آکادمی در هماهنگی با هیاتمدیره خانه سینما تصمیم گرفتند
تا ایده امکان تماشای آثار برای داوران در پلتفرمها فراهم شود و با تدارک سازوکار ثبت آثار و رأیگیری در سامانه طراحی شده، رأیگیری و ثبتآرا و اعلام نتایج به شکل غیرحضوری رخ دهد. هنر- صنعت فیلم در جهان بهسمت شیوههای دگرگونه اکران آثار سینمایی در حرکت بود که داستان پرماجرای کووید۱۹ همهچیز را جلو انداخت و مردم از طریق درگاههای متفاوتی با آثار، روبهرو شدند؛ سینمای ایران هم همینطور.
داوری و تقدیرها متفاوت است
امسال، همه آثاری که در فاصله اول تیرمــاه ۱۳۹۸ تا اول تیرماه ۱۴۰۰ در انواع اکران روی پرده در سالنهای سینما یا از طریق پلتفرمها نمایش داده شدهاند میتوانند برای داوریشدن، ثبتنام کنند و این در مورد آثار مستند، فیلم کوتاه و… شرایط خاص خودش را دارد که قواعد آن در تارنمای انجمن هنرها و فنون سینمایی ایران شرح داده میشود. بزرگداشتهای متنوع اشخاص و عملکردها هم مدنظر است؛ مثلا نگاه به تاریخچه جشن و برگزیدگان، نقش آیینهای سینمای ایران در انعکاس رخدادهای اجتماعی و تاریخی، تشویق نوگرایی در شیوههای تولید و توزیع و نمایش و عرضه عنوان پیشنهادی آکادمی برای پژوهش در احوال سینمای ایران و نشر و تبلیغ آن در جشن آینده. اما در نهایت، همانطور که گفته شد، لحن مراسم و مراتب داوری و تقدیر امسال متفاوت است و به اجرای درست منطبق بر رویکرد و اهداف تصریح شده در تدوین اساسنامه انجمن برمیگردد؛ افقی که انعکاس دهنده دیدگاه علمی و کیفیتمحور مورد نظر شاخههای مختلف سینمای ایران است؛ مجموعهای که بانی آکادمی هستند و در مسیر اجرای آن، تلاش هیاترئیسه به توجه بیشتر بر وجه آکادمیک و سنجش و ارزیابی و توصیف علمی و معرفتی آثار معطوف
است و توضیح دلایل تمایز آثار برگزیده از دید صاحبنظران، پس از تحلیل داوریها. از اینرو باید تاکید کرد، رویکرد طراحی شده برای شکل متفاوتی از اجرا، پیشاکرونایی است و البته بخش دیگر، نظرداشتن است به روحیه عمومی آحاد جامعه از جمله همکاران ما در سینما، که دوران دشوار و توأم با رنج و تنگنا را از سرگذرانده و میگذرانند؛ از توقف پروژهها و مشکلات معیشتی گرفته تا بیماری و از دست دادن هنرمندان و نخبگان و همکارانی که فقدان آنها درد ماندگار است. جامعه در التهاب و نگرانی است و رنگ رخدادها متفاوت است؛ اما جز تداوم زندگی برای تداوم زیستن راهی نیست. انجمن هنرها و فنون سینمایی ایران و خانه سینما با دقتنظر به فضای حاکم بر جامعه، امسال از واژه «جشن» استفاده نمیکند و این آئین «تشویق آثار برگزیده سینمای ایران» است که با رویکرد پاسداشت توفیقات سینمای ایران تا سال ۱۴۰۰ و گرامیداشت پزشکان و پرستاران و همه خانواده بزرگ درمانگر انجام خواهد شد؛ ماجرایی پر از شخصیتهایی با رفتارهای قهرمانانه. شرح کامل آئیننامه و شیوهنامه و روش و منش آئین امسال بهزودی منتشر خواهد شد. در مورد زمان رویداد، براساس رخدادهای تقویمی و مناسبتها،
پیشبینی صورت گرفته رسیده است به ۳۰ مهر ۱۴۰۰ اما درنهایت، انواع متغیرها موثر هستند و باید دید در آن هنگام، همگان به چه احوالند و ترتیب درست و رفتار معقول و زیبا و پسندیده کدام است.
